არქივი
«« ივლისი 2018 »»
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
კურსი
კონვერტორი
USD
1 USD
2.4546
EUR
1 EUR
2.8520
RUB
100 RUB
3.8927
19-07-2018
რამაზ საყვარელიძე - პრობლემების ამოტივტივება მძიმე გადასატანია, მაგრამ, ვთვლი, რომ უკეთესია ქვეყნისთვის
17:02 28-02-2017
რამაზ საყვარელიძე - პრობლემების ამოტივტივება მძიმე გადასატანია, მაგრამ, ვთვლი, რომ უკეთესია ქვეყნისთვის საშინაო პოლიტიკის აქტუალურ თემებზე ”ინტერპრესნიუსი” ფსიქოლოგსა და პოლიტოლოგს, რამაზ საყვარელიძეს ესაუბრა.

- ბატონო რამაზ, ევროკავშირის საბჭომ კენჭი უყარა საქართველოსთვის უვიზო რეჟიმის გაუქმებას. ამით ევროპასთან ვიზალიბერალიზაციის თემას წერტილი დაესვა. ოპოზიცია ხელისუფლების საგარეო პოლიტიკას საკმაოდ მკაცრად კი აკრიტიკებს, მაგრამ ფაქტია, საგარეო პოლიტიკის მიმართულებაზე ქვეყანა, მართალია, პატარ-პატარა, მაგრამ მაინც წარმატებულ ნაბიჯებს დგამს. თქვენ ასე არ ფიქრობთ?
- გეთანხმებით, რომ წარმატებები არის და ზოგიერთ მომენტს დავაკონკრეტებ კიდეც. როგორც ყველაფერში, პოლიტიკაშიც წარმატება დამოკიდებულია იმაზე, გამოიყენებს თუ არა ხელსაყრელ სიტუაციას.
არამარტო ნაბიჯები ევროპისკენ, არამედ ამ ნაბიჯების დროული და ფრთხილი გადადგმა მიმაჩნია ჩვენი საგარეო პოლიტიკის დიდ წარმატებად

უკრაინის მიმართ რუსეთის აგრესიის შემდეგ დასავლეთი გამოფხიზლდა და მეტი ინტერესი გამოიჩინა პოსტსაბჭოთა ქვეყნების მიმართ. ჩვენ ეს მომენტი არ გავუშვით და ყოველმხრივ შევუწყეთ ხელი დაახლოებას. მეორე მხრივ, მოვახერხეთ, რომ არ დაგვეკარგა სიფრთხილე და რუსეთის აგრესია ჩვენზე არ გადმოგვეტანა. ამდენად, არა მარტო ნაბიჯები ევროპისკენ, არამედ ამ ნაბიჯების დროული და ფრთხილი გადადგმა მიმაჩნია ჩვენი საგარეო პოლიტიკის დიდ წარმატებად.
- ფაქტია, რომ პროცესები არჩევნების შემდეგ შიდა პოლიტიკაში პოლარიზებული პოლიტიკური პაექრობის ფონზე მიმდინარეობს. მხედველობაში მაქვს პარლამენტში არა მხოლოდ ხმაურიანი გარჩევები ”მოსმენების შესახებ კანონზე”, არამედ საკონსტიტუციო კომისიაში ხელისუფლების უკვე გაჟღერებული პოზიციები არაერთ საკითხზე. თქვენ როგორ შეაფასებდით ჩვენში პოლიტიკური პროცესის დინამიკას და თქვენი აზრით, რატომ ვერ ხერხდება ჩვენთან პოლარიზებული პაექრობის გააზრებულ პაექრობად ქცევა?
- ვერ ხერხდება, ადრე კიდევ უფრო ვერ ხერხდებოდა. ჩემი პროფესიის სამრეკლოდან ისე ჩანს, რომ ამაში ჩვენი ემოციური ხასიათია დამნაშავე. გააზრებულ პაექრობას რაციონალიზმი სჭირდება, ხოლო ძლიერი ემოციის ფონზე ადამიანი რაციონალურობასაც კარგავს და იუმორის გრძნობასაც. ჩვენთან ორივეს დეფიციტია.
