არქივი
კურსი
კონვერტორი
USD
1 USD
2.4472
EUR
1 EUR
2.6408
RUB
100 RUB
4.2951
30-03-2017
ზაზა რუხაძე საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატად მისი დარჩენის საკითხს კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს
22:56 04-10-2016
ზაზა რუხაძე საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატად მისი დარჩენის საკითხს კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობაზე პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ წარდგენილმა ზაზა რუხაძემ შესაძლოა საკუთარი კანდიდატურა მოხსნას. აღნიშნულის მიზეზებს რუხაძე „ინტერპრესნიუსთან“ საუბრისას ვრცელი ანალიზით ხსნის. სააგენტო საკანონმდებლო ორგანოს სპიკერის მიერ საკუთარი კვოტით საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის პოსტზე დასახელებული კანდიდატის განმარტებებს უცვლელად გთავაზობთ:

„ზოგადად ძალიან იშვიათად მივმართავ ბეჭდურ სივრცეს რაიმეს კომენტირებისათვის, რადგან ვფიქრობ ამისათვის ისედაც საკმაოდ მრავალრიცხოვანი აუდიტორია მყავს. მითუმეტეს არ ვფიქრობდი ამ ვითარებაში ამის გაკეთებას, რომ არა ის ფაქტი, რომ ორიოდე დღის უკან, ძალიან მნიშვნელოვანი დღე იყო, სასიამოვნოც. ამიტომ მილოცვით დავიწყებ, კომენტარის ძირითადი მიზეზიც ესაა რეალურად. გულწრფელად მინდა მივულოცო საკონსტიტუციო სასამართლოს ახლად გამწესებულ მოსამართლეებს ქ-ნ ირინე იმერლიშვილს, ბ-ნ გიორგი კვერენჩხილაძეს და ბ-ნ თეიმურაზ ტუღუშს, გულწრფელად ვუსურვებ მათ წარმატებებს ამ ურთულეს და დიდად საპატიო მისიის შესრულებაში. მათგან ორს პირადად ვიცნობ და მთელი მათი ამ ინსტიტუციაში საქმიანობის განმავლობაში გულითადად ვუგულშემატკივრებ მათ, ისე როგორც მთელს ინსტიტუციას როგორც მოქალაქე, როგორც კონსტიტუციონალისტი და როგორც მეგობარი.

საზოგადოებამ იცის, რომ რამდენიმე ხნის უკან საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ, პარლამენტის კვოტით ნომინირებული ვიყავი საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის პოზიციაზე. ნებისმიერი იურისტისათვის, მითუმეტეს კონსტიტუციონალისტისათვის, ვინაც თავისი საქმიანობა თეორიული და პრაქტიკული თვალსაზრისით სრულად ამ სფეროს მიუძღვნა, საკმაოდ მნიშვნელოვანია ეს გამოწვევა. ამასთან, სწორედ მას შემდეგ რაც ნომინირებული გავხდი ამ პოზიციაზე, მოვლენებმა სხვა კუთხითაც დამაფიქრა, განსაკუთრებით იმაზე, რომ არსებობს კიდევ უფრო სხვა მნიშვნელოვანი გარემოებები, ვიდრე უბრალო პროფესიული სწრაფვა, პროფესიული თუ ადამიანური ემოცია, სურვილი და გამოწვევა. ამ ფიქრის მთავარი ფსიქო-ემოციური და ვალდებულებითი საყრდენი ის აღმოჩნდა, რომ აგერ უკვე 23 წელია შევდივარ სტუდენტურ და სხვა ტიპის აუდუტორიაში. როგორც პროფესორის და ასევე ადმინისტრატორის პოზიციიდან სხვისი შვილების, ანუ ჩვენი მომავალი თაობის პროფესიული და ეთიკური მდგრადობაზე ზრუნვა მევალება, ამჟამად ერთ-ერთ ყველაზე პროგრესულ ქართულ-ამერიკულ უნივერსიტეტში - გაუ-ში. შესაბამისად, ჩემს სტუდენტებს თავისუფლების, თანასწორობის და წესრიგის დილემური ბალანსის მიღწევისა და შეძლებისდაგვარად ამ გზით საზოგადოებისა და სახელმწიფოს მართვის ხელოვნება უნდა ვასწავლო, რათა შემდეგ შესაბამისი ცოდნით, ღირებულებებით