არქივი
«« იანვარი 2018 »»
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
კურსი
კონვერტორი
USD
1 USD
2.5429
EUR
1 EUR
3.1082
RUB
100 RUB
4.4825
21-01-2018
რამაზ საყვარელიძე - დღევანდელი საქართველოსთვის გამართული საპრეზიდენტო მმართველობა უფრო მიზანშეწონილია, ვიდრე საპარლამენტო
12:46 01-02-2017
რამაზ საყვარელიძე - დღევანდელი საქართველოსთვის გამართული საპრეზიდენტო მმართველობა უფრო მიზანშეწონილია, ვიდრე საპარლამენტო საშინაო და საგარეო პოლიტიკის აქტუალურ თემებზე ”ინტერპრესნიუსი” პოლიტოლოგსა და ფსიქოლოგს, რამაზ საყვარელიძეს ესაუბრა.

- ბატონო რამაზ, 2017 წლის პირველი თვე მიიწურა. ახალი წლის პირველივე დღეები აქტიური პოლიტიკური პროცესებით დაიწყო. არ ვგულისხმობ მხოლოდ უგულავას ციხიდან გათავისუფლებას, ”ნაციონალებში” პოლიტიკურ განქორწინებას და ”მოძრაობა თავისუფლებისათვის - ევროპული საქართველოს” შექმნას. როგორ შეაფასებდით ახალი წლის პირველივე დღეებიდანვე ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების დინამიკას? სავარაუდოდ, რა თავისებურებებით ხასიათდება საპარლამენტო არჩევნების დასრულებიდან ოთხიოდ თვეში დღევანდელი ქართული პოლიტიკა?
- მგონია, რომ ბოლო ოთხი თვის ქართული პოლიტიკის დახასიათებისთვის შესაფერისია ერთი სიტყვა - „დაბნეულობა“. სახელისუფლო პარტიით მოსახლეობის 4-წლიანი უკმაყოფილების ფონზე ოპოზიციურ პარტიებს მისი მარცხის და შესაბამისად, საკუთარი გამარჯვების იმედი ჰქონდათ.
საკონსტიტუციო უმრავლესობით ხელისუფლებაში მოსვლამ „ოცნებაც“ დააბნია, როგორც ჩანს, არ იყვნენ მზად ასეთი უპირატესობის მოპოვებისთვის

სრულიად საწინააღმდეგო შედეგის შემდეგ ოპოზიციურ პარტიებს დიდი დაბნეულობა დაეტყო. ისეთ ნაბიჯებს დგამენ, რომ კიდევ უფრო უახლოვდებიან ნულოვან ნიშნულს. საკონსტიტუციო უმრავლესობით ხელისუფლებაში მოსვლამ „ოცნებაც“ დააბნია, როგორც ჩანს, არ იყვნენ მზად ასეთი უპირატესობის მოპოვებისთვის.
სრული ძალაუფლება სრული რეფორმების გატარებისთვისაა საჭირო, ხოლო ასეთი დიდი მასშტაბის საკანონმდებლო პროექტები არ ჩანს, კონსტიტუციაზე მუშაობაშიც კი დეტალებზეა გადატანილი აქცენტი და არა არსზე. ხელისუფლებას დაბნეულობა ეტყობა ლარის კურსის სტაბილიზაციის საკითხშიც, მისი მოგვარების ვერც დამაჯერებელ კონცეფციას და ვერც პროგნოზს ჯერჯერობით ვერ იძლევა.
უფრო ზოგადი, საერთო ეროვნული დაბნეულობაც აგვყვა ჩვენი არჩევნების შემდეგ, რადგან ერთ თვეში მას ამერიკის პრეზიდენტის არჩევნები მოჰყვა, სადაც გაიმარჯვა ტრამპმა. მისმა არჩევამ არა მარტო საქართველო, არამედ მთელი დასავლეთი დააბნია.
ტრამპის არჩევით ცხადი გახდა, რომ ამერიკა კონსერვატიზმისკენ მიდის და, ალბათ, ევროპასაც გაიყოლებს, მაგრამ სად? გაუგებარია. ლიბერალიზმისგან განსხვავებით, კონსერვატიზმის იდეოლოგია უფრო ბუნდოვანია, ბუნდოვანია ის ზღვარიც, რომლის მერე იწყება ნაციზმი.