ემოციებით გამონათქვამებიცაა დატვირთული: „დაინგრევა ქვეყანა“, „აღმოვჩნდებით არადემოკრატიული ქვეყნების გვერდით“, „ეს წყალგამყოფია“ და ა.შ. კატასტროფის ამგვარი მოლოდინების ფონზე კაცი მსუბუქად ვერ შეხედავ ცხოვრებას. თუ მსუბუქად ხედვა არ შეგეძლება, ყველა ვარიანტის გააზრებასაც ვერ შეძლებ და ა.შ. პოლიტიკა ჭადრაკის დაფააო და მოჭადაკე სვლებს ვერ გაითვლის, თუ გრძნობებს აჰყვა.
გააზრებულ პაექრობას რაციონალიზმი სჭირდება, ხოლო ძლიერი ემოციის ფონზე ადამიანი რაციონალურობასაც კარგავს და იუმორის გრძნობასაც. ჩვენთან ორივეს დეფიციტია

როცა დავწყნარდებით, ალბათ, უკეთ დავინახავთ რა არის გასაკეთებელი. ვვარაუდობ იმასაც, რომ „კატასტროფისტებს“ ქვეყნის კატასტროფაზე უფრო საკუთარი პოლიტიკური მომავლის კატასტროფა აწუხებთ და ამიტომ არიან აღგზნებული. ძლიერი ადამიანი მშვიდია. იმედია, ჩვენს პოლიტიკაშიც მოიმატებს საკუთარ ძალაში დარწმუნებული პიროვნებების რიცხვი.
- თქვენ როგორ შეაფასებდით, მმართველი გუნდის თანამშრომლობას ერთი მხრივ საპარლამენტო, ხოლო მეორე მხრივ არასაპარლამენტო ოპოზიციასთან? თქვენც ხომ არ გრჩებათ ისეთი შთაბეჭდილება, იმის გამო, რომ მმართველ გუნდს საკონსტიტუციო უმრავლესობა აქვს, იგი ახლა 2012-2016 წლებთან შედარებით ბევრად მიზანმიმართულად და გაბედულადაც მოქმედებს?
- ინტონაცია უფრო გაბედული აქვთ, მაგრამ მოქმედებების - რა მოგახსენოთ. ალბათ, გაბედულ მოქმედებებს უფრო მეტი თავდაჯერება ესაჭიროება.
- ვიდრე სხვა თემებზე გადავიდოდეთ გეტყვით, რომ ”ინტერპრესნიუსთან” თქვენს ბოლო ინტერვიუს, რომელშიც თქვენ გამოთქვით მოსაზრება - ”დღევანდელი საქართველოსთვის გამართული საპრეზიდენტო მმართველობა უფრო მიზანშეწონილია, ვიდრე საპარლამენტო”, გარკვეული წრეების ყურადღება არ მოჰკლებია. იმის გამო, რომ მმართველ გუნდს პრეზიდენტის ინსტიტუტის პრაქტიკულად გაუქმება სურს, საკონტიტუციო კომისიის შესაძლო დატოვების შესახებ განცხადება ამავე კომისიის რამოდენიმე წევრმა გააკეთა. ვინაიდან დრო არც ისე ბევრია დარჩენილი, ამ საკითხში მმართველი გუნდის პოზიცია ცნობილია, თქვენ კვლავაც თვლით, რომ საქართველოსთვის გამართული საპრეზიდენტო მმართველობა უფრო მიზანშეწონილია, ვიდრე საპარლამენტო?