შეიარაღებულებმა შექმნან საკუთარი და ქვეყნის კეთილდღეობა. ჰოდა ვიფიქრე, თუ ამ პოზიციიდან გეძახიან, ან ამ პოზიციიდან სთავაზობ შენს თავს საზოგადოებას, მაშინ ნაკლები უფლება გაქვს მთავარ ორიენტირად მხოლოდ საკუთარი ან თუნდაც ერთი რომელი ინსტიტუციის ინტერესები განსაზღვრო. თუ ამ პოზიციიდან რაღაც თვალსაზრისით გაღიარებენ კიდეც, მაშინ იმის ძალაც უნდა გეყოს, რომ მთავარ ორიენტირად აქციო შესაძლებლობა, რომ შენი მსმენელის, შენი აუდიტორიის, მკითხველის წინაშე შეგეძლოს და, რაც მთავარია, გულწრფელად გსურდეს მოვლენათა შეფასება და ანალიზი, მხოლოდ ისე, რომ სრულად იყო მართალი ღვთისა და საკუთარი თავის წინაშე. საით მიმყავს ჩემი საუბარი: ბოლო პერიოდია აქტიური მსჯელობის საგანია საქართველოს საკონსტიტუციაო სასამართლო. აქამდე მოვლენათა მთელ დინამიკას და მის შინაარს მხოლოდ პროფესიონალის თვალით ვუყურებდი. ჩემი კანდიდატურის წარდგენის შემდეგ კიდევ უფრო სხვა თვალით შევხედე მოვლენებს და შევეცადე გარედან სხვა კუთხითაც შემეხედა ფაქტებისათვის:

1. დღეს ბევრს საუბრობენ საკონსტიტუციო სასამართლოს პრობლემატიკაზე. იმდენად დიდია ეს ინტერესი, რომ ჩვეულებრივი მოქალაქისათვის ალბათ, რთულია გაერკვეს, სად არის აქ რეალობა, საინფორმაციო კასკადი თუ პარტიული ინტერესები. მოვლენათა მთელ ამ კასკადში მთავარი ადგილი, ერთის მხრივ, საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ გარკვეული პოლიტიკური ძალისადმი მიკერძოებულობის, მეორეს მხრივ კი ასეთი მიკერძოებულობის განეიტრალების მცდელობას ეკუთვნის. რაც ყველაზე ცუდია, ეს ისეთი რიტორიკოთ მიმდინარეობდა, რომ ცუდად აისახა ინსტიტუციის საქმიანობასა და ავტორიტეტზე. ტიტანური შრომა მოუწევს სასამართლოს ამ ნდობისა და ავტორიტეტის აღსადგენად და არც მყისიერად უნდა ელოდეს ალბათ მას.
2. შესაბამისად, ინტენსიური მსჯელობა მიდის ზეწოლის ორივე სახეზე - პოზიციურზე და ოპოზიციურზე, თუმცა არავინ საუბრობს იმაზე, რომ ინსტიტუციამ თავის დროზე განიცადა ზეწოლის უფრო მძიმე და საშიში ფორმა, საზოგადოებრივი ზეწოლის სახით. თუ მოვლენები კვლავ ბრალდებათა ფორმატში დიდხანს გაგრძელდება, კვლავ არსებობს ამგვარი ზეწოლის რეციდივის საფრთხე, რაც საბოლოოდ მოშლის ამ ინსტიტუციას, ან მართლაც ერთ პოლუსზე გადაისვრის სრულად. მე იმ ზეწოლაზე ვსაუბრობ, როცა საზოგადოებამ არ ან ვერ შეაფასა ახალი ინსტიტუციის დემოკრატიული ღირებულებითი მნიშვნელობა და სასწორის პინაზე დადო ერთი კონკრეტული, შესაძლებელია არასწორი გადაწყვეტილება და ინსტიტუცია, როგორც მომავალი დემოკრატიული ღირებულება. შესაბამისად, შეცდომას არა ჯანსაღი კრიტიკით, არამედ არაგამართლებული და არაადეკვატური ქმედებებით უპასუხა. შედეგად, ქუჩაში გამოვიტანეთ და დავწვით მოსამართლეთა ფიტულები და კუბოები. ამ ყველაფერს უკვალოდ არ ჩაუვლია. მოსამართლეებს, რომლებმაც თავი წარმოიდგინეს იმად, როგორაც უნდა წარმოედგინათ და საბედნიეროდ მოქმედებაც ასევე დაიწყეს, უცებ სილა გააწნეს. შედეგი ის გახლდათ, რომ სასამართლო ნელ-ნელა გადავიდა და დაუბრუნდა პოსტ-საბჭოთა, ქართული კონსტიტუციონალიზმის იმ შინაარსსა და რეალობას, რასაც სამწუხაროდ დღესაც „ტექნიკური მწერლობა“ ჰქვია. სამწუხაროა! თუმცა ეს იყო მაშინ, და ვიმედოვნებ აღარ განმეორდება.