ვიძახით, „ევროპელები ვართო“. ევროპისკენ მიისწრაფვოდნენ აღმაშენებელი, სულხან-საბა, ილია, მაგრამ მათ იცოდნენ რა უნდოდათ ევროპისგან - მხოლოდ დახმარება თავდაცვასა და შრომის კულტურის ამაღლებაში. დღესაც იგივე გვსურს რაც ჩვენს სახელოვან წინაპრებს, ევროპისგან უსაფრთხოების მიღება, ოღონდ ხშირად გვავიწყდება, რომ ამის მიღებასა თუ სხვა ყველაფრის მოგვარებისთვისაც ქვეყანას საკუთარი კონცეფცია უნდა გააჩნდეს.
დღესაც იგივე გვსურს, რაც ჩვენს წინაპრებს, ევროპისგან უსაფრთხოების მიღება. ოღონდ ხშირად გვავიწყდება, რომ ამის მიღებასა თუ სხვა ყველაფრის მოგვარებისთვისაც ქვეყანას საკუთარი კონცეფცია უნდა გააჩნდეს

დღეს ჩვენ ყველა მიმართულებით, განათლებიდან დაწყებული და ქვეყნის მართვით დამთავრებული, დასავლეთის მოდელების ავტომატური გადმოტანით ვართ დაკავებული. ყველა ჩვენს ნაბიჯს სხვასთან ვამოწმებთ, საკუთარი კომპეტენცია არც ერთი პრობლემის გადაჭრისთვის არ გვყოფნის. კონსტანტინე გამსახურდიას აქვს ნათქვამი „კაცის კაცი რა კაციაო“.
ჩვენ, როგორც ქვეყანა, დღეს კაცის კაცობაზე ვართ მორგებული. კონფორმიზმის ამ კომფორტს ექმნება საფრთხე თუ გაიმარჯვა ტრამპის პარადიგმამ, რომ ყველა ქვეყანამ საკუთარ თავს თავად უნდა მოუაროს და არ იცხოვროს სხვების ხარჯზე. ამგვარი პარადიგმა ჩვენც გვაიძულებს ცხოვრების წესის არსებით შეცვლას და ბუნებრივია, რომ ვართ დაბნეულები.
- რჩება შთაბეჭდილება, რომ ”ნაცმოძრაობაში” დარჩენილი პოლიტიკური ჯგუფი ექსპრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილს ხელმძღვანელობით ან უკრაინული მაიდნის მსგავსი მოვლენებისთვის, ანაც ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნებისთვის საზოგადოებრივი აზრის შექმნას ცდილობს. ამას ხელს უწყობს ისიც, რომ ”გაზპრომთან” გაფორმებულ შეთანხმებასთან დაკავშირებით პასუხგაუცემელი კითხვებია დარჩენილი. აჟიოტაჟის მიუხედავად, გაუგებარი დარჩა უკრაინაში გია ცერცვაძის როგორც დაკავებაში, ისე გათავისუფლებაში ხელისუფლების მონაწილეობის საკითხი. ასევე, ოპტიმიზაციის ფარგლებში თავდაცვის სამინისტროდან და სხვა უწყებებიდან ადამიანების უპრეცედენტო რაოდენობით გათავისუფლების ფაქტები. თქვენ როგორ შეაფასებდით ახალ პოლიტიკურ რეალობაში ”ნაცმოძრაობის” ტაქტიკას, ხელისუფლების პასიურობასა თუ ”ნაციონალურ” გამოწვევაზე არაადეკვატურ რეაგირებას?
ნაციონალების მიერ შექმნილი მოვლენები არის მედია მოვლენები და არა - პოლიტიკური მოვლენები. ამის შედეგი შეიძლება იყოს თავად მედიის დევალვაციაა

- თქვენს კითხვას მრავალი კუთხე აქვს, მე მხოლოდ რამოდენიმეს შევეხები. “ნაცმოძრაობად“ სააკაშვილის ჯგუფი დარჩა, მაგრამ პოლიტიკური თვალსაზრისით იგი მარტო არაა, იგივე პლატფორმა აქვს „ევროპულ საქართველოს“. ბოლო პერიოდში ისინი მართლაც ტყუპებივით ერთნაირ რეაქციებს იძლევიან, როგორც აღნიშნა მწერალმა პაატა ქურდაძემ. ალბათ, „მაიდნის“ თემაზე ძველი “ნაციონალები” ქუჩაში გამოვლენ, ხოლო ყოფილი “ნაციონალები” მათ მხარს დაუჭერენ.