- როცა საკონსტიტუციო კომისიამ კამათის გარეშე გადაწყვიტა, რომ საქართველო საპარლამენტო რესპუბლიკა უნდა იყოს, მივხვდი, რომ კომისიას ქართული რეალობის გათვალისწინების და საკონსტიტუციო პარადიგმის შეცვლის სურვილი არა აქვს. მას სურს მხოლოდ კარგი კოსმეტიკური რემონტი ჩაუტაროს კონსტიტუციას და მეტი არაფერი. ეს გასაგებიც არის - საპარლამენტო რესპუბლიკა იძლევა იმის საშუალებას, რომ მთელი ძალაუფლება მოექცეს ერთი პარტიის ხელში და პრემიერიც არ იყოს ვადებით შეზღუდული. ბუნებრივია, რომ ამ მდგომარეობის შეცვლას მმართველი პარტია არ ეცდება.
საპრეზიდენტო მმართველობა აწყობს მოსახლეობას, მაგრამ იგი ნიუანსებში გარკვეული არაა და ისიც ინერტულია

რაც შეეხება ოპოზიციურ პარტიებს, მათაც არ აწყობთ საპრეზიდენტო მმართველობა, რადგან არ ჰყავთ საპრეზიდენტო ფიგურები და ვერც მთავრობას ვერ დააკომპლექტებენ. ამიტომ გრძელდება არსებული ინერცია.
საპრეზიდენტო მმართველობა აწყობს მოსახლეობას, მაგრამ იგი ნიუანსებში გარკვეული არაა და ისიც ინერტულია. მოკლედ, მე პოზიცია არ შემცვლია, მაგრამ არანაირი მოლოდინი არ მაქვს იმის, რომ ეს პოზიცია ვინმეს დააინტერესებს.
- მთავრობის საკადრო პოლიტიკაზე მინდა გკითხოთ. თქვენი კოლეგა ბატონი ალექსანდრე თვალჭრელიძე მიიჩნევს, რომ ”ყველა მთავრობა კადრებს არა პროფესიული, არამედ პოლიტიკური ნიშნით არჩევს. ინტელიგენციის უგულებელყოფის პოლიტიკა რეალურად დღესაც გრძელდება”. ბატონ ლადო პაპავას აზრით, ”ქვეყანაში ერთხელ და სამუდამოდ უნდა უნდა დასრულდეს ნეპოტიზმისა და კრონიზმის პრინციპებით მართვა”. თქვენ როგორ შეაფასებდით მმართველი გუნდის საკადრო პოლიტიკას?
- იმ ინტერვიუში, საიდანაც ციტატა მოიტანეთ, ბატონი სანდრო თვალჭრელიძე მიუთითებს, რომ ეკონომიკის განვითარებაში სტიქიურად მივდივართ, კონცეფცია არ გაგვაჩნია. ყველაფერში ასე ვართ, მათ შორის, საკადრო პოლიტიკაშიც. არ ჩანს, რა კონკრეტული ამოცანებია ამათუ იმ თანამდებობის წინაშე და ამიტომ არ ჩანს არც ის, შეესაბამება თუ არა ადამიანი ამ თანამდებობას.
რაც შეეხება ნეპოტიზმს, არც სიტყვაა ქართული და არც რეალობა. პარტიული ნიშნით ყველგან ირჩევენ, მაგრამ დასავლეთში ეს ნიშანი პროფესიონალიზმს არ გამორიცხავს, რადგან ბევრი ჰყავთ პროფესიონალები და ისინი სხვადასხვა პარტიებშია გადანაწილებული. ჩვენ პრობლემას იმაში ვხედავ, რომ ძალზე ცოტა პროფესიონალები გვყავს, მრავალ პარტიას კია არა, ერთ პარტიასაც არ ჰყოფნის. კონცეფციებიც ამიტომ არ გვაქვს.