პარტიულისა რა მოგახსენოთ, ამ კონტექსტში ჩემთვის სრულიად გაუგებარია, მაგრამ როცა ეს გამოწვევა მივიღე, გამოგიტყდებით და, გეტყვით, რომ ჩემი შეცდომის გამოსწორების და საკონსტიტუციო სასამართლოსადმი ვალის გადახდის მოტივიც მამოძრავებდა. სულ მაწუხებდა და ჩემს აუდიტორიას ყოველთვის ვუყვები: შგნებულად არ ვყოფილვარ ამ პროცესების უშუალო, აქტიური მონაწილე, მაგრამ ვიყავი სამოქალაქო სექტორის აქტიური მონაწილე, მაშასადამე, პასიური მოცქირალი ამ მოვლენებისა. ეს იყო პირველი კომპლექსური საზოგადოებრივი ზეწოლა სასამართლოზე, თანაც იმდენად მასშტაბური და მნიშვნელოვანი, რომ სრულად გადაწონა სხვა მის მიმართ არსებული მოვლენები იმ დროისათვის.
საკუთრივ ქართული საკონსტიტუციო სასამართლოს განვითარების ისტორია ბევრ საინტერესო ფაქტს შეიცავს, ამაზე მსჯელობას ეს ფორმატი ვერ დაიტევს და არც არის ამის საჭიროება.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოსადმი ინტერესის შემდეგი ეტაპი იქედან იწყება, როცა ინსტიტუციამ სცადა ქართული კონსტიტუციონალიზმის „ტექნიკური მწერლობიდან“ გამოყვანა. ვფიქრობ, მართებულად აღნიშნა პრეზიდენტმა საკონსტიტუციო სასამართლოში ახალი მოსამართლების მიერ ფიცის დადების ცერემონიალზე, რომ სხვადსხვა პოლიტიკურ ძალებს საკუთარი სიმართლე ექნებათ ყოველთვის, ამიტომ ჭეშმარიტებაა ისიც, რომ საკმაოდ ძნელია მოსამართლეთა ხვედრი, თუმცა მე პიროვნულად მჯერა მათი და ვგულშემეტკივრობ მათ ამ გამოწვევაში. მხარდაჭერას აქ ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს, და მგონია, რომ სწორედ ერთი სახელისუფლო შტოს მიერ დანიშნული მოსამართლეებისათვის სხვა სახელისუფლო განშტოებათა მხარდაჭერის გამოხატვას უდიდესი პრაქტიკული და სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს დღეს. ამასთან, ისიც ხომ არახალია, რომ პოლიტიკური პარტია ზოგადად განიმარტება როგორც საზოგადოების მოწინავე ნაწილი და ისიც მინდა დავიჯერო და ვიწამო, რომ პარტიული კულტურა და მოწოდება მომავალში გამორიცხავს ამგვარ რისკებს და მომავალში ეს რიტორიკაც ისტორიას ჩაბარდება. რაც მთავარია არვის შეეშინდება იმის ხმამაღლა თქვას, რომ საკონსტიტუციო სასამართლო ის ორგანოა, რომელიც არ მონაწილეობს პოლიტიკაში, მაგრამ დიახ, ღებულობს პოლიტიკიდან დისტანცირებულ პოლიტიკურ-სამართლებრივი ხასიათის გადაწყვეტილებას, ქმნის სამართლებრივი პოლიტიკის ვექტორებს. ამის მნიშვნელობაზე საუბარს კი ახლა საჭიროდ არ ვთვლი, ამით მკითხველს არ დავღლი, და პროფესიულ წრეებში ვისაუბრებ ამაზე, როგორც ეს ხდება ჩვეულებრივ.