თუ მაიდანი დაიწყო, იგი მედიის ყურადღების ცენტრში მოექცევა და ითქმება, ვიტყვით, რომ მოვლენების დღის წესრიგს ქმნიან “ნაციონალები.” ოღონდ ერთი რამ გვრჩება უყურადღებოდ. “ნაციონალების” მიერ შექმნილი მოვლენებს ხალხი არ ენდობა, მიტინგებზეც კი ვერ აგროვებენ ადამიანების საჭირო რაოდენობას. რაღა მიტინგები, ქუჩაში გამოსვლას და თავშეყრის ადგილებში ყოფნას ერიდებიან, რადგან იციან, შურისძიების რა მუხტია მათზე დაგროვილი ხალხში. ხალხის გარეშე კი პოლიტიკა არ კეთდება.
ნაციონალების მიერ შექმნილი მოვლენები არის მედია მოვლენები და არა - პოლიტიკური მოვლენები. ამის შედეგი შეიძლება იყოს თავად მედიის დევალვაცია. სულ უფრო მეტი ადამიანი არის დღეს კრიტიკული ქართული ბეჭდური თუ ელექტრონული მედიის მიმართ, რადგან მათთვის გამაღიზიანებელია ის, რაზეც მედია აკეთებს აქცენტს. ასეთ გამაღიზიანებელ თემებს შორის არის “ნაცმოძრაობის” მიერ წამოჭრილ თემებზე მედიის აჟიოტაჟი.
ასეთ გამაღიზიანებელ თემებს შორის არის ნაცმოძრაობის განცხადებებზე მედიის აჟიოტაჟი. ამიტომ, რა მნიშვნელობაც არ უნდა მიანიჭოს მედიამ შესაძლო „მაიდანის“ თემას, მისგან პოლიტიკურად მნიშვნელოვანი პროცესის ჩამოყალიბების ალბათობა, ჩემი აზრით, ძალზე მცირეა.
რა მნიშვნელობაც არ უნდა მიანიჭოს მედიამ „მაიდანის“ თემას, მისი მოხდენის ალბათობა, ჩემი აზრით, ძალზე მცირეა

- 2012-2016 წლებში თვალშისაცემი იყო საინფორმაციო სივრცეში არა ხელისუფლების, ანუ ”ქართული ოცნების”, არამედ ოპოზიციის აქტიურობა. მეხუთე წელია ”ქართული ოცნება” ხელისუფლებაშია და ძნელად თუ გავიხსენებთ პერიოდსა და დღეს, როცა საინფორმაციო სივრცეში ხელისუფლებამ შექმნა დღის წესრიგი. თქვენი აზრით, რას შეიძლება უკავშირდებოდეს ის, რომ 2012 წლიდან მოყოლებული ხელისუფლება არ ქმნის საინფორმაციო სივრცის დღის წესრიგს?
- გეთანხმებით საკითხის დასმაში, მაგრამ ეს ტენდენციაა, მაგრამ ეს ფენომენი ჩემთვისაც ძნელი ასახსნელია. წარსული მაინც გაითვალისწინონ. ანალოგიური მდგომარეობა იყო შევარდნაძის დროს. მიუხედავად იმისა, რომ თავად შევარდნაძეს გაცილებით ინტენსიური ურთიერთობა ჰქონდა ჟურნალისტებთან, ვიდრე დღევანდელ ხელისუფლებას, იგი სწორედ მედიამ დაამარცხა.
როგორც ჩანს, ქვეყნის შიგნით „საინფორმაციო ომის“ მოგებისთვის მხოლოდ სურვილი არ კმარა, ამას ცოდნაც უნდა. მედია-ბრძოლის შესანიშნავი მცოდნე ეროსი კიწმარიშვილი დადგა სააკაშვილის გვერდით და ამან სააკაშვილი პრეზიდენტი გახადა. შესაბამისი კომპეტენციის მედია-პარტნიორი რომ ჰყოლოდა შევარდნაძეს, შეიძლება იგი არ დამარცხებულიყო. დღეს კიწმარიშვილის ჟინის და კომპეტენციის მქონე მედია-მებრძოლი საერთოდ არ ჩანს ქართულ საინფორმაციო სივრცეში, მით უფრო, ხელისუფლების გუნდში.
