კურსი
კონვერტორი
USD
1 USD
2.2711
EUR
1 EUR
2.4943
RUB
100 RUB
3.7454
03-08-2015
არქივი
«« აგვისტო 2015 »»
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
ლევან ბოძაშვილი - ნამდვილი არჩევანი საქართველოს ჯერ კიდევ წინ ელოდება და ეს პროცესი 29 ნოემბრის შემდეგ იწყება
16:55 27-11-2013
ლევან ბოძაშვილი - ნამდვილი არჩევანი საქართველოს ჯერ კიდევ წინ ელოდება და ეს პროცესი 29 ნოემბრის შემდეგ იწყება რას წარმოადგენს ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმება, რა სარგებელს მოუტანს საქართველოს, არის თუ არა ის ევროკავშირში წევრობის წინაპირობა, ამ საკითხებზე "ინტერპრესნიუსი" ევროკავშირის კვლევისა და საინფორმაციო ცენტრის ხელმძღვანელს, ლევან ბოძაშვილს ესაუბრა.

- ბატონო ლევან, რას წამოადგენს ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმება?
- 2003 წელს ევროკავშირმა მიიღო ევროპის უსაფრთხოების სტრატეგია. ამ დოკუმენტის მიხედვით, ევროკავშირის ამოცანად დაისახა ევროკავშირის საზღვრებს ირგვლივ შემქნილიყო "კარგად-მართული/წელლ-გოვერნედ" სახელმწიფოების რკალი. 2006 წელს ევროკავშირმა მიიღო ევროპის სამეზობლო პოლიტიკა, რომელშიც შევიდა ევროკავშირის სამხრეთ და აღმოსავლეთ საზღვრების სახელმწიფოები, სულ 15 სახელმწიფო. დაინახა რა საჭიროება მის აღმოსავლეთ საზღვრებზე მყოფ სახელმწიფოებთან ურთიერთობების უფრო მეტი ინტენსიფიკაციისა, შვედეთის, ჩეხეთისა და პოლონეთის ინიციატივით ევროკავშირმა შეიმუშავა აღმოსავლეთ პარტნიორობის გეგმა, რომელიც ეყრდნობა სამეზობლო პოლიტიკის მიზნებს. აღმოსავლეთ პარტნიორობაში შედის 6 სახელმწიფო: უკრაინა, მოლდოვა, ბელორუსი, საქართველო, აზერბაიჯანი და სომხეთი.
28-29 ნოემბერს ვილნიუსში სწორედ აღმოსავლეთ პარტნიორობის სახელმწიფოთა მეთაურების სამიტი იმართება. როგორც გაცხადებულია, ამ სამიტზე მოხდება საქართველოსა და მოლდოვასთან ამ შეთანხმების ინიცირება პარაფირების სახით. იმისთვის, რომ ეს შეთანხმება ძალაში შევიდეს, საჭიროა მისი ხელმოწერა, ხოლო შემდგომ მისი რატიფიცირება, როგორც საქართველოს, ასევე ევროკავშირის 28-ვე წევრი სახელმწიფოს მხრიდან.
ინსტიტუციურად და ფორმალურად, ასოცირების შეთანხმება არ წარმოადგენს წევროპის წინაპირობას, თუმცა არც გამორიცხავს მას. 25-მდე სახელმწიფოს, მათ შორის თურქეთს, სირიას, სამხრეთ აფრიკასა და სხვა აფრიკულ სახელმწიფოებს აქვთ დადებული ეს შეთანხმება. მაგალითისთვის, თურქეთს ეს შეთანხმება ჯერ კიდევ 1963 წელს აქვს დადებული.
ასოცირების შეთანხმება ეფუძნება პრინციპს - მეტი მეტისათვის. რაც ნიშნავს, რომ რაც უფრო მეტად და კარგად ასრულებს პარტნიორი სახელმწიფო ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ პირობებს მით მეტად ეხმარება მას ევროკავშირი, შესაბამისად მით მეტად ხდება ევროკავშირთან დაახლოებაც.

- რა სარგებლის მოტანა შეუძლია ამ შეთანხმებას საქართველოსთვის და რას მოიცავს შეთანხმება?
- შეთანხმება მოიცავს ძირითადად შემდეგს: ჩარჩო თანამშრომლობის პრინციპებს ევროკავშირსა და საქართველოს შორის; ღრმა და ყოვლისმომცველ თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებასა და სავიზო ლიბერალიზაციის საკითხებს;
იგი ასევე მოიცავს, ენერგეტიკის განვითარების, საბაჟო, სერვისების საკითხებს, ვაჭრობის განვითარებასა და დაცვას, სარეგულაციო დისციპლინის დამკვიდრებას, კონკურენციის რეგულირებასა და გამჭვირვალობას, საქონლის ხარისხისა და სანიტარული და ფიტოსანიტარული ნორმებისა და რეგულირების საკითხებს, ინტელექტურალური საკუთრების დაცვასა და ევროკავშირის კანონმდებლობასთან საქართველოს კანონმდებლობის ადაპტაციას. ასევე სასოფლო სამეურნეო და საწარმოო პროდუქციის ექსპორტსა და ხელშეწყობას.
ევროკავშირის გათვლებით, ხელშეკრულების ძალაში შესვლის შემდეგ საქართველოს ექსპორტი გაიზრდება 12%, ხოლო იმპორტი 7.5%-ით. საქართველოს მთლიანი შიდა პროდუქტი გაიზრდება 4.3%-ით, რაც ფულადი სახით საახლოებით 292 მილიონ ევროს შეადგენს.
მნიშვნელოვანია, რომ შეთანხმება მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის მიერ დადგენილ სავაჭრო და სატარიფო წესებზე უფრო ლიბერალურ და მომგებიან სატარიფო სისტემას დაადგენს საქართველოსთვის და აღმოფხვრის საქონლის უმეტესობაზე არსებულ ტარიფებს.
შეთანხმება ასევე ითვალისწინებს მნიშვნელოვან დახმარებებს ევროკავშირის მხრიდან საგანმანათლებლო პროგრამების დაფინანსების მხრივ. კერძოდ, ქართველი სტუდენტებისათვის დაფინანსებების გამოყოფას და მათ კვოტებსა და პროგრამებში ჩართვას ევროკავშირის საგანმანათლებლო ინტიტუტებში.
სავიზო ლიბერალიზაციის კუთხით მოხდება უზივო რეჟიმისკენ ეტაპობრივი სვლა, რაც საქართველოს მხრიდან გარკვეული შიდა ინსტიტუციური ვალდებულებების შესრულებას მოითხოვს.
მაგრამ ყველაზე მნიშვნელოვანი ამ შეთანხმების შედეგი იქნება, როგორც პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა შიკორსკიმ აღნიშნა, სამართლებრივი რევოლუცია ამ ქვეყნებში. ეს გულისხმობს მოსახლეობის მიდგომებისა და სამართლებრივი კულტურის ტრანსფორმაციას.

- საქართველოს ჰყავს ახალი პრეზიდენტი. როგორი იქნება ახალი პრეზიდენტის როლი ევროკავშირთან დაახლოების გზაზე?
- საქართველოს ახალ პრეზიდენტს შეუძლია, გადამწყვეტი როლი შეასრულოს ევროკავშირთან დაახლოების გზაზე და ასოცირების ხელშეკრულების სწრაფად ძალაში შესასვლელად.
ამისათვის, მან:
1. უნდა მოახდინოს მრავალპარტიული მიდგომის შემუშავება - ეს პირველ რიგში გულისხმობს პოლიტიკური კუთვნილებისაგან თავისუფალ პოზიტიურ და კონსტრუქციულ თანამშრომლობას პოლიტიკურ და სახელმწიფო ინსტიტუტებთან, მათ შორის პირველ რიგში მთავრობასა და პარლამენტთან; ასევე თანამშრომლობას ყველა პოლიტიკურ ძალასთან. ამის შესახებ მიმანიშნებელი განცხადება უკვე 29 ოქტომბერს გააკეთეს ერთობლივად კეტრინ ეშტონმა და შტეფან ფულემ.
2. მოახდინოს ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებთან ორმხრივი ურთიერთობების ინტენსიფიკაცია სახელმწიფო დონეზე, გამოიყენოს მის ხელთ არსებული ყველა საშუალება (და განსაკუთრებით ინაუგურაციის შემდგომი პერიოდი, მათ შორის ვილნიუსის სამიტი და ორმხრივი ვიზიტების დაგეგმვა/განხორციელება) და დაუყოვნებლივ ინაუგურაციის დასრულებისთანავე მიიღოს მთავრობის ფორმალური თანხმობა ევროკავშირთან ამ მიმართულებით საქმიანობის განხორციელებაზე.
3. უნდა მოახდინოს, გამომდინარე მისი კონსტიტუციური უფლებამოსილებებიდან, ამ მიზნის პრეზიდენტის ინსტიტუტის დონეზე აყვანა, მართვისა და ლიდერობის საკუთარ თავზე აღება, ყველა სახელმწიფო ინსტიტუტის მობილიზება, ჩართულობა და გაძღოლა, რომელსაც ამ მიმართულებაზე მუშაობა ევალება და დაკავშირებულია მის საქმიანობასთან.
4. ახალმა პრეზიდენტმა უნდა შეძლოს მუდმივმოქმედი საზოგადოებრივი სათათბირო ორგანოს შექმნა რომელიც გამოხატავს საზოგადოებრივ აზრს და მასში შევიდნენ როგორც არასამთავრობო ორგანიზაციები, ასევე მედიის წარმომადგენლები და კვლევითი ინსტიტუტები და ექსპერტები.
5. პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში შექმნას მაღალკვალიფიციური გუნდი ამ მიმართულებაზე სამუშაოდ.