4. აქვე პრეზიდენტის გადაწყვეტილებაზე მინდა ვთქვა, მაგრამ ვიდრე უშუალოდ ამაზე ვიტყოდე, მინდა იქამდე ის აღვნიშნო, რომ როგორც კონსტიტუციონალისტი და როგორც მოქალაქე, მოქმედ პრეზიდენტს განვიხილავ, როგორც პრეზიდენტს, რომელმაც ხელი შეუწყო ქვეყანაში რეალური კონსტიტუციური პრაქტიკის შექმნას, რაც კონსტიტუციონალიზმისათვის ზოგადად უკიდურესად მნიშვნელოვანია. ეს მომენტი სათანადო შეფასებას ნამდვილად საჭიროებს. მისი ობიექტური და სუბიექტური ფაქტორების შეფასებას ჩემს მომავალ გამოცემაში ვაპირებ. ამავე კონტექსტში ძალზედ საინტერესო და დემოკრატიული იყო მისი გადაწყვეტილება, როცა საერთო სასამართლოების მიმართ გაზრდილი ინტერესის ვითარებაში, შექმნა საკმაოდ საინტერესო და დემოკრატიული პრაქტიკა და განახორციელა აქტივობები, რომელთაც მას კანონმდებლობა არც კი ავალდებულებდა, მაგრამ ეს იყო სწორი და დემოკრატიული გზა უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის კანდიდატურის შერჩევისას. და აქ ჩნდება კითხვა, პრობლემის არსიდან გამომდინარე საკონსტიტუციო სასამართლო ამ შემთხვევაში არ არის ნაკლები მნიშვნელობის პრობლემატიკის თვალსაზრისით. და ბ-ნ გიორგი ვოლსკის კითხვა, რომელიც მანამდე არ მესმოდა, ახლა ავტომატურად გადმოვიტანე ჩემი კითხვებისარსენალში, თუ ვინ და რატომ ჩქარობს. თუკი თავის დროზე საკონსტიტუციო სასამართლოში მოსამართლის ვაკანსია თითქმის წელიწადნახევარი იყო თავისუფალი; როცა შეიქმნა ძალიან კარგი მექანიზმი უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის შერჩევისათვის, პრეზიდენტი საკონსტიტუციო სასმართლოსთან მიმართებაში რატომ შემოიფარგლა მხოლოდ ახლო გარემოცვით. ხაზს კიდევ ერთხელ გავუსვამ, რომ არც პირდაპირ და არც არაპირდაპირ კითხვა არ ეხება პერსონალიებს, პირიქით, იმასაც კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, რომ არჩევანს ვუწონებ პრეზიდენტს. უბრალოდ, ზემოთ თქმულიდან გამომდინარე, არ მაქვს სურვილი საზოგადოებაში, და განსაკუთრებით პროფესიულ წრეებში, ასეთი დიდი ინტერესის ვითარებაში ამ ინსტიტუციისადმი დამოკიდებულება იწვევდეს ისეთი მიდგომის განცდას, რომელმაც ეს ინსტიტუცია ნაბიჯ-ნაბიჯ ამ რეალობაში ჩააგდო. ეს არ არგებდა არც ერთ ინსტიტუციას. იგივეს ვიტყოდი საქართველოს უზენაეს სასამართლოზე, უბრალო აქ უკვე გამწესებული მოსამართლისადმი გულწრფელი, მე ვიტყოდი პროფესიული ვალდებულებითაც ნაკარნახევი მხარდაჭერის მოტივიდან გამომდინარე, არ შევალ არსებით განსჯაში. უბრალოდ ვიკითხავ იქ და მაშინ, სდაც იყო შესაძლებლობა კონსულტაციებისა და თან არსებობდა ამის პრაქტიკა რატომ არ გამოიყენეს იგი. არადა აქ კითხვა მართლაც არ უნდა არსებობდეს.