ხელისუფლებამ თუ არ გააცნობიერა, რომ ბევრი უგერგილო და მორჩილი მედია-პარტნიორის ყოლას სჯობს საინფორმაციო საქმის მცოდნე, შემოქმედი და თავისუფალი თანამებრძოლების მცირე ჯგუფი, იგი სიტუაციას უკეთესობისკენ ვერ შეიცვლის უკეთესობისკენ

ხელისუფლებამ თუ არ გააცნობიერა, რომ ბევრი უგერგილო და მორჩილი მედია-პარტნიორის ყოლას სჯობს საინფორმაციო საქმის მცოდნე, შემოქმედი და თავისუფალი თანამებრძოლების მცირე ჯგუფი, იგი სიტუაციას უკეთესობისკენ ვერ შეიცვლის. ვნახოთ, სამომავლოდ ყველაფერი შეიძლება მოხდეს.
- რადგან საუბრის დასაწყისში ”ნაციონალებში” განქორწინებისა და ახალი მოძრაობის დაფუძნება ვახსენე, თქვენი აზრით, სავარაუდოდ, რა პოლიტიკური პერსპექტივა შეიძლება ჰქონდეს ”მოძრაობა თავისუფლებისათვის - ევროპული საქართველოს”, რომლის გენერალური მდივანი გიგი უგულავა იქნება? რამდენად საფუძვლიანია დავით ბაქრაძის მტკიცება, რომ ეს პოლიტიკური ძალა ”ქვეყანაში მიზიდულობის ცენტრი იქნება”?
- საქართველოში დიდი ხანია გაჩნდა ტერმინი „მიშისტი“. ე.ი, „მიშიზმიც“ არსებობს. მიშიანმა ”მიშიზმმა” ამ არჩევნებში აიღო 27%. უმიშო ”მიშიზმი” გაცილებით ნაკლებს აიღებს, როგორც ეს მოხდა „გირჩთან“ დაკავშირებით.
თუ „ევროპულმა საქართველომ“ გააგრძელა „ნაციონალების“ ტყუპისცალობა, იგი უმიშო ”მიშისტების” გუნდი იქნება მხოლოდ და დაახლოებით, იმდენივე ადამიანს მიიზიდავს, რამდენიც მიიზიდა „გირჩმა“.
თუ „ევროპულმა საქართველომ“ გააგრძელა „ნაციონალების“ ტყუპისცალობა, იგი უმიშო ”მიშისტების” გუნდი იქნება და დაახლოებით იმდენივე ადამიანს მიიზიდავს, რამდენიც მიიზიდა „გირჩმა“

- საკონსტიტუციო კომისია მუშაობას შეუდგა. ფაქტია, რომ საკონსტიტუციო კომისიაში ხელისუფლება საკმაოდ ფორსირებულად მოქმედებს. მართალია, სამუშაო ჯგუფებში მაგრამ მაინც უკვე აქტიურად განიხილება პროპორციულ სისტემაზე გადასვლასთან დაკავშირებული და ასევე ორპალატიანი პარლამენტის შემოღების საკითხები. თქვენ როგორ შეაფასებდით საკონსტიტუციო კომისიის მუშაობის სტარტს? გაქვთ იმის განცდა, რომ ამჯერად მაინც მივიღებთ მეტ-ნაკლებად გამართულ კონსტიტუციას?
- სიმართლე გითხრათ, სხვანაირ სტარტს ველოდი. ველოდი, რომ ეს კომისია გაითვალისწინებდა, რომ დღეს არის კარგი კონსტიტუციის შექმნის უნიკალური შანსი. ველოდი, რომ, აქედან გამომდინარე, კომისია თავიდან გაიაზრებდა იმას, თუ დღევანდელი საქართველოსთვის მართვის რომელი სისტემაა უკეთესი - საპარლამენტო თუ საპრეზიდენტო.