- ბატონო ლევან, უკრაინამ უარი თქვა ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულების ხელმოწერაზე. ვილნიუსის სამიტის დეკლარაციის პროექტის საბოლოო ვარიანტიდან კი ამოღებულია 49-ე მუხლი … ნოემბრის დასაწყისში თქვენ ერთ-ერთ გამოსვლაში აღნიშნავდით, რომ "უკრაინის ამ ნაბიჯის გამო ევროკავშირმა შესაძლოა მთლიანად გადახედოს თავის პოლიტიკას აღმოსავლეთის პარტნიორობის მიმართულებით, საეჭვოა, რომ მხოლოდ პრო პატარა ქვეყნის რესურსით მან შეძლოს იმ მიზნის მიღწევა რეგიონში, რასაც აღმოსავლეთ პარტნიორობის პოლიტიკით აპირებდა." - ხომ არ გულისხმობს დეკლარაციის პროექტში შეტანილი ცვლილებები სწორედ იმას, რომ ევროკავშირმა მართლაც გადახედა საკუთარ პოლიტიკას?
- პირველ რიგში მნიშვნელოვანია გავიაზროთ, რომ ვილნიუსის სამიტის პოლიტიკური დეკლარაციის თავდაპირველი ტექსტის პროექტში მიმართება კეთდებოდა ევროკავშირის ხელშეკრულების 49-ე მუხლზე, რომელიც ევროკავშირში წევრობის პროცედურას ადგენს. დღეს ამ ტექსტის პროექტი შეცვლილია და ამ მუხლზე მიმართება ამოღებული. სანაცვლოდ ჩვენ გვაქვს მხოლოდ აღნიშვნა, რომ ევროპული კავშირის წევრობის მისწრაფებებს ევროკავშირი აღიარებს მხოლოდ "ზოგიერთი პარტნიორისათვის". თუ რომელ "ზოგიერთ პარტნიორზე" შეიძლება იყოს საუბარი დეკლარაციაში ეს არაა რთული მისახვედრი. ეს ყველაზე უარეს შემთხვევაშიც კი უნდა ყოფილიყო უკრაინა და მოლდოვა, ხოლო უკეთეს შემთხვევაში კი საქართველოც. ასეთი შეფასება გადაჭარბებული იქნებოდა სხვა აღმოსავლეთ პარტნიორობის მონაწილე ქვეყნებზე. ჩვენ არც ის უნდა დაგვავიწყდეს, რომ რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, თავად ასოცირების პოლიტიკური ნაწილის ტექსტი აღიარებს საქართველოს "აღმოსავლეთ ევროპულ" სახელმწიფოდ. ამიტომაც თუ ვინმე იქნებოდა ამ "ზოგიერთ პარტნიორში" მოაზრებული ეს საქართველოც არის.
მაგრამ, ფაქტია, რომ უკრაიანის უარმა ევროკავშირის მიდგომა შეცვალა როგორც ამას ვპროგნოზირებდი. და შეცვალა უკანდახევისკენ. და ეს სხვანაირად ვერც მოხდებოდა. თუ რატომ ამის ახსნა მარტივიცაა და რთულიც. მარტივი ახსნა მდგომარეობს იმაში რომ 2004 წლის შემდეგ ევროკავშირი არ გაფართოებულა მხოლოდ ერთი სახელმწიფოთი. წევრობამ ევროკავშირში დიდი ხანია "ჯგუფური" ხასიათი მიიღო. სწორედ ამიტომაც ევროპას "გაფართოების დაღლილობა" ჯერ კიდევ არ გადაუტანია.
თუმცა, ამ პროცესში აღმოსავლეთით უკრაინა იყო და რჩება იმ ფლაგმანად რომლის გარეშეც სხვა ქვეყნების რუსეთის ხელიდან გამოსხლეტა მეტად გართულდება.
ამავე დროს, ევროკავშირის ე.წ. "მცოცავი გაფართოების" პოლიტიკა საფრთხის ქვეშაა. წლების განმავლობაში ევროკავშირი, ზანტად, დუნედ ფართოვდებოდა, მისი ინსტიტუციური მოწყობა, ერთიანი ბაზრის რეგულირების მექანიზმები და მოუქნელი ერთიანი საგარეო პოლიტიკა არ იძლეოდა და არც დღეს იძლევა საშუალებას სწრაფი პოლიტიკური გადაწყვეტილებებისა. არადა, ევროპა ისევე როგორც საქართველო ცაიტნოტშია. ეს ცაიტნოტი იმ ეკონომიკური საპირწონის შექმნის სისწრაფეში მდგომარეობს რომელიც ასე ფორსირებულად აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების ეკონომიკებში რთული იქნება რუსეთის ბაზარზე მათი დამოკიდებულების განეიტრალებისთვის. ვგულისხმობ, რომ ეს სამი ქვეყანა და განსაკუთრებით საქართველო არ არის მზად ევროპულ ბაზარზე მნიშვნელოვანი ეკონომიკური შესვლისათვის. ამიტომ ევროკავშირს რჩება ერთი გამოსავალი, ან მიიღოს ეს ქვეყნები წევრებად სწრაფად ან შეეგუოს არსებულ მოცემულობას. სწორად აქედან გამომდინარე აღმოსავლეთის პარტნიორობას, როგორც გარდამავალ ეტაპს, საფრთხე ექმნება უკრაინის იძულებითი უკანდახევის გამო და ამ უკანდახევაში არანაკლებია ევროკავშირის შეცდომები. აქვე მნიშვნელოვანია, ისიც რომ დეკლარაციის ეს პროექტი ასევე გვერდს უვლის არსებული კონფლიქტების საკითხებს. ეს კონფლიქტური კერები რჩება მოლდოვისა და სამხრეთ კავკასიის ქვეყნების ევროკავშირთან ინტეგრაციის აქილევსის ქუსლად. მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინის შემთხვევაში ეს პრობლემა არ არსებობს ევროპა მაინც თავშეკავებული აღმოჩნდა უკრაინის მიმართ, მან ვერ გამოიჩინა ვერც ფინანსური და ვერც პოლიტიკური გამბედაობა. იქონიებს თუ არა ეს გავლენას საქართველოზე? რა თქმა უნდა იქონიებს და რა თქმა უნდა უფრო ნეგატიურს. თუმცა პოზიტივის იმედი მაინც რჩება გამომდინარე იქიდან რომ უკრაიანის მაგალითზე ევროპამ გადახედოს საკუთარი პოლიტიკის სიტლანქეს. ფაქტია რომ ადრეული რეგიონალური მიდგომის პოლიტიკა შეიცვალა ინდივიდუალური მიდგომით ამ 6 ქვეყნის მიმართ. მაგრამ ეს არ არის საკმარისი ეფექტური გადაწყვეტილებეის მისაღებად და იმის პრევენციისათვის რომ ეს ქვეყნები და მათ შორის სქართველო არ მოხდეს რუსეთის ორბიტაზე იმდენად რომ შემდეგ ამის გამოსწორება შეუძლებელი გახდეს უახლოეს ათწლეულში.
დაბოლოს, ამ ყველაფერს ისიც ადასტურებს, რომ თავად ევროკავშირში არ არის ერთსულოვნება ამ საკითხზე. ე.წ. გაფართოების ევროსკეპტიკოსი ქვეყნები - გერმანია, ჰოლანდია და საფრანგეთი განსხვავებით გაფართოების მომხრე პოლონეთისა და შვედეთისგან (სწორედ ეს ქვეყნები იყვნენ აღმოსავლეთ პარტნირობის ინიციატორები), კვლავაც უფრო ზომიერი პოლიტიკის გატარების მომხრენი არიან. დეკლარაციის პროექტიდან 49-ე მუხლზე მიმართების გაქრობამ სწორედ ეს გამოაჩინა. როგორც ჩანს ამ ეტაპზე, აღმოსავლეთით გაფართოების მომხრეთა ჯგუფი თავად ევროკავშირში დამარცხდა.