5. საკონსტიტუციო სასამართლოს დაკომპლექტების წესი თავის თავში მოიცავს ისეთი ფრაგმენტაციის არსებობას, რომ შესაძლებელი იყოს მიუკერძოებელი და ობიექტური გადაწყვეტილების მიღება. შესაბამისად, იგი მკაცრად ზეპარტიულ, სახელმწიფოებრივ მიდგომებს საჭიროებს. ჩემთვის გასაკვირი ის არის მხოლოდ, რომ ვინმეს სადმე ნომინირებისას მაშინვე რატომ გაჩნდება ხოლმე პარტიული ინტერესის თემა. მინდა ხაზგასმით ვთქვა, რომ მხოლოდ ასეთ ზეპარტიულ მიდგომაში დარწმუნებულმა გამოვხატე ჩემი დაინტერესება. რამდენადაც არ უნდა ვცდებოდე, ეს არის ჩემი რწმენა, რადგან სწორედ ეს იყო ჩემი მთავარი დაკვირვების საგანიც. ამ დაკვირვებას ის ამარტივებდა, რომ მე უბრალოდ ქვეყნის პარლამენტის თავმჯდომარეს ვესაუბრებოდი და რომ არ დავრწმუნებულიყავი ამაში, როგორც სუბიექტური, ისე ობიექტური თვალსაზრისით, მტკიცე უარი ჩემის მხრიდან ნამდვილად გარანტირებული იქნებოდა. რამდენადაც ეს პროფესიულზე მეტად მაინც რაღაცნაირი პროფესიულ-მოქალაქეობრივი პოზიციაა, აქვე არც იმის უთქმელობა ეგების, რომ მიუხედავად პატიულობის აქცენტებისა, რაც ჩემთვის მართლა დაგულწრფელად გაუგებარია, სწორედ ამ პოზიციიდან პარლამენტის რიგი წევრებისათვის მიუღებელი, მაგრამ მაინც კანდიდატის მიმართ განსჯა ობიექტურობით და საშური კორექტულობით გამოირჩეოდა, ეს ჩვენს საპარლამენტო კულტურის მომავალზე მეტყველებს და ძალიან ვაფასებ და მეიმედება. ოღონდ ეს იმედი კანდიდატის იმედად არ ჩამითვალოთ, უბრალოდ მოქალაქეს მეიმედება, რომ მომავალში ყველა, მისაღები თუ მიუღებელი პერსონის მიმართ ასეთი მაღალი პოლიტიკური კულტურის და ტრადიციის იმედი ჩნდება. რაც მთავარია, მნიშვნელოვანი მაგალითი იქნება საზოგადოებისათვის, რომელსაც სიმშვიდე სჭირდება და არა წაქეზება და პოლარიზება.
6. საკონსტიტუციო სასამართლოს შემადგენლობა და მისი პოლიტიკურ ძალებთან მიმართება გახდა მსჯელობის საგანი, რის პარალელურადაც განხორციელდა საკანონმდებლო ცვლილებები. სამწუხაროდ, საკონსტიტუციო სასამართლოს მხრიდან ამ ყველაფერს მოჰყვა ისეთი ქმედებები, რომლებმაც ეს კითხვის ნიშნები კიდევ უფრო მკვეთრი გახადეს. თუმცა, ეს არაფერი, კითხვები ობიექტურიც და სიბიექტურიც ხომ ყოველთვის იარსებებენ, აქ უბრალოდ საუბარია სასამართლოს რეაქციაზე, რაც სამწუხაროდ უარყოფითად აისახა მის ავტორიტეტზე. სასამართლოსადმი, ისე როგორც ზოგადად ამ მოვლენებისადმი არსებული არსებული კითხვების მნიშვნელობა აქ მხოლოდ იმაშია, რომ ისინი მართლაც გაახლოვებენ პრობლემასთან, რომელიც ზოგჯერ სინამდვილე არ გგონია ან არ გინდა იყოს უბრალოდ სინამდვილე. ამ კითხვებზე პასუხად, როცა სასამართლოს შიდა პროცედურული საკითხები არღვევენ ზღუდეებს, იმართება პრესკონფერენციების და რაღაც გარე შეხვედრების სერიები, სასამართლო სხდომის დარბაზიდან ჰოსპიტალში და ჰოსპიტლიდან სასამართლოში ეწყობა მარათონი, როცა გადაწყვეტილების გამოცხადების წინ რაღაცისთვის თუ ვიღაცისთვის დამაზღვეველი განცხადებები კეთდება და ა. შ. დიახ, კითხვები იძენენ და თან იძენენ მომეტებულ მნიშვნელობას. არადა ჩვენ საზოგადოებას განსჯის საუკეთესო უნარიც აქვს და კარგი მეხსიერებაც. გულწრფელად მინდა ვთქვა, რომ ყველა მოსამართლე, რომელიც ამ ინსტიტუციაშია დღეს და შესაბამისი მანტია ასხია ძალიან მნიშვნელოვანია ჩემთვის და პროფესიულადაც და პიროვნულადაც ვარ მათი გულშემატკივარი და მხარდამჭერი. და სწორედ ამიტომ, ღმერთო ჩემო, ამდენი მარათონებისა და გაურკვეველი აქტივობების შემდეგ და მათ მიუხედავად, იმასაც კი ვისმენთ თურმე რა მარტივად შეიძლება განაცხადო პრეტენზია იყო ამ ინსტიტუციის ხელმძღვანელიც კი. ამას მართლა გულშემატკივრის პოზიციიდან ვლაპარაკობ და იმის თქმა მინდა, რომ მინდა ყველა უფრთხილდებოდეს ერთმანეთს, თავს და ინსტიტუციას. თორემ, უბრალოდ წარმოიდგინეთ, როცა მთელს ამ იწილო-ბიწილოში პროფესიონალი კარგავს ინსტიტუციისადმი ხიბლს, აბა საზოგადოებას რა ემართება მაშინ!

კიდევ ბევრი კითხვის და საკითხის წამოწევა შეიძლება, მაგრამ ნამდვილად მინდა სუბიექტურში არ აღმოვჩნდე ან ასეთი ინტერპრეტაცია მისცეს ვინმემ, არადა თუ იკადრებ, ალბათ ძალზე ადვილიცაა, ან პოლიტიკაში არ გადამიცდეს ფეხი, არ არის ეს ჩემი ინტერესის სფერო. უბრალოდ, ყველა ამ კითხვის ფონზე, რაღაცნაირად გარედან დამკვირვებლის როლში და შესაბამისი ფიქრის მდგომარეობაში აღმოვჩნდი და აღმოვაჩინე ის, რაც უკვე დასაწყისში ვთქვი. ახლა აქტიურად ისევ იმაზე ვფიქრობ, რაც აქტიურ დღის წესრიგში მაქვს - სამეცნიერო მივლინება საზღვარგარეთ საიდანაც დაკვირვებაც და სათქმელიც გაცილებით გამიადვილდება ობიექტურისა თუ სამართლიანის თვალსაზრისით, თანაც ისევ და ისევ, რასაკვირველია, გულშემატკივრის პოზიციიდან. ანუ იმის თქმა მინდა, რომ ალბათ ცოტა დღეები დარჩა (შეიძლება არჩევნებამდე დღეებიც კი) იმისათვის, რომ კარგად დავაკვირდე არა უფრო წარსულს ამ ინსტიტუციაში და მის ირგვლივ შექმნილ მოვლენებს, არამედ მის აწმყოს; ამდენი კითხვის ფონზე პასუხი გავცე პირველ რიგში საუთარ თავს ინსტიტუციის ხიბლთან დაკავშირებით, რა ღირს და რა არ ღირს; და ვუპასუხო სხვებს - გავაგრძელებ თუ არა ბოლომდე კანდიდატის როლში ყოფნას“, - აცხადებს რუხაძე.