კომისიამ ეს ურთულესი საკითხი, სადაც გასათვალისწინებელი იყო საქართველოს ბევრი თავისებურება, ერთ დღეში გადაწყვიტა. შეიძლება მიეღო იგივე გადაწყვეტილება, რომ საპარლამენტო რესპუბლიკა სჯობს, მაგრამ ცოტა მეტ ხანს ემუშავა მაინც ამ საკითხზე. ამ ტემპიდან გამომდინარე, მრჩება შთაბეჭდილება, რომ საკონსტიტუციო კომისია ვერ აცნობიერებს თავისი მისიის სერიოზულობას. არასერიოზულობის შთაბეჭდილებას ტოვებს ისიც, რომ ფორსირებული ტემპით მუშაობენ. მგონია, რომ ამ კომისიის მუშაობის შედეგად მივიღებთ იურიდიულად გამართულ, მაგრამ პოლიტიკურად გაუმართავ კონსტიტუციას. პოლიტიკურ გაუმართაობაში ვგულისხმობ იმას, რომ არ შეიძლება საპარლამენტო მმართველობა დაამკვიდრო ისეთ ქვეყანაში, სადაც პარტიები, პრაქტიკულად, არაა.
მრჩება შთაბეჭდილება, რომ საკონსტიტუციო კომისია ვერ აცნობიერებს თავისი მისიის სერიოზულობას… შედეგად მივიღებთ იურიდიულად გამართულ, მაგრამ პოლიტიკურად გაუმართავ კონსტიტუციას. პოლიტიკურ გაუმართავობაში ვგულისხმობ იმას, რომ არ შეიძლება საპარლამენტო მმართველობა დაამკვიდრო ისეთ ქვეყანაში, სადაც პარტიები, პრაქტიკულად, არაა

ცნობილია, რომ ქვეყანას მართავს მთავრობა. საპარლამენტო რესპუბლიკაში მთავრობას აყალიბებს პარლამენტი. თუ პარლამენტში ბევრი პარტიაა და ისინი ვერ შეთანხმდნენ, პრემიერს, ანუ მთავრობას, ვერ ირჩევენ, ეწყობა პარლამენტის ხელახალი არჩევნები, რაც ხშირი იყო, მაგალითად, იტალიაში. თუ პარტიების დეფიციტია, ერთი პარტია გაიმარჯვებს და პარტიულ პლურალიზმს პარლამენტში ვერ მივიღებთ, რაც ნიშნავს, რომ მთავრობას დააკომპლექტებს ყოველთვის ერთი პარტია, როგორც ეს იყო საბჭოთა კავშირში.
საპარლამენტო რესპუბლიკა კარგია მხოლოდ მაშინ, როცა თანაბარი ძალის რამდენიმე პარტია არის პარლამენტში წარმოდგენილი, რომლებსაც, ამავე დროს, აქვთ ერთმანეთთან მოლაპარაკების კულტურა და სურვილი. იმის გამო, რომ ჩვენ პარტიები თითქმის არ გვაქვს. ამიტომ მოსალოდნელია, რომ ევროპის დაუფიქრებელი მიბაძვით ჩვენ ერთპარტიულ საბჭოთა კავშირში აღმოვჩნდებით, რაც, დარწმუნებული ვარ, საზოგადოებას არ სურს. თუ კონსტიტუცია ჩვენი სურვილის საწინააღმდეგო პოლიტიკურ შედეგამდე მიგვიყვანს, ეს ნიშნავს, რომ კონსტიტუცია პოლიტიკურად გაუმართავია.
- მედიაში მოვკარი თვალი თქვენს მოსაზრებას, რომ მხარს უჭერთ ხალხის მიერ პრეზიდენტის არჩევის წესს. გარდა ამისა, გამოთქვით მოსაზრება, რომ თქვენი ნება რომ იყოს 150 დეპუტატს მაჟორიტარული წესით აირჩევდით. ვითარებაში, როცა ქვეყანაში ძლიერი პოლიტიკური პარტიები არ არსებობენ, რომელ საპარლამენტო მმართველობაზე ვსაუბრობთ, მართლაც გაუგებარია. ვინაიდან კონსტიტუციის ბედი ”ქართული ოცნების” უმრავლესობის ხელშია, კონსტიტუციის ურთულეს საკითხებზე თქვენ როგორ შეაფასებდით მმართველი გუნდის პოზიციებს?