- ასეთ შემთხვევაში, რა გამოწვევების წინაშე აღმოჩნდება საქარათველო?
- გვინდა ეს ჩვენ, თუ არ გვინდა საქართველოს მოუწევს კონკრეტული არჩევანის გაკეთება. ეს არჩევანი იქნება ან ევროკავშირთან ასოცირების ხელმოწერა ან რუსული ბაზარი და წარმატებული რთველი შემოდგომაზე. დღეს ამ არჩევანის გაკეთება შედარებით მარტივია და ასოცირების ხელშეკრულების პარაფირებას წინ ვერაფერი დაუდგება. მაგრამ ხელმოწერის მომენტისათვის ჩვენ გაცილებით რთული ეკონომიკური არჩევანის წინაშე ვიქნებით. იმისათვის რომ ეს არჩევანი დილემად არ იქცეს საჭიროა უკიდურესად კარგი დიპლომატიური სვლები საქართველოს მხრიდან. ფაქტიურად მომდევნო ერთი წელი პოლიტიკურ ბეწვის ხიდზე სიარული მოგვიწევს. ჩვენ მაქსიმალურად უნდა გამოვიყენოთ უკრაიანის გამოცდილება როგორც მაგალითი. უკრაინის საგარეო ვალი ამ დროისსათვის 60 მლრდ $ შეადგენს, ხოლო მისი სავალუტო რეზერვები 22 მლრდ$. საქართველო ამ მხრივ უკეთეს მდგომარეობაშია, როგორც მოსახლეობის რაოდენობით ასევე მისი ფინანსური პრობლემების მოგვარების თვალსაზრისით. ამდენად ევროპას, სურვილის შემთხვევაში არ უნდა გაუჭირდეს საქართველოსთვის რეალური და ადექვატური ფინანსური საპირწონის შეთავაზება. სწორედ ეს არის ვეროპის მხრიდან საქართველოს რუსეთის ბაზარზე ტოტალური დამოკიდებულების პრევენციის ყველაზე ეფექტური საშუალება. მაგალითად, მიუხედავად იმისა, რომ საერთაშორისო სავალუტო ფონდი უკრაინას 15 მილიარდამდე კრედიტს სთავაზობდა, უკრაინამ, მათ შორის იანუკოვიჩის სუბიექტური ინტერესების გამოც, მაინც უარი თქვა. ჩვენს შემთხვევაში ეს მომენტი არ არსებობს. კარგ იქნება თუ ხელისუფლება გააძლიერებს ევროკავშირთან მთავარი მომლაპარაკებლის ინსტიტუტს, ჩართავს სამოქალაქო სექტორს პარაფირების შემდგომ პროცესში ინსტიტუციურ დონეზე და რაც მთავარია ხელმისაწვდომს გახდის ასოცირების ხელშეკრულების ტექსტს, რათა საზოგადოებამ იცოდეს თუ კონკრეტულად რა სარგებელს მიიღებს საქართველო და მხოლოდ პოლიტიკურად მოტივირებული გადაწყვეტილებები არ იქნას მიღებული. ასეთ შემთხვევაში ხელისუფლება თავს დაიზღვევს იმ მოსალოდნელი კრიზისებისგან რომელიც აუცილებლად დადგება ზემონახსენები არჩევანის გაკეთების შემდეგ. ნამდვილი არჩევანი საქართველოს ჯერ კიდევ წინ ელის და ეს პროცესი 29 ნოემბრის შემდეგ იწყება.

ნანა ხიდეშელი
"ინტერპრესნიუსი"
stdClass Object
(
    [id] => 261284
    [title] => ლევან ბოძაშვილი - ნამდვილი არჩევანი საქართველოს ჯერ კიდევ წინ ელოდება და ეს პროცესი 29 ნოემბრის შემდეგ იწყება
    [alias] => levan-bodzashvili-namdvili-archevani-saqarthvelos-jer-kidev-tsin-elodeba-da-es-procesi-29-noembris-shemdeg-itsyeba
    [title_alias] => 
    [introtext] => 
    [fulltext] => 
რას წარმოადგენს ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმება, რა სარგებელს მოუტანს საქართველოს, არის თუ არა ის ევროკავშირში წევრობის წინაპირობა, ამ საკითხებზე "ინტერპრესნიუსი" ევროკავშირის კვლევისა და საინფორმაციო ცენტრის ხელმძღვანელს, ლევან ბოძაშვილს ესაუბრა.

- ბატონო ლევან, რას წამოადგენს ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმება?
- 2003 წელს ევროკავშირმა მიიღო ევროპის უსაფრთხოების სტრატეგია. ამ დოკუმენტის მიხედვით, ევროკავშირის ამოცანად დაისახა ევროკავშირის საზღვრებს ირგვლივ შემქნილიყო "კარგად-მართული/წელლ-გოვერნედ" სახელმწიფოების რკალი. 2006 წელს ევროკავშირმა მიიღო ევროპის სამეზობლო პოლიტიკა, რომელშიც შევიდა ევროკავშირის სამხრეთ და აღმოსავლეთ საზღვრების სახელმწიფოები, სულ 15 სახელმწიფო. დაინახა რა საჭიროება მის აღმოსავლეთ საზღვრებზე მყოფ სახელმწიფოებთან ურთიერთობების უფრო მეტი ინტენსიფიკაციისა, შვედეთის, ჩეხეთისა და პოლონეთის ინიციატივით ევროკავშირმა შეიმუშავა აღმოსავლეთ პარტნიორობის გეგმა, რომელიც ეყრდნობა სამეზობლო პოლიტიკის მიზნებს. აღმოსავლეთ პარტნიორობაში შედის 6 სახელმწიფო: უკრაინა, მოლდოვა, ბელორუსი, საქართველო, აზერბაიჯანი და სომხეთი.
28-29 ნოემბერს ვილნიუსში სწორედ აღმოსავლეთ პარტნიორობის სახელმწიფოთა მეთაურების სამიტი იმართება. როგორც გაცხადებულია, ამ სამიტზე მოხდება საქართველოსა და მოლდოვასთან ამ შეთანხმების ინიცირება პარაფირების სახით. იმისთვის, რომ ეს შეთანხმება ძალაში შევიდეს, საჭიროა მისი ხელმოწერა, ხოლო შემდგომ მისი რატიფიცირება, როგორც საქართველოს, ასევე ევროკავშირის 28-ვე წევრი სახელმწიფოს მხრიდან.
ინსტიტუციურად და ფორმალურად, ასოცირების შეთანხმება არ წარმოადგენს წევროპის წინაპირობას, თუმცა არც გამორიცხავს მას. 25-მდე სახელმწიფოს, მათ შორის თურქეთს, სირიას, სამხრეთ აფრიკასა და სხვა აფრიკულ სახელმწიფოებს აქვთ დადებული ეს შეთანხმება. მაგალითისთვის, თურქეთს ეს შეთანხმება ჯერ კიდევ 1963 წელს აქვს დადებული.
ასოცირების შეთანხმება ეფუძნება პრინციპს - მეტი მეტისათვის. რაც ნიშნავს, რომ რაც უფრო მეტად და კარგად ასრულებს პარტნიორი სახელმწიფო ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ პირობებს მით მეტად ეხმარება მას ევროკავშირი, შესაბამისად მით მეტად ხდება ევროკავშირთან დაახლოებაც.

- რა სარგებლის მოტანა შეუძლია ამ შეთანხმებას საქართველოსთვის და რას მოიცავს შეთანხმება?
- შეთანხმება მოიცავს ძირითადად შემდეგს: ჩარჩო თანამშრომლობის პრინციპებს ევროკავშირსა და საქართველოს შორის; ღრმა და ყოვლისმომცველ თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებასა და სავიზო ლიბერალიზაციის საკითხებს;
იგი ასევე მოიცავს, ენერგეტიკის განვითარების, საბაჟო, სერვისების საკითხებს, ვაჭრობის განვითარებასა და დაცვას, სარეგულაციო დისციპლინის დამკვიდრებას, კონკურენციის რეგულირებასა და გამჭვირვალობას, საქონლის ხარისხისა და სანიტარული და ფიტოსანიტარული ნორმებისა და რეგულირების საკითხებს, ინტელექტურალური საკუთრების დაცვასა და ევროკავშირის კანონმდებლობასთან საქართველოს კანონმდებლობის ადაპტაციას. ასევე სასოფლო სამეურნეო და საწარმოო პროდუქციის ექსპორტსა და ხელშეწყობას.
ევროკავშირის გათვლებით, ხელშეკრულების ძალაში შესვლის შემდეგ საქართველოს ექსპორტი გაიზრდება 12%, ხოლო იმპორტი 7.5%-ით. საქართველოს მთლიანი შიდა პროდუქტი გაიზრდება 4.3%-ით, რაც ფულადი სახით საახლოებით 292 მილიონ ევროს შეადგენს.
მნიშვნელოვანია, რომ შეთანხმება მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის მიერ დადგენილ სავაჭრო და სატარიფო წესებზე უფრო ლიბერალურ და მომგებიან სატარიფო სისტემას დაადგენს საქართველოსთვის და აღმოფხვრის საქონლის უმეტესობაზე არსებულ ტარიფებს.
შეთანხმება ასევე ითვალისწინებს მნიშვნელოვან დახმარებებს ევროკავშირის მხრიდან საგანმანათლებლო პროგრამების დაფინანსების მხრივ. კერძოდ, ქართველი სტუდენტებისათვის დაფინანსებების გამოყოფას და მათ კვოტებსა და პროგრამებში ჩართვას ევროკავშირის საგანმანათლებლო ინტიტუტებში.
სავიზო ლიბერალიზაციის კუთხით მოხდება უზივო რეჟიმისკენ ეტაპობრივი სვლა, რაც საქართველოს მხრიდან გარკვეული შიდა ინსტიტუციური ვალდებულებების შესრულებას მოითხოვს.
მაგრამ ყველაზე მნიშვნელოვანი ამ შეთანხმების შედეგი იქნება, როგორც პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა შიკორსკიმ აღნიშნა, სამართლებრივი რევოლუცია ამ ქვეყნებში. ეს გულისხმობს მოსახლეობის მიდგომებისა და სამართლებრივი კულტურის ტრანსფორმაციას.

- საქართველოს ჰყავს ახალი პრეზიდენტი. როგორი იქნება ახალი პრეზიდენტის როლი ევროკავშირთან დაახლოების გზაზე?
- საქართველოს ახალ პრეზიდენტს შეუძლია, გადამწყვეტი როლი შეასრულოს ევროკავშირთან დაახლოების გზაზე და ასოცირების ხელშეკრულების სწრაფად ძალაში შესასვლელად.
ამისათვის, მან:
1. უნდა მოახდინოს მრავალპარტიული მიდგომის შემუშავება - ეს პირველ რიგში გულისხმობს პოლიტიკური კუთვნილებისაგან თავისუფალ პოზიტიურ და კონსტრუქციულ თანამშრომლობას პოლიტიკურ და სახელმწიფო ინსტიტუტებთან, მათ შორის პირველ რიგში მთავრობასა და პარლამენტთან; ასევე თანამშრომლობას ყველა პოლიტიკურ ძალასთან. ამის შესახებ მიმანიშნებელი განცხადება უკვე 29 ოქტომბერს გააკეთეს ერთობლივად კეტრინ ეშტონმა და შტეფან ფულემ.
2. მოახდინოს ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებთან ორმხრივი ურთიერთობების ინტენსიფიკაცია სახელმწიფო დონეზე, გამოიყენოს მის ხელთ არსებული ყველა საშუალება (და განსაკუთრებით ინაუგურაციის შემდგომი პერიოდი, მათ შორის ვილნიუსის სამიტი და ორმხრივი ვიზიტების დაგეგმვა/განხორციელება) და დაუყოვნებლივ ინაუგურაციის დასრულებისთანავე მიიღოს მთავრობის ფორმალური თანხმობა ევროკავშირთან ამ მიმართულებით საქმიანობის განხორციელებაზე.
3. უნდა მოახდინოს, გამომდინარე მისი კონსტიტუციური უფლებამოსილებებიდან, ამ მიზნის პრეზიდენტის ინსტიტუტის დონეზე აყვანა, მართვისა და ლიდერობის საკუთარ თავზე აღება, ყველა სახელმწიფო ინსტიტუტის მობილიზება, ჩართულობა და გაძღოლა, რომელსაც ამ მიმართულებაზე მუშაობა ევალება და დაკავშირებულია მის საქმიანობასთან.
4. ახალმა პრეზიდენტმა უნდა შეძლოს მუდმივმოქმედი საზოგადოებრივი სათათბირო ორგანოს შექმნა რომელიც გამოხატავს საზოგადოებრივ აზრს და მასში შევიდნენ როგორც არასამთავრობო ორგანიზაციები, ასევე მედიის წარმომადგენლები და კვლევითი ინსტიტუტები და ექსპერტები.
5. პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში შექმნას მაღალკვალიფიციური გუნდი ამ მიმართულებაზე სამუშაოდ.