stdClass Object
(
    [id] => 400524
    [title] => ზაზა რუხაძე საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატად მისი დარჩენის საკითხს კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს
    [alias] => zaza-rukhadze-sakonstitucio-sasamarthlos-mosamarthleobis-kandidatad-misi-darchenis-sakithkhs-kithkhvis-nishnis-qvesh-ayenebs
    [title_alias] => 
    [introtext] => 
    [fulltext] => 
საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობაზე პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ წარდგენილმა ზაზა რუხაძემ შესაძლოა საკუთარი კანდიდატურა მოხსნას. აღნიშნულის მიზეზებს რუხაძე „ინტერპრესნიუსთან“ საუბრისას  ვრცელი ანალიზით ხსნის. სააგენტო  საკანონმდებლო ორგანოს სპიკერის მიერ საკუთარი კვოტით საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის პოსტზე  დასახელებული კანდიდატის განმარტებებს უცვლელად გთავაზობთ: 

„ზოგადად ძალიან იშვიათად მივმართავ ბეჭდურ სივრცეს რაიმეს კომენტირებისათვის, რადგან ვფიქრობ ამისათვის ისედაც საკმაოდ მრავალრიცხოვანი აუდიტორია მყავს. მითუმეტეს არ ვფიქრობდი ამ ვითარებაში ამის გაკეთებას, რომ არა ის ფაქტი, რომ ორიოდე დღის უკან, ძალიან მნიშვნელოვანი დღე იყო, სასიამოვნოც. ამიტომ მილოცვით დავიწყებ, კომენტარის ძირითადი მიზეზიც ესაა რეალურად. გულწრფელად მინდა მივულოცო საკონსტიტუციო სასამართლოს ახლად გამწესებულ მოსამართლეებს ქ-ნ ირინე იმერლიშვილს, ბ-ნ გიორგი კვერენჩხილაძეს და ბ-ნ თეიმურაზ ტუღუშს, გულწრფელად ვუსურვებ მათ წარმატებებს ამ ურთულეს და დიდად საპატიო მისიის შესრულებაში. მათგან ორს პირადად ვიცნობ და მთელი მათი ამ ინსტიტუციაში საქმიანობის განმავლობაში გულითადად ვუგულშემატკივრებ მათ, ისე როგორც მთელს ინსტიტუციას როგორც მოქალაქე, როგორც კონსტიტუციონალისტი და როგორც მეგობარი.

საზოგადოებამ იცის, რომ რამდენიმე ხნის უკან საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ, პარლამენტის კვოტით ნომინირებული ვიყავი საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის პოზიციაზე. ნებისმიერი იურისტისათვის, მითუმეტეს კონსტიტუციონალისტისათვის, ვინაც თავისი საქმიანობა თეორიული და პრაქტიკული თვალსაზრისით სრულად ამ სფეროს მიუძღვნა, საკმაოდ მნიშვნელოვანია ეს გამოწვევა. ამასთან, სწორედ მას შემდეგ რაც ნომინირებული გავხდი ამ პოზიციაზე, მოვლენებმა სხვა კუთხითაც დამაფიქრა, განსაკუთრებით იმაზე, რომ არსებობს კიდევ უფრო სხვა მნიშვნელოვანი გარემოებები, ვიდრე უბრალო პროფესიული სწრაფვა, პროფესიული თუ ადამიანური ემოცია, სურვილი და გამოწვევა. ამ ფიქრის მთავარი ფსიქო-ემოციური და ვალდებულებითი საყრდენი ის აღმოჩნდა, რომ აგერ უკვე 23 წელია შევდივარ სტუდენტურ და სხვა ტიპის აუდუტორიაში. როგორც პროფესორის და ასევე ადმინისტრატორის პოზიციიდან სხვისი შვილების, ანუ ჩვენი მომავალი თაობის პროფესიული და ეთიკური მდგრადობაზე ზრუნვა მევალება, ამჟამად ერთ-ერთ ყველაზე პროგრესულ ქართულ-ამერიკულ უნივერსიტეტში - გაუ-ში. შესაბამისად, ჩემს სტუდენტებს თავისუფლების, თანასწორობის