„კატასტროფისტებს“ ქვეყნის კატასტროფაზე უფრო საკუთარი პოლიტიკური მომავლის კატასტროფა აწუხებთ და ამიტომ არიან აღგზნებული

მთავარი კი ის არის, რომ არაპროფესიონალურია მართვა. ხშირად მიაჩნიათ, რომ კარგი მმართველი ისაა, ვინც ყველაფერი იცის, ან ჰგონია რომ იცის. ამიტომ მმართველები ჩვენთან ყურს არ უგდებენ იმ პროფესინალებსაც კი, რომლებიც თითზე ჩამოსათვლელია საქართველოში.
ამ დროს ჩინური ანდაზა ამბობს, რომ კარგი მმართველია არა ის, ვინც ველაფერი იცის, ეს შეუძლებელია, არამედ ის, ვინც იცის ვინაა მცოდნე და მას ყურს უგდებსო. თუ ჩინელების ამ რჩევას არ გავითვალისწინებთ, მმართველის გარშემო მხოლოდ შემსრულებელთა გუნდი იქნება, რაც უკვე ფეხგადგმული ტრადიციაა საქართველოში.
- პოლიტოლოგმა გიორგი კანაშვილმა სოციალურ ქსელში თავის სტატუსი ბელორუსიის ლიდერ ლუკაშენკოსა და საქართველოს არაფორმალური ლიდერი ივანიშვილს შორის მსგავსებას მიუძღვნა. ”ბიძინას მართველობის სტილს „ლუკაშენკო advanced“-ს ვუწოდებდი. ისიც ერთი „უბრალო და მიამიტი“ მილიარდერი გვეგონა, თუმცა ნურას უკაცრავად. ეხლა ვართ „ლაგამის ამოდების” ეტაპზე, რომელიც ბრწყინვალედ მიდის: პარტიები მიმოშალა, სხვა გავლენის ცენტრები კიდევ უფრო უარეს დღეში ჩააგდო (მაგ. საპატრიარქო). „Advanced“ - არის იმის გამო, რომ ეს ყველაფერი პრინციპში დემოკრატიულ გარემოში და არაძალისმიერი მეთოდებით ხდება.” მისივე მტკიცებით, ”ივანიშვილს შაშს ეთამაშებიან შაშს, ის კი ჭადრაკს თამაშობს”. თუმცა, მისივე აზრით, ”მმართველობის ამ სისტემას აქვს დიდი ნაკლი - ნელ-ნელა ხდება სახელმწიფო ინსტიტუციების სრული დისკრედიტაცია, ყალიბდება პოლიტიკური პროცესისადმი უნდობლობა და ქვეყნის განვითარების სტაგნაცია გარდაუვალია.” თქვენ როგორ შეაფასებდით, გიორგი კანაშვილის მოსაზრებებს და თქვენი აზრით, რამდენად დიდია იმის ალბათობა, თუ ხელისუფლებამ მმართველობის სტილი არ შეცვალა პოლიტიკური პროცესისადმი უნდობლობა და სტაგნაცია გარდაუვალია?
- ეს აზრი ხშირად გაისმის - „ივანიშვილმა სახელმწიფო და სოციალური ინსტიტუტები მოანგრიაო“. დანგრევა იმის შეიძლება, რაც აშენებულია, მაგრამ თუ შენობა არ იყო და სამშენებლო მასალა იყო მხოლოდ მოგროვილი დეკორაციული ნახატის უკან ამ ტილოს გადახსნა ეს დანგრევაა?!
როგორ შეიძლება ჩავთავლოთ, რომ დემოკრატიული სახელმწიფო აშენებული გვაქვს, როცა მისი შენების გამოცდილება არ გაგვაჩნია და დღემდე სწორი გზების ძიებაში ვართ. გვიცხოვრია მხოლოდ ფეოდალურ სახელმწიფოში, შემდეგ რუსეთის იმპერიაში და შემდეგ საბჭოთა ინტერნაციონალურ, ერთპარტიულ და ათეისტურ იმპერიაში.
საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ მივეძალეთ იმას, რაც გვაკლდა - ეროვნულობას, მრავალპარტიულობას, სიტყვის თავისუფლებას და რელიგიას. ყოველივე ეს ბევრი გვინდოდა, მაგრამ გამოუცდელობის და ზედმეტი თავდაჯერებულობის გამო სულ ყოველთვის უკიდურესობებში ვვარდებოდით. ამ მიხლა-მოხლიდან ხეირიანი გამოცდილებაც ვერ დავაგროვეთ, დასკვნები არც ერთ ეტაპზე არ გაგვიკეთებია, მეორე უკიდურესობისკენ მიგვეჩქარებოდა.
რაც მეტად გაუსვამს ხაზს ამ ასპექტს ქართული მხარე, მით უფრო შეუპოვარ წინააღმდეგობას გაუწევს რკინიგზის აღდგენას აფხაზური მხარე. ჰოდა, იდავონ ერთმანეთთან რუსეთმა, სომხეთმა, აზერბაიჯანმა და აფხაზებმა. ჩვენ რატომ ვღელავთ, რატომ უნდა წამოვეგოთ ყველა ანკესზე, გაუგებარია

ეროვნულობაში რადიკალიზმმა ეთნოკონფლიქტებში გადაგვაგდო, რაც გამოიყენა რუსეთმა. მრავალპარტიულობაში რადიკალიზმმა ბევრი ფორმალური პარტია გააჩინა, რომელიც მხოლოდ ლიდერის მხარდამჭერი გუნდებია და იშლება ლიდერის შეცვლისას. მრავალი მედია გაჩნდა, მაგრამ მისი შესანახი სარეკლამო და სამომხმარებლო ბაზარი არ არსებობს. ამიტომ მედიის უმრავლესობას პარტიები ინახავენ. ანუ, სიტყვის თავისუფლებისკენ სწრაფვით პარტიული მედია შევქმენით. რელიგიაში საზოგადოების რადიკალიზმმა სეკლესიო პირებს უდიდესი არაფორმალური ძალაუფლება გადასცა და, სავარაუდოა, რომ ამ უსაზღვრო ძალაუფლების შედეგებს ვიმკით დღეს.
ამჟამად ყველა ეს პრობლემა, რომელთაგან ივანიშვილის დაწყებული არც ერთი არაა, ადგილიდან დაიძრა. ძნელი სათქმელია, ამ პრობლემების შემდგომი მიყუჩება სჯობდა თუ მათი გამომზეურება. გამომზეურება სწორედ ივანიშვილს არ აწყობს, რადგან მას ბრალდება ეს პრობლემები, მაგრამ პოლიტიკური ფერუმარილის მოხმარება, რასაც აკეთებს ლუკაშენკო, ივანიშვილს არ უნდა და არც იცის.
მეორე მხრივ, პრობლემების ამოტივტივება მძიმე გადასატანია, მაგრამ, ვთვლი, რომ უკეთესია ქვეყნისთვის. გადავივლით ამ ეტაპს და მერე შეიძლება უფრო გავუსწოროთ თვალი რეალობას და გავიმართოთ წელში. მშენებარე ქვეყანა ვართ და ასეთი პროცესები არაა გასაკვირი. გავიხსნოთ, საუკუნეთა განმავლობაში რამდენი უბედურება გადახდათ დასავლეთის ქვეყნებს დემოკრატიის მშენებლობის პროცესში. ახლაც კი სირთულეებმა იჩინა თავი მათთან. ამ ყველაფრის შემხედვარეს მგონია, რომ ივანიშვილის დემონიზაცია, რბილად რომ ვთქვათ, გადაჭარბებულია.