- ბატონო ლევან, უკრაინამ უარი თქვა ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულების ხელმოწერაზე. ვილნიუსის სამიტის დეკლარაციის პროექტის საბოლოო ვარიანტიდან კი ამოღებულია 49-ე მუხლი … ნოემბრის დასაწყისში თქვენ ერთ-ერთ გამოსვლაში აღნიშნავდით, რომ "უკრაინის ამ ნაბიჯის გამო ევროკავშირმა შესაძლოა მთლიანად გადახედოს თავის პოლიტიკას აღმოსავლეთის პარტნიორობის მიმართულებით, საეჭვოა, რომ მხოლოდ პრო პატარა ქვეყნის რესურსით მან შეძლოს იმ მიზნის მიღწევა რეგიონში, რასაც აღმოსავლეთ პარტნიორობის პოლიტიკით აპირებდა." - ხომ არ გულისხმობს დეკლარაციის პროექტში შეტანილი ცვლილებები სწორედ იმას, რომ ევროკავშირმა მართლაც გადახედა საკუთარ პოლიტიკას?
- პირველ რიგში მნიშვნელოვანია გავიაზროთ, რომ ვილნიუსის სამიტის პოლიტიკური დეკლარაციის თავდაპირველი ტექსტის პროექტში მიმართება კეთდებოდა ევროკავშირის ხელშეკრულების 49-ე მუხლზე, რომელიც ევროკავშირში წევრობის პროცედურას ადგენს. დღეს ამ ტექსტის პროექტი შეცვლილია და ამ მუხლზე მიმართება ამოღებული. სანაცვლოდ ჩვენ გვაქვს მხოლოდ აღნიშვნა, რომ ევროპული კავშირის წევრობის მისწრაფებებს ევროკავშირი აღიარებს მხოლოდ "ზოგიერთი პარტნიორისათვის". თუ რომელ "ზოგიერთ პარტნიორზე" შეიძლება იყოს საუბარი დეკლარაციაში ეს არაა რთული მისახვედრი. ეს ყველაზე უარეს შემთხვევაშიც კი უნდა ყოფილიყო უკრაინა და მოლდოვა, ხოლო უკეთეს შემთხვევაში კი საქართველოც. ასეთი შეფასება გადაჭარბებული იქნებოდა სხვა აღმოსავლეთ პარტნიორობის მონაწილე ქვეყნებზე. ჩვენ არც ის უნდა დაგვავიწყდეს, რომ რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, თავად ასოცირების პოლიტიკური ნაწილის ტექსტი აღიარებს საქართველოს "აღმოსავლეთ ევროპულ" სახელმწიფოდ. ამიტომაც თუ ვინმე იქნებოდა ამ "ზოგიერთ პარტნიორში" მოაზრებული ეს საქართველოც არის.
მაგრამ, ფაქტია, რომ უკრაიანის უარმა ევროკავშირის მიდგომა შეცვალა როგორც ამას ვპროგნოზირებდი. და შეცვალა უკანდახევისკენ. და ეს სხვანაირად ვერც მოხდებოდა. თუ რატომ ამის ახსნა მარტივიცაა და რთულიც. მარტივი ახსნა მდგომარეობს იმაში რომ 2004 წლის შემდეგ ევროკავშირი არ გაფართოებულა მხოლოდ ერთი სახელმწიფოთი. წევრობამ ევროკავშირში დიდი ხანია "ჯგუფური" ხასიათი მიიღო. სწორედ ამიტომაც ევროპას "გაფართოების დაღლილობა" ჯერ კიდევ არ გადაუტანია.
თუმცა, ამ პროცესში აღმოსავლეთით უკრაინა იყო და რჩება იმ ფლაგმანად რომლის გარეშეც სხვა ქვეყნების რუსეთის ხელიდან გამოსხლეტა მეტად გართულდება.
ამავე დროს, ევროკავშირის ე.წ. "მცოცავი გაფართოების" პოლიტიკა საფრთხის ქვეშაა. წლების განმავლობაში ევროკავშირი, ზანტად, დუნედ ფართოვდებოდა, მისი ინსტიტუციური მოწყობა, ერთიანი ბაზრის რეგულირების მექანიზმები და მოუქნელი ერთიანი საგარეო პოლიტიკა არ იძლეოდა და არც დღეს იძლევა საშუალებას სწრაფი პოლიტიკური გადაწყვეტილებებისა. არადა, ევროპა ისევე როგორც საქართველო ცაიტნოტშია. ეს ცაიტნოტი იმ ეკონომიკური საპირწონის შექმნის სისწრაფეში მდგომარეობს რომელიც ასე ფორსირებულად აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების ეკონომიკებში რთული იქნება რუსეთის ბაზარზე მათი დამოკიდებულების განეიტრალებისთვის. ვგულისხმობ, რომ ეს სამი ქვეყანა და განსაკუთრებით საქართველო არ არის მზად ევროპულ ბაზარზე მნიშვნელოვანი ეკონომიკური შესვლისათვის. ამიტომ ევროკავშირს რჩება ერთი გამოსავალი, ან მიიღოს ეს ქვეყნები წევრებად სწრაფად ან შეეგუოს არსებულ მოცემულობას. სწორად აქედან გამომდინარე აღმოსავლეთის პარტნიორობას, როგორც გარდამავალ ეტაპს, საფრთხე ექმნება უკრაინის იძულებითი უკანდახევის გამო და ამ უკანდახევაში არანაკლებია ევროკავშირის შეცდომები. აქვე მნიშვნელოვანია, ისიც რომ დეკლარაციის ეს პროექტი ასევე გვერდს უვლის არსებული კონფლიქტების საკითხებს. ეს კონფლიქტური კერები რჩება მოლდოვისა და სამხრეთ კავკასიის ქვეყნების ევროკავშირთან ინტეგრაციის აქილევსის ქუსლად. მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინის შემთხვევაში ეს პრობლემა არ არსებობს ევროპა მაინც თავშეკავებული აღმოჩნდა უკრაინის მიმართ, მან ვერ გამოიჩინა ვერც ფინანსური და ვერც პოლიტიკური გამბედაობა. იქონიებს თუ არა ეს გავლენას საქართველოზე? რა თქმა უნდა იქონიებს და რა თქმა უნდა უფრო ნეგატიურს. თუმცა პოზიტივის იმედი მაინც რჩება გამომდინარე იქიდან რომ უკრაიანის მაგალითზე ევროპამ გადახედოს საკუთარი პოლიტიკის სიტლანქეს. ფაქტია რომ ადრეული რეგიონალური მიდგომის პოლიტიკა შეიცვალა ინდივიდუალური მიდგომით ამ 6 ქვეყნის მიმართ. მაგრამ ეს არ არის საკმარისი ეფექტური გადაწყვეტილებეის მისაღებად და იმის პრევენციისათვის რომ ეს ქვეყნები და მათ შორის სქართველო არ მოხდეს რუსეთის ორბიტაზე იმდენად რომ შემდეგ ამის გამოსწორება შეუძლებელი გახდეს უახლოეს ათწლეულში.
დაბოლოს, ამ ყველაფერს ისიც ადასტურებს, რომ თავად ევროკავშირში არ არის ერთსულოვნება ამ საკითხზე. ე.წ. გაფართოების ევროსკეპტიკოსი ქვეყნები - გერმანია, ჰოლანდია და საფრანგეთი განსხვავებით გაფართოების მომხრე პოლონეთისა და შვედეთისგან (სწორედ ეს ქვეყნები იყვნენ აღმოსავლეთ პარტნირობის ინიციატორები), კვლავაც უფრო ზომიერი პოლიტიკის გატარების მომხრენი არიან. დეკლარაციის პროექტიდან 49-ე მუხლზე მიმართების გაქრობამ სწორედ ეს გამოაჩინა. როგორც ჩანს ამ ეტაპზე, აღმოსავლეთით გაფართოების მომხრეთა ჯგუფი თავად ევროკავშირში დამარცხდა.

- ასეთ შემთხვევაში, რა გამოწვევების წინაშე აღმოჩნდება საქარათველო?
- გვინდა ეს ჩვენ, თუ არ გვინდა საქართველოს მოუწევს კონკრეტული არჩევანის გაკეთება. ეს არჩევანი იქნება ან ევროკავშირთან ასოცირების ხელმოწერა ან რუსული ბაზარი და წარმატებული რთველი შემოდგომაზე. დღეს ამ არჩევანის გაკეთება შედარებით მარტივია და ასოცირების ხელშეკრულების პარაფირებას წინ ვერაფერი დაუდგება. მაგრამ ხელმოწერის მომენტისათვის ჩვენ გაცილებით რთული ეკონომიკური არჩევანის წინაშე ვიქნებით. იმისათვის რომ ეს არჩევანი დილემად არ იქცეს საჭიროა უკიდურესად კარგი დიპლომატიური სვლები საქართველოს მხრიდან. ფაქტიურად მომდევნო ერთი წელი პოლიტიკურ ბეწვის ხიდზე სიარული მოგვიწევს. ჩვენ მაქსიმალურად უნდა გამოვიყენოთ უკრაიანის გამოცდილება როგორც მაგალითი. უკრაინის საგარეო ვალი ამ დროისსათვის 60 მლრდ $ შეადგენს, ხოლო მისი სავალუტო რეზერვები 22 მლრდ$. საქართველო ამ მხრივ უკეთეს მდგომარეობაშია, როგორც მოსახლეობის რაოდენობით ასევე მისი ფინანსური პრობლემების მოგვარების თვალსაზრისით. ამდენად ევროპას, სურვილის შემთხვევაში არ უნდა გაუჭირდეს საქართველოსთვის რეალური და ადექვატური ფინანსური საპირწონის შეთავაზება. სწორედ ეს არის ვეროპის მხრიდან საქართველოს რუსეთის ბაზარზე ტოტალური დამოკიდებულების პრევენციის ყველაზე ეფექტური საშუალება. მაგალითად, მიუხედავად იმისა, რომ საერთაშორისო სავალუტო ფონდი უკრაინას 15 მილიარდამდე კრედიტს სთავაზობდა, უკრაინამ, მათ შორის იანუკოვიჩის სუბიექტური ინტერესების გამოც, მაინც უარი თქვა. ჩვენს შემთხვევაში ეს მომენტი არ არსებობს. კარგ იქნება თუ ხელისუფლება გააძლიერებს ევროკავშირთან მთავარი მომლაპარაკებლის ინსტიტუტს, ჩართავს სამოქალაქო სექტორს პარაფირების შემდგომ პროცესში ინსტიტუციურ დონეზე და რაც მთავარია ხელმისაწვდომს გახდის ასოცირების ხელშეკრულების ტექსტს, რათა საზოგადოებამ იცოდეს თუ კონკრეტულად რა სარგებელს მიიღებს საქართველო და მხოლოდ პოლიტიკურად მოტივირებული გადაწყვეტილებები არ იქნას მიღებული. ასეთ შემთხვევაში ხელისუფლება თავს დაიზღვევს იმ მოსალოდნელი კრიზისებისგან რომელიც აუცილებლად დადგება ზემონახსენები არჩევანის გაკეთების შემდეგ. ნამდვილი არჩევანი საქართველოს ჯერ კიდევ წინ ელის და ეს პროცესი 29 ნოემბრის შემდეგ იწყება.