იმის გამო, რომ ჩვენ პარტიები თითქმის არ გვყავს, მოსალოდნელია, რომ ევროპის დაუფიქრებელი მიბაძვით ჩვენ ერთპარტიულ საბჭოთა კავშირში აღმოვჩნდებით

- საპარლამენტო რესპუბლიკა ყოველთვის აწყობს მმართველ პარტიას, თუ იგი დარწმუნებულია, რომ ადვილად დაჩაგრავს ოპონენტებს. აწყობს ოპოზიციასაც, თუ ის დარწმუნებულია, რომ ადრე თუ გვიან გაიმარჯვებს და თავად გახდება „დრაკონი“. ერთადერთი, ვისაც არ უნდა აწყობდეს საპარლამენტო მმართველობა, არის მოსახლეობა, ყოველ შემთხვევაში, განვითარების მოცემულ ეტაპზე.
”ოცნებაში“ დიდ როლს თამაშობს ბიძინა ივანიშვილი, რომელსაც პოლიტიკური ძალაუფლების ინტერესი არ უნდა ჰქონდეს, რადგან გაცილებით დიდი ძალაუფლების პატრონია. ამიტომ ვთვლიდი, რომ „ქართული ოცნების“ კონსტიტუციაზე მუშაობა პარტიული ინტერესით არ იქნებოდა განპირობებული. როგორც ჩანს, კონსტიტუციის ხსენებულ ასპექტებს ივანიშვილი არ ჩაუღრმავდა, თორემ ის სხვა კალაპოტში მოაქცევდა ამ პროცესს.
მახსოვს, დასაწყისში ის ფიქრობდა საპრეზიდენტო მმართველობაზეც, შემდეგ ”რესპუბლიკელებმა” გადააფიქრებინეს. საპრეზიდენტო მმართველობაში პრეზიდენტს, ანუ მთავრობას ირჩევს მოსახლეობა. ამით მთავრობა მეტ-ნაკლებად დამოუკიდებელი ხდება პარლამენტის პარტიული სტრუქტურისგან. რომც იყოს პარლამენტი ერთპარტიული, ის პარტია მთავრობას ვერ მართავს, თუმცა აკონტროლებს.
გამართულ საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში ჩვენ არ გვიცხოვრია, საპრეზიდენტო სისტემა ჯერ შევარდნაძეზე იყო მორგებული, მერე სააკაშვილზე. ვფიქრობ, დღევანდელი საქართველოსთვის გამართული საპრეზიდენტო მმართველობა უფრო მიზანშეწონილია, ვიდრე საპარლამენტო.
თუ საპრეზიდენტო რესპუბლიკისკენ წავალთ, პრეზიდენტი სახალხოდ უნდა იქნას არჩეული, რასაც ვემხრობი. საპარლამენტო რესპუბლიკაში კი პრეზიდენტის სახალხო არჩევას საერთოდ არჩევას არა აქვს აზრი. ინგლისს პრეზიდენტის ფუნქციით ჰყავს დედოფალი, რომელიც არავის არ აურჩევია. ამით ინგლისის სახელმწიფოებრიობას არაფერი აკლდება.
- ვინაიდან, აქამდე მაჟორიტარული წესით არჩეული დეპუტატების უმრავლესობა არც პრინციპულობითა და არც კვალიფიკაციით არ გამოირჩევოდა, რატომ თვლით, რომ 150-ვე დეპუტატის მაჟორიტარული წესით არჩევა საუკეთესო გამოსავალი იქნებოდა?
გამართულ საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში ჩვენ არ გვიცხოვრია, საპრეზიდენტო სისტემა ჯერ შევარდნაძეზე იყო მორგებული, მერე სააკაშვილზე. ვფიქრობ, დღევანდელი საქართველოსთვის გამართული საპრეზიდენტო მმართველობა უფრო მიზანშეწონილია, ვიდრე საპარლამენტო

- რა არის ალტერნატივა - პროპორციული წესით პარტიის არჩევა, ხომ? მგონია, რომ არც პარტიების პრინციპულობა და კვალიფიკაცია არ ხიბლავს საქართველოს მოქალაქეებს. პარტიების მხრიდან მოსყიდვა და ძალადობა უახლოესი წარსულიდან კარგად გვახსოვს. კვალიფიკაციით კი ყველა პარტიამ დაგვამახსოვრა თავი. ასე რომ, თქვენს მიერ აღნიშნული ხარვეზები ორივე სისტემას ექნება საქართველოს პირობებში. სამაგიეროდ, მაჟორიტარული წესით არჩევა გამორიცხავს „პარავოზის“ პრინციპს, როცა ამომრჩეველი სიის პირველ ხუთეულს იცნობს და დანარჩენი არც გაუგია.