- თბილისში სომხეთის პრემიერ-მინისტრის ვიზიტის შემდეგ ჩვენში აქტიურად განიხილება რუსეთსა და სომხეთ შორის სარკინიგზო მიმოსვლის აღდგენის პერსპექტივა. ამ თემაზე ურთიერთგამომრიცხავი მოსაზრება გამოითქმის თბილისსა და ერევანში. განსხვავება მხოლოდ იმაშია, ამ თემაზე ჩვენი ხელისუფლება ჯერჯერობით არ ადასტურებს, რომ ამ თემაზე მოლაპარაკებები მიმდინარეობს. თქვენი აზრით, ამ ეტაპზე რამდენად სერიოზულად გამოიყურება მტკიცება, რომ საქართველოს გავლით რუსეთსა და სომხეთს შორის სარკინიგზო მიმოსვლის აღდგენის საკითხი განიხილება?
- მოგეხსენებათ, ეს იდეა არაა ახალი. იგი, ძირითადად, სომხეთის ინტერესებშია. რუსეთიც კი არაა დიდად აქტიური, რადგან ამ იდეას აპროტესტებენ აფხაზები, ერთის მხრივ, და აზერბაიჯანი, მეორე მხრივ.
ატეხილ დაპირისპირებებში ეკლესიაში არსებულ ისეთ პრობლემებს აეხადა ფარდა, რომ ცხადი გახდა - ნანახი და გაგონილი აისბერგის მხოლოდ წვერია, დიდი ნაწილი ჯერ კიდევ დაფარულია

აფხაზებს მიაჩნიათ, რომ რკინიგზა ქართული გავლენის გზა გახდება. შესაბამისი პირობების შექმნის შემთხვევაში საქართველოს მართლაც შეუძლია რკინიგზის გამოყენება, როგორც ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის ერთ-ერთი ინსტრუმენტის.
საერთოდ, რაც მეტად გაუსვამს ხაზს ამ ასპექტს ქართული მხარე, მით უფრო შეუპოვარ წინააღმდეგობას გაუწევს რკინიგზის აღდგენას აფხაზური მხარე. ჰოდა, იდავონ ერთმანეთთან რუსეთმა, სომხეთმა, აზერბაიჯანმა და აფხაზებმა. ჩვენ რატომ ვღელავთ, რატომ უნდა წამოვეგოთ ყველა ანკესზე, გაუგებარია.
- ორ კვირაზე მეტია, რაც დეკანოზ მამა გიორგის წინააღმდეგ აღძრული საქმე, საპატრიარქოში მიმდინარე პროცესები საჯარო სივრცეში მოხვდა, აქტიურად განხილვად თემად რჩება. თქვენ რა დასკვნების საშუალებას გაძლევთ ის, რასაც ამ თემაზე საჯარო სივრცეში მოხვედრილი ინფორმაციები იძლევა? იყო მოლოდინი, რომ გერმანიიდან პატრიარქის ჩამოსვლის შემდეგ ბევრი რამ გაირკვეოდა, მაგრამ, სამწუხაროდ, ასე არ მოხდა, თქვენი აზრით, რა შეიძლება იყოს ამის მიზეზი?
- ეს კონკრეტული საქმე რა სურათს ახდის ფარდას, ძნელი სთქმელია. მაგრამ, ამ საქმის გარშემო ატეხილ დაპირისპირებებში ეკლესიაში არსებულ ისეთ პრობლემებს აეხადა ფარდა, რომ ცხადი გახდა - ნანახი და გაგონილი აისბერგის მხოლოდ წვერია, დიდი ნაწილი ჯერ კიდევ დაფარულია.
ეს ის აისბერგია, რომელზეც შეიძლება მთელი საზოგადოება გადაიმსხვრეს. აჩქარების შემთხვევაში ამის რისკი იზრდება. მე მგონია, რომ პროცესების შენელება ამით არის გამოწვეული.

კობა ბენდელიანი
“ინტერპრესნიუსი”


მასალის გამოყენების პირობები
სხვა სიახლეები
რა არის ბიო რძე?
მსოფლიოში ყველაზე ჯანსაღი კვების პროდუქტები გახლავთ ბიო პროდუქტები. განვითარებული ქვეყნები ძალიან მკაცრად აკონტროლებენ საკვების