ნანა ხიდეშელი
"ინტერპრესნიუსი"
[state] => -1 [sectionid] => 2 [mask] => 1 [catid] => 44 [created] => 2013-11-27 12:55:29 [created_by] => 124 [created_by_alias] => [modified] => 0000-00-00 00:00:00 [modified_by] => 0 [checked_out] => 0 [checked_out_time] => 0000-00-00 00:00:00 [publish_up] => 2013-11-27 12:55:29 [publish_down] => Never [images] => [urls] => [attribs] => big_image=../photo/00-OQT-2013/levan-bodzashvili1.jpg multicategory=| show_title= link_titles= show_intro= show_section= link_section= show_category= link_category= show_vote= show_author= show_create_date= show_modify_date= show_pdf_icon= show_print_icon= show_email_icon= language= keyref= readmore= ext_link= [version] => 1 [parentid] => 0 [ordering] => 11 [metakey] => ბოძაშვილი, ნამდვილი, არჩევანი, საქართველოს, იწყება [metadesc] => [access] => 0 [hits] => 1123 [metadata] => robots= author= [topic_id] => 0 [author] => Maka Chaganava [usertype] => Super Administrator [category] => ინტერვიუ [section] => REPORTER [slug] => 261284:levan-bodzashvili-namdvili-archevani-saqarthvelos-jer-kidev-tsin-elodeba-da-es-procesi-29-noembris-shemdeg-itsyeba [catslug] => 44:interviu [groups] => Public [sec_pub] => 1 [cat_pub] => 1 [audio] => [video] => [image] => [sec_access] => 0 [cat_access] => 0 [topic_title] => [rating_count] => 0 [rating] => 0 [text] => რას წარმოადგენს ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმება, რა სარგებელს მოუტანს საქართველოს, არის თუ არა ის ევროკავშირში წევრობის წინაპირობა, ამ საკითხებზე "ინტერპრესნიუსი" ევროკავშირის კვლევისა და საინფორმაციო ცენტრის ხელმძღვანელს, ლევან ბოძაშვილს ესაუბრა.

- ბატონო ლევან, რას წამოადგენს ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმება?
- 2003 წელს ევროკავშირმა მიიღო ევროპის უსაფრთხოების სტრატეგია. ამ დოკუმენტის მიხედვით, ევროკავშირის ამოცანად დაისახა ევროკავშირის საზღვრებს ირგვლივ შემქნილიყო "კარგად-მართული/წელლ-გოვერნედ" სახელმწიფოების რკალი. 2006 წელს ევროკავშირმა მიიღო ევროპის სამეზობლო პოლიტიკა, რომელშიც შევიდა ევროკავშირის სამხრეთ და აღმოსავლეთ საზღვრების სახელმწიფოები, სულ 15 სახელმწიფო. დაინახა რა საჭიროება მის აღმოსავლეთ საზღვრებზე მყოფ სახელმწიფოებთან ურთიერთობების უფრო მეტი ინტენსიფიკაციისა, შვედეთის, ჩეხეთისა და პოლონეთის ინიციატივით ევროკავშირმა შეიმუშავა აღმოსავლეთ პარტნიორობის გეგმა, რომელიც ეყრდნობა სამეზობლო პოლიტიკის მიზნებს. აღმოსავლეთ პარტნიორობაში შედის 6 სახელმწიფო: უკრაინა, მოლდოვა, ბელორუსი, საქართველო, აზერბაიჯანი და სომხეთი.
28-29 ნოემბერს ვილნიუსში სწორედ აღმოსავლეთ პარტნიორობის სახელმწიფოთა მეთაურების სამიტი იმართება. როგორც გაცხადებულია, ამ სამიტზე მოხდება საქართველოსა და მოლდოვასთან ამ შეთანხმების ინიცირება პარაფირების სახით. იმისთვის, რომ ეს შეთანხმება ძალაში შევიდეს, საჭიროა მისი ხელმოწერა, ხოლო შემდგომ მისი რატიფიცირება, როგორც საქართველოს, ასევე ევროკავშირის 28-ვე წევრი სახელმწიფოს მხრიდან.
ინსტიტუციურად და ფორმალურად, ასოცირების შეთანხმება არ წარმოადგენს წევროპის წინაპირობას, თუმცა არც გამორიცხავს მას. 25-მდე სახელმწიფოს, მათ შორის თურქეთს, სირიას, სამხრეთ აფრიკასა და სხვა აფრიკულ სახელმწიფოებს აქვთ დადებული ეს შეთანხმება. მაგალითისთვის, თურქეთს ეს შეთანხმება ჯერ კიდევ 1963 წელს აქვს დადებული.
ასოცირების შეთანხმება ეფუძნება პრინციპს - მეტი მეტისათვის. რაც ნიშნავს, რომ რაც უფრო მეტად და კარგად ასრულებს პარტნიორი სახელმწიფო ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ პირობებს მით მეტად ეხმარება მას ევროკავშირი, შესაბამისად მით მეტად ხდება ევროკავშირთან დაახლოებაც.

- რა სარგებლის მოტანა შეუძლია ამ შეთანხმებას საქართველოსთვის და რას მოიცავს შეთანხმება?
- შეთანხმება მოიცავს ძირითადად შემდეგს: ჩარჩო თანამშრომლობის პრინციპებს ევროკავშირსა და საქართველოს შორის; ღრმა და ყოვლისმომცველ თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებასა და სავიზო ლიბერალიზაციის საკითხებს;
იგი ასევე მოიცავს, ენერგეტიკის განვითარების, საბაჟო, სერვისების საკითხებს, ვაჭრობის განვითარებასა და დაცვას, სარეგულაციო დისციპლინის დამკვიდრებას, კონკურენციის რეგულირებასა და გამჭვირვალობას, საქონლის ხარისხისა და სანიტარული და ფიტოსანიტარული ნორმებისა და რეგულირების საკითხებს, ინტელექტურალური საკუთრების დაცვასა და ევროკავშირის კანონმდებლობასთან საქართველოს კანონმდებლობის ადაპტაციას. ასევე სასოფლო სამეურნეო და საწარმოო პროდუქციის ექსპორტსა და ხელშეწყობას.
ევროკავშირის გათვლებით, ხელშეკრულების ძალაში შესვლის შემდეგ საქართველოს ექსპორტი გაიზრდება 12%, ხოლო იმპორტი 7.5%-ით. საქართველოს მთლიანი შიდა პროდუქტი გაიზრდება 4.3%-ით, რაც ფულადი სახით საახლოებით 292 მილიონ ევროს შეადგენს.
მნიშვნელოვანია, რომ შეთანხმება მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის მიერ დადგენილ სავაჭრო და სატარიფო წესებზე უფრო ლიბერალურ და მომგებიან სატარიფო სისტემას დაადგენს საქართველოსთვის და აღმოფხვრის საქონლის უმეტესობაზე არსებულ ტარიფებს.
შეთანხმება ასევე ითვალისწინებს მნიშვნელოვან დახმარებებს ევროკავშირის მხრიდან საგანმანათლებლო პროგრამების დაფინანსების მხრივ. კერძოდ, ქართველი სტუდენტებისათვის დაფინანსებების გამოყოფას და მათ კვოტებსა და პროგრამებში ჩართვას ევროკავშირის საგანმანათლებლო ინტიტუტებში.
სავიზო ლიბერალიზაციის კუთხით მოხდება უზივო რეჟიმისკენ ეტაპობრივი სვლა, რაც საქართველოს მხრიდან გარკვეული შიდა ინსტიტუციური ვალდებულებების შესრულებას მოითხოვს.
მაგრამ ყველაზე მნიშვნელოვანი ამ შეთანხმების შედეგი იქნება, როგორც პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა შიკორსკიმ აღნიშნა, სამართლებრივი რევოლუცია ამ ქვეყნებში. ეს გულისხმობს მოსახლეობის მიდგომებისა და სამართლებრივი კულტურის ტრანსფორმაციას.