პროპორციული სიით არჩევას ისიც მოჰყვება, რომ პარლამენტარი პარტიის ლიდერის წინაშე გრძნობს თავს დავალებულად და არა  ამომრჩევლების წინაშე. მაჟორიტარულ სისტემაში პირიქითაა. მაჟორიტარულ სისტემაში უფრო მეტი ხმა იკარგება, სამაგიეროდ, იგი დამოუკიდებელ და ამომრჩეველზე ორიენტირებულ დეპუტატებს უყრის თავს პარლამენტში. მე ეს პოლიტიკური შედეგი უფრო მნიშვნელოვანი მგონია, ვიდრე ხმების გადარჩენა.
- გარკვეული პოლიტიკური ჯგუფები მოითხოვენ კონსტიტუციაში ჩანაწერის გაკეთებას, რომლითაც მიწა უცხოელებზე არ გაიყიდება. არადა, სულაც არაა საჭირო ამ საკითხის კონსტიტუციაში ჩაწერა. საკმარისია, რიგი ევროპული ქვეყნების პრაქტიკის გაცნობა და კანონებსა და ქვემდებარე აქტებში მიწის სხვა ქვეყნების მოქალაქეებზე გასხვისების მნიშვნელოვნად გართულება. თქვენი აზრით, რას ემსახურება ამ თემაზე ხმამაღალი პოლიტიკური განცხადებები და გულზე მჯიღის ცემა?
- ემსახურება ამომრჩევლის გულის მოგებას. ამ საკითხის წყნარად და მართებულად მოგვარება მეც არ მეჩვენება შეუძლებლად. მართლაც ბევრი ქვეყანა ახერხებს, რომ არც მწვადი დაწვას და არც შამფური.
- გასულ კვირას ყველაზე განხილვადი თემები იყო სტრასბურგის სასამათლოს მიერ საქართველოდან შერჩეული კანდიდატურების უკვე მეორედ დაწუნება, ”კაბელების საქმეზე” დაკავებულთა გათავისუფლება და ასევე სასამართლო რეფორმის მესამე ტალღის განსახორციელებლად მიღებულ კანონზე პრეზიდენტის მიერ ვეტოს დადება. ვიცი, სამივე თემაზე საკმარისზე მეტიც ითქვა, მაგრამ ამ საკითხების მიმართ თქვენი დამოკიდებულება როგორია?
თუ სუს-ი ნდობას არ იმსახურებს, მოითხოვონ მისი რეფორმა და არა გასაღების გაყოფა არასამთავრობო ორგანიზაციებთან

- ვერ შევძლებ, რომ იურისტებს გავუწიო კონკურენცია ამ საკითხების შეფასებაში. ყველა ეს მოვლენა, განსაკუთრებით - სტრასბურგში კანდიდატების ჩავარდნა, საქმეში ჩემსავით ჩაუხედავ ადამიანზე იმ შთაბეჭდილებას ტოვებს, რომ ძალიან ბევრი რამ არის მოუგვარებელი ხელისუფლების მესამე შტოში კადრების კომპეტენციიდან დაწყებული და მათი პრინციპულობით დამთავრებული.
თქვენ ანალოგიური პრობლემა დასვით პარლამენტარებთან დაკავშირებით. ალბათ, კიდევ ბევრ სფეროზე შეიძლება იგივე ითქვას. კომპეტენციის და პრინციპულობის დეფიტი მთელ ქვეყანაშია, ეს სისტემური პრობლემაა. შესაბამისად, მას სისტემური გადაწყვეტა ესაჭიროება. ამ პრობლემების სისტემური გადაჭრის ნიშანი კი ჯერ არ ჩანს, მხოლოდ პრობლემებს ვამჩნევთ. ალბათ, დროთა განმავლობაში მათი გადაჭრის გზებიც გამოჩნდება.