- საქართველოს ჰყავს ახალი პრეზიდენტი. როგორი იქნება ახალი პრეზიდენტის როლი ევროკავშირთან დაახლოების გზაზე?
- საქართველოს ახალ პრეზიდენტს შეუძლია, გადამწყვეტი როლი შეასრულოს ევროკავშირთან დაახლოების გზაზე და ასოცირების ხელშეკრულების სწრაფად ძალაში შესასვლელად.
ამისათვის, მან:
1. უნდა მოახდინოს მრავალპარტიული მიდგომის შემუშავება - ეს პირველ რიგში გულისხმობს პოლიტიკური კუთვნილებისაგან თავისუფალ პოზიტიურ და კონსტრუქციულ თანამშრომლობას პოლიტიკურ და სახელმწიფო ინსტიტუტებთან, მათ შორის პირველ რიგში მთავრობასა და პარლამენტთან; ასევე თანამშრომლობას ყველა პოლიტიკურ ძალასთან. ამის შესახებ მიმანიშნებელი განცხადება უკვე 29 ოქტომბერს გააკეთეს ერთობლივად კეტრინ ეშტონმა და შტეფან ფულემ.
2. მოახდინოს ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებთან ორმხრივი ურთიერთობების ინტენსიფიკაცია სახელმწიფო დონეზე, გამოიყენოს მის ხელთ არსებული ყველა საშუალება (და განსაკუთრებით ინაუგურაციის შემდგომი პერიოდი, მათ შორის ვილნიუსის სამიტი და ორმხრივი ვიზიტების დაგეგმვა/განხორციელება) და დაუყოვნებლივ ინაუგურაციის დასრულებისთანავე მიიღოს მთავრობის ფორმალური თანხმობა ევროკავშირთან ამ მიმართულებით საქმიანობის განხორციელებაზე.
3. უნდა მოახდინოს, გამომდინარე მისი კონსტიტუციური უფლებამოსილებებიდან, ამ მიზნის პრეზიდენტის ინსტიტუტის დონეზე აყვანა, მართვისა და ლიდერობის საკუთარ თავზე აღება, ყველა სახელმწიფო ინსტიტუტის მობილიზება, ჩართულობა და გაძღოლა, რომელსაც ამ მიმართულებაზე მუშაობა ევალება და დაკავშირებულია მის საქმიანობასთან.
4. ახალმა პრეზიდენტმა უნდა შეძლოს მუდმივმოქმედი საზოგადოებრივი სათათბირო ორგანოს შექმნა რომელიც გამოხატავს საზოგადოებრივ აზრს და მასში შევიდნენ როგორც არასამთავრობო ორგანიზაციები, ასევე მედიის წარმომადგენლები და კვლევითი ინსტიტუტები და ექსპერტები.
5. პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში შექმნას მაღალკვალიფიციური გუნდი ამ მიმართულებაზე სამუშაოდ.

- ბატონო ლევან, უკრაინამ უარი თქვა ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულების ხელმოწერაზე. ვილნიუსის სამიტის დეკლარაციის პროექტის საბოლოო ვარიანტიდან კი ამოღებულია 49-ე მუხლი … ნოემბრის დასაწყისში თქვენ ერთ-ერთ გამოსვლაში აღნიშნავდით, რომ "უკრაინის ამ ნაბიჯის გამო ევროკავშირმა შესაძლოა მთლიანად გადახედოს თავის პოლიტიკას აღმოსავლეთის პარტნიორობის მიმართულებით, საეჭვოა, რომ მხოლოდ პრო პატარა ქვეყნის რესურსით მან შეძლოს იმ მიზნის მიღწევა რეგიონში, რასაც აღმოსავლეთ პარტნიორობის პოლიტიკით აპირებდა." - ხომ არ გულისხმობს დეკლარაციის პროექტში შეტანილი ცვლილებები სწორედ იმას, რომ ევროკავშირმა მართლაც გადახედა საკუთარ პოლიტიკას?
- პირველ რიგში მნიშვნელოვანია გავიაზროთ, რომ ვილნიუსის სამიტის პოლიტიკური დეკლარაციის თავდაპირველი ტექსტის პროექტში მიმართება კეთდებოდა ევროკავშირის ხელშეკრულების 49-ე მუხლზე, რომელიც ევროკავშირში წევრობის პროცედურას ადგენს. დღეს ამ ტექსტის პროექტი შეცვლილია და ამ მუხლზე მიმართება ამოღებული. სანაცვლოდ ჩვენ გვაქვს მხოლოდ აღნიშვნა, რომ ევროპული კავშირის წევრობის მისწრაფებებს ევროკავშირი აღიარებს მხოლოდ "ზოგიერთი პარტნიორისათვის". თუ რომელ "ზოგიერთ პარტნიორზე" შეიძლება იყოს საუბარი დეკლარაციაში ეს არაა რთული მისახვედრი. ეს ყველაზე უარეს შემთხვევაშიც კი უნდა ყოფილიყო უკრაინა და მოლდოვა, ხოლო უკეთეს შემთხვევაში კი საქართველოც. ასეთი შეფასება გადაჭარბებული იქნებოდა სხვა აღმოსავლეთ პარტნიორობის მონაწილე ქვეყნებზე. ჩვენ არც ის უნდა დაგვავიწყდეს, რომ რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, თავად ასოცირების პოლიტიკური ნაწილის ტექსტი აღიარებს საქართველოს "აღმოსავლეთ ევროპულ" სახელმწიფოდ. ამიტომაც თუ ვინმე იქნებოდა ამ "ზოგიერთ პარტნიორში" მოაზრებული ეს საქართველოც არის.
მაგრამ, ფაქტია, რომ უკრაიანის უარმა ევროკავშირის მიდგომა შეცვალა როგორც ამას ვპროგნოზირებდი. და შეცვალა უკანდახევისკენ. და ეს სხვანაირად ვერც მოხდებოდა. თუ რატომ ამის ახსნა მარტივიცაა და რთულიც. მარტივი ახსნა მდგომარეობს იმაში რომ 2004 წლის შემდეგ ევროკავშირი არ გაფართოებულა მხოლოდ ერთი სახელმწიფოთი. წევრობამ ევროკავშირში დიდი ხანია "ჯგუფური" ხასიათი მიიღო. სწორედ ამიტომაც ევროპას "გაფართოების დაღლილობა" ჯერ კიდევ არ გადაუტანია.
თუმცა, ამ პროცესში აღმოსავლეთით უკრაინა იყო და რჩება იმ ფლაგმანად რომლის გარეშეც სხვა ქვეყნების რუსეთის ხელიდან გამოსხლეტა მეტად გართულდება.
ამავე დროს, ევროკავშირის ე.წ. "მცოცავი გაფართოების" პოლიტიკა საფრთხის ქვეშაა. წლების განმავლობაში ევროკავშირი, ზანტად, დუნედ ფართოვდებოდა, მისი ინსტიტუციური მოწყობა, ერთიანი ბაზრის რეგულირების მექანიზმები და მოუქნელი ერთიანი საგარეო პოლიტიკა არ იძლეოდა და არც დღეს იძლევა საშუალებას სწრაფი პოლიტიკური გადაწყვეტილებებისა. არადა, ევროპა ისევე როგორც საქართველო ცაიტნოტშია. ეს ცაიტნოტი იმ ეკონომიკური საპირწონის შექმნის სისწრაფეში მდგომარეობს რომელიც ასე ფორსირებულად აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების ეკონომიკებში რთული იქნება რუსეთის ბაზარზე მათი დამოკიდებულების განეიტრალებისთვის. ვგულისხმობ, რომ ეს სამი ქვეყანა და განსაკუთრებით საქართველო არ არის მზად ევროპულ ბაზარზე მნიშვნელოვანი ეკონომიკური შესვლისათვის. ამიტომ ევროკავშირს რჩება ერთი გამოსავალი, ან მიიღოს ეს ქვეყნები წევრებად სწრაფად ან შეეგუოს არსებულ მოცემულობას. სწორად აქედან გამომდინარე აღმოსავლეთის პარტნიორობას, როგორც გარდამავალ ეტაპს, საფრთხე ექმნება უკრაინის იძულებითი უკანდახევის გამო და ამ უკანდახევაში არანაკლებია ევროკავშირის შეცდომები. აქვე მნიშვნელოვანია, ისიც რომ დეკლარაციის ეს პროექტი ასევე გვერდს უვლის არსებული კონფლიქტების საკითხებს. ეს კონფლიქტური კერები რჩება მოლდოვისა და სამხრეთ კავკასიის ქვეყნების ევროკავშირთან ინტეგრაციის აქილევსის ქუსლად. მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინის შემთხვევაში ეს პრობლემა არ არსებობს ევროპა მაინც თავშეკავებული აღმოჩნდა უკრაინის მიმართ, მან ვერ გამოიჩინა ვერც ფინანსური და ვერც პოლიტიკური გამბედაობა. იქონიებს თუ არა ეს გავლენას საქართველოზე? რა თქმა უნდა იქონიებს და რა თქმა უნდა უფრო ნეგატიურს. თუმცა პოზიტივის იმედი მაინც რჩება გამომდინარე იქიდან რომ უკრაიანის მაგალითზე ევროპამ გადახედოს საკუთარი პოლიტიკის სიტლანქეს. ფაქტია რომ ადრეული რეგიონალური მიდგომის პოლიტიკა შეიცვალა ინდივიდუალური მიდგომით ამ 6 ქვეყნის მიმართ. მაგრამ ეს არ არის საკმარისი ეფექტური გადაწყვეტილებეის მისაღებად და იმის პრევენციისათვის რომ ეს ქვეყნები და მათ შორის სქართველო არ მოხდეს რუსეთის ორბიტაზე იმდენად რომ შემდეგ ამის გამოსწორება შეუძლებელი გახდეს უახლოეს ათწლეულში.
დაბოლოს, ამ ყველაფერს ისიც ადასტურებს, რომ თავად ევროკავშირში არ არის ერთსულოვნება ამ საკითხზე. ე.წ. გაფართოების ევროსკეპტიკოსი ქვეყნები - გერმანია, ჰოლანდია და საფრანგეთი განსხვავებით გაფართოების მომხრე პოლონეთისა და შვედეთისგან (სწორედ ეს ქვეყნები იყვნენ აღმოსავლეთ პარტნირობის ინიციატორები), კვლავაც უფრო ზომიერი პოლიტიკის გატარების მომხრენი არიან. დეკლარაციის პროექტიდან 49-ე მუხლზე მიმართების გაქრობამ სწორედ ეს გამოაჩინა. როგორც ჩანს ამ ეტაპზე, აღმოსავლეთით გაფართოების მომხრეთა ჯგუფი თავად ევროკავშირში დამარცხდა.

- ასეთ შემთხვევაში, რა გამოწვევების წინაშე აღმოჩნდება საქარათველო?
- გვინდა ეს ჩვენ, თუ არ გვინდა საქართველოს მოუწევს კონკრეტული არჩევანის გაკეთება. ეს არჩევანი იქნება ან ევროკავშირთან ასოცირების ხელმოწერა ან რუსული ბაზარი და წარმატებული რთველი შემოდგომაზე. დღეს ამ არჩევანის გაკეთება შედარებით მარტივია და ასოცირების ხელშეკრულების პარაფირებას წინ ვერაფერი დაუდგება. მაგრამ ხელმოწერის მომენტისათვის ჩვენ გაცილებით რთული ეკონომიკური არჩევანის წინაშე ვიქნებით. იმისათვის რომ ეს არჩევანი დილემად არ იქცეს საჭიროა უკიდურესად კარგი დიპლომატიური სვლები საქართველოს მხრიდან. ფაქტიურად მომდევნო ერთი წელი პოლიტიკურ ბეწვის ხიდზე სიარული მოგვიწევს. ჩვენ მაქსიმალურად უნდა გამოვიყენოთ უკრაიანის გამოცდილება როგორც მაგალითი. უკრაინის საგარეო ვალი ამ დროისსათვის 60 მლრდ $ შეადგენს, ხოლო მისი სავალუტო რეზერვები 22 მლრდ$. საქართველო ამ მხრივ უკეთეს მდგომარეობაშია, როგორც მოსახლეობის რაოდენობით ასევე მისი ფინანსური პრობლემების მოგვარების თვალსაზრისით. ამდენად ევროპას, სურვილის შემთხვევაში არ უნდა გაუჭირდეს საქართველოსთვის რეალური და ადექვატური ფინანსური საპირწონის შეთავაზება. სწორედ ეს არის ვეროპის მხრიდან საქართველოს რუსეთის ბაზარზე ტოტალური დამოკიდებულების პრევენციის ყველაზე ეფექტური საშუალება. მაგალითად, მიუხედავად იმისა, რომ საერთაშორისო სავალუტო ფონდი უკრაინას 15 მილიარდამდე კრედიტს სთავაზობდა, უკრაინამ, მათ შორის იანუკოვიჩის სუბიექტური ინტერესების გამოც, მაინც უარი თქვა. ჩვენს შემთხვევაში ეს მომენტი არ არსებობს. კარგ იქნება თუ ხელისუფლება გააძლიერებს ევროკავშირთან მთავარი მომლაპარაკებლის ინსტიტუტს, ჩართავს სამოქალაქო სექტორს პარაფირების შემდგომ პროცესში ინსტიტუციურ დონეზე და რაც მთავარია ხელმისაწვდომს გახდის ასოცირების ხელშეკრულების ტექსტს, რათა საზოგადოებამ იცოდეს თუ კონკრეტულად რა სარგებელს მიიღებს საქართველო და მხოლოდ პოლიტიკურად მოტივირებული გადაწყვეტილებები არ იქნას მიღებული. ასეთ შემთხვევაში ხელისუფლება თავს დაიზღვევს იმ მოსალოდნელი კრიზისებისგან რომელიც აუცილებლად დადგება ზემონახსენები არჩევანის გაკეთების შემდეგ. ნამდვილი არჩევანი საქართველოს ჯერ კიდევ წინ ელის და ეს პროცესი 29 ნოემბრის შემდეგ იწყება.

ნანა ხიდეშელი
"ინტერპრესნიუსი"
[parameters] => JParameter Object ( [_raw] => show_noauth=0 show_title=1 link_titles=1 show_intro=1 archivelimit=5 archivename=არქივის სხვა სტატიები archivecatname=ამ კატეგორიის არქივი notfoundtext=სტატიები არ მოიძებნა. show_section=0 link_section=0 show_category=1 link_category=1 show_author=0 show_create_date=1 show_modify_date=0 show_item_navigation=0 show_readmore=1 show_vote=0 show_icons=1 show_pdf_icon=0 show_print_icon=1 show_email_icon=0 show_hits=0 feed_summary=0 filter_tags= filter_attritbutes= archcats=39|6|10|9|13|5|7|12|11|8|14|82 archtoday=0 hour=09:00 autoarchive=1 autoarchivereset=1 [_xml] => [_elements] => Array ( ) [_elementPath] => Array ( [0] => /var/www/html/ge/libraries/joomla/html/parameter/element ) [_defaultNameSpace] => _default [_registry] => Array ( [_default] => Array ( [data] => stdClass Object ( [show_noauth] => 0 [show_title] => 1 [link_titles] => 1 [show_intro] => 0 [archivelimit] => 5 [archivename] => არქივის სხვა სტატიები [archivecatname] => ამ კატეგორიის არქივი [notfoundtext] => სტატიები არ მოიძებნა. [show_section] => 0 [link_section] => 0 [show_category] => 1 [link_category] => 1 [show_author] => 0 [show_create_date] => 1 [show_modify_date] => 0 [show_item_navigation] => 0 [show_readmore] => 1 [show_vote] => 0 [show_icons] => 1 [show_pdf_icon] => 0 [show_print_icon] => 1 [show_email_icon] => 0 [show_hits] => 0 [feed_summary] => 0 [filter_tags] => [filter_attritbutes] => [archcats] => Array ( [0] => 39 [1] => 6 [2] => 10 [3] => 9 [4] => 13 [5] => 5 [6] => 7 [7] => 12 [8] => 11 [9] => 8 [10] => 14 [11] => 82 ) [archtoday] => 0 [hour] => 09:00 [autoarchive] => 1 [autoarchivereset] => 1 [show_description] => 0 [num_desc_words] => 10 [show_description_image] => 0 [num_leading_articles] => 0 [num_intro_articles] => 15 [num_columns] => 1 [num_links] => 0 [anable_ads] => 0 [zone] => 13 [url] => http://v.ambebi.ge [advertpos] => 0 [advertstatus] => 0 [oadvertpos] => 0 [oadvertstatus] => 0 [orderby_sec] => rdate [multi_column_order] => 0 [show_pagination] => 2 [show_pagination_results] => 0 [show_feed_link] => 0 [show_page_title] => 1 [menu_image] => -1 [secure] => 0 [page_title] => ინტერვიუ [page_description] => საინფორმაციო სააგენტო, საინფორმაციო სააგენტო - ინტერპრესნიუსი,ახალი ამბები, საქართველო და მსოფლიო, პოლიტიკა, ეკონომიკა, საზოგადოება, სამართალი, ინფორმაცია რეგიონებიდან, ექსკლუზივი, ფოტო-ვიდეო სიახლეები [big_image] => ../photo/00-OQT-2013/levan-bodzashvili1.jpg [multicategory] => Array ( [0] => [1] => ) [popup] => 0 ) ) ) [_errors] => Array ( ) ) [readmore_link] => /ge/interviu/261284-levan-bodzashvili-namdvili-archevani-saqarthvelos-jer-kidev-tsin-elodeba-da-es-procesi-29-noembris-shemdeg-itsyeba.html [event] => stdClass Object ( [afterDisplayTitle] => [beforeDisplayContent] => [afterDisplayContent] => ) )
მასალის გამოყენების პირობები
ქირავდება 26;
ქირავდება ბინა ზედ ბულვარზე, პლიაჟი
იყიდება მშენებარე კომერციული მიწის ნაკვეთი
დღიურად ქირავდება, მყუდრო, კომფორტული ბინა