- ხელისუფლება ფარული მოსმენების შესახებ სუს-ში დამოუკიდებელი სააგენტოს შექმნის თაობაზე კი შეჯერდა, მაგრამ ამ გადაწყვეტილებას ოპოზიცია და არასამთავრობო სექტორს აკრიტიკებს. ამ საკითზე თქვენი აზრი როგორია?
- არალეგალურად ფარული მოსმენა ყველას შეუძლია და ეს ისჯება კანონით. მთელი ორომტრიალი ატეხილია ლეგალურ მოსმენაზე. ლეგალურად ფარული მოსმენის საჭიროება უდგას სუს-ს, რასაც არავინ უარჰყოფს, მაგრამ თვლიან, რომ სუს-ი არაა სანდო. ამიტომ ითხოვენ, რომ გასაღები გაუნაწილდეს არასამთავრობო ორგანიზაციებს.
ჩემი აზრით ეს არაა გამოსავალი. შემდეგ ვინმეს შეეპარება ეჭვი არასამთავრობო ორგანიზაციებში და მოითხოვს მოქალაქეების ჩართვას, სასამართლოში ნაფიც მსაჯულთა ჩართვის მსგავსად. ალბათ არც ეს იქნება საკმარისი და მომავალში მთელი საზოგადოების განსახილველი გახდება ის, თუ ვის უნდა მოუსმინოს სუს-მა. ამ კომიკური სიტუაციისკენ მიდის პროცესი. მე მგონია, რომ უფრო მარტივია, თუ ნდობას არ იმსახურებს სუს-ი, მოითხოვონ მისი რეფორმა, და არა გასაღების გაყოფა მათთან, ვისაც არა აქვს პასუხისმგებლობა პროცესებზე.
საქართველოს მონაწილეობა მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაში უაღრესად სასურველია, რამდენადაც ევროპის უსაფრთხოების საკითხი უნდა მოიცავდეს საქართველოს უსაფრთხოებასაც
- უკვე ცნობილია, რომ 2017 წლის ნატოს სამიტის მუშაობაში ქართული დელეგაცია მონაწილეობას არ მიიღებს. იმის გათვალისწინებით, რომ ნატომ შიდა პრობლემებზე უნდა იმსჯელოს, რამდენად მართებულია მტკიცება, რომ ქართული დელეგაცია სამიტის მუშაობაში მიუწვევლობის გამო არ მიიღებს მონაწილოებას?
- საქართველო, სამწუხაროდ, არაა ნატოს წევრი. ხსენებულ სამიტზე ნატო-ს წევრები იკრიბებიან შიდა პრობლემების მოსაგვარებლად. გაუგებარია, რა ლოგიკით დგება საკითხი ამ სამიტში საქართველოს მონაწილეობაზე.
- თებერვლის ბოლოს მიუნხენის კონფერენცია გაიმართება. ჯერ უცნობია მის მუშაობაში მონაწილეობას მიიღებს თუ არა აშშ-ს პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი, მაგრამ როგორადაც არ უნდა იყოს, თქვენი აზრით, მასში მონაწილეობა უნდა მიიღონ თუ არა მონაწილეობას საქართველოს ხელისუფლების წარმომადგენლებმა? ამგვარად კითხვას იმის გამო ვსვამ, რომ მიუნხენის უსაფრთხოების ტრადიციულ კონფერენციაზეც ასევე განიხილება ევროპის მომავალი, ანუ, იმ სივრცის მომავალი, რომლის სტრუქტურებთან ინტეგრაციისაკენ საქართველო ისწრაფვის?
- ალბათ, საქართველოს მონაწილეობა მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაში  საჭიროა, რამდენადაც ევროპის უსაფრთხოების საკითხი უნდა მოიცავდეს საქართველოს უსაფრთხოებასაც, თუ ევროპის ნაწილი ვართ.
თუ ევროპამ ამას ყურადღება არ მიაქცია, მას ბევრი რამ რჩება უყურადღებოდ, სასურველია, რომ საქართველოს წარმომადგენლობამ დააფიქსიროს საქართველოს ოკუპაციის პრობლემა, როგორც ევროპის გეოპოლიტიკური სივრცის დაცვის პრობლემა. იმედია, ასეც იქნება.

კობა ბენდელიანი
“ინტერპრესნიუსი”

მასალის გამოყენების პირობები
სხვა სიახლეები