და წესრიგის დილემური ბალანსის მიღწევისა და შეძლებისდაგვარად ამ გზით საზოგადოებისა და სახელმწიფოს მართვის ხელოვნება უნდა ვასწავლო, რათა შემდეგ შესაბამისი ცოდნით, ღირებულებებით შეიარაღებულებმა შექმნან საკუთარი და ქვეყნის კეთილდღეობა. ჰოდა ვიფიქრე, თუ ამ პოზიციიდან გეძახიან, ან ამ პოზიციიდან სთავაზობ შენს თავს საზოგადოებას, მაშინ ნაკლები უფლება გაქვს მთავარ ორიენტირად მხოლოდ საკუთარი ან თუნდაც ერთი რომელი ინსტიტუციის ინტერესები განსაზღვრო. თუ ამ პოზიციიდან რაღაც თვალსაზრისით გაღიარებენ კიდეც, მაშინ იმის ძალაც უნდა გეყოს, რომ მთავარ ორიენტირად აქციო შესაძლებლობა, რომ შენი მსმენელის, შენი აუდიტორიის, მკითხველის წინაშე შეგეძლოს და, რაც მთავარია, გულწრფელად გსურდეს მოვლენათა შეფასება და ანალიზი, მხოლოდ ისე, რომ სრულად იყო მართალი ღვთისა და საკუთარი თავის წინაშე. საით მიმყავს ჩემი საუბარი: ბოლო პერიოდია აქტიური მსჯელობის საგანია საქართველოს საკონსტიტუციაო სასამართლო. აქამდე მოვლენათა მთელ დინამიკას და მის შინაარს მხოლოდ პროფესიონალის თვალით ვუყურებდი. ჩემი კანდიდატურის წარდგენის შემდეგ კიდევ უფრო სხვა თვალით შევხედე მოვლენებს და შევეცადე გარედან სხვა კუთხითაც შემეხედა ფაქტებისათვის:

1. დღეს ბევრს საუბრობენ საკონსტიტუციო სასამართლოს პრობლემატიკაზე. იმდენად დიდია ეს ინტერესი, რომ ჩვეულებრივი მოქალაქისათვის ალბათ, რთულია გაერკვეს, სად არის აქ რეალობა, საინფორმაციო კასკადი თუ პარტიული ინტერესები. მოვლენათა მთელ ამ კასკადში მთავარი ადგილი, ერთის მხრივ, საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ გარკვეული პოლიტიკური ძალისადმი მიკერძოებულობის, მეორეს მხრივ კი ასეთი მიკერძოებულობის განეიტრალების მცდელობას ეკუთვნის. რაც ყველაზე ცუდია, ეს ისეთი რიტორიკოთ მიმდინარეობდა, რომ ცუდად აისახა ინსტიტუციის საქმიანობასა და ავტორიტეტზე. ტიტანური შრომა მოუწევს სასამართლოს ამ ნდობისა და ავტორიტეტის აღსადგენად და არც მყისიერად უნდა ელოდეს ალბათ მას.
2. შესაბამისად, ინტენსიური მსჯელობა მიდის ზეწოლის ორივე სახეზე - პოზიციურზე და ოპოზიციურზე, თუმცა არავინ საუბრობს იმაზე, რომ ინსტიტუციამ თავის დროზე განიცადა ზეწოლის უფრო მძიმე და საშიში ფორმა, საზოგადოებრივი ზეწოლის სახით. თუ მოვლენები კვლავ ბრალდებათა ფორმატში დიდხანს გაგრძელდება, კვლავ არსებობს ამგვარი ზეწოლის რეციდივის საფრთხე, რაც საბოლოოდ მოშლის ამ ინსტიტუციას, ან მართლაც ერთ პოლუსზე გადაისვრის სრულად. მე იმ ზეწოლაზე ვსაუბრობ, როცა საზოგადოებამ არ ან ვერ შეაფასა ახალი ინსტიტუციის დემოკრატიული ღირებულებითი მნიშვნელობა და სასწორის პინაზე დადო ერთი კონკრეტული, შესაძლებელია არასწორი გადაწყვეტილება და ინსტიტუცია, როგორც მომავალი დემოკრატიული ღირებულება. შესაბამისად, შეცდომას არა ჯანსაღი კრიტიკით, არამედ არაგამართლებული და არაადეკვატური ქმედებებით უპასუხა. შედეგად, ქუჩაში გამოვიტანეთ და დავწვით მოსამართლეთა ფიტულები და კუბოები. ამ ყველაფერს უკვალოდ არ ჩაუვლია. მოსამართლეებს, რომლებმაც თავი წარმოიდგინეს იმად, როგორაც უნდა წარმოედგინათ და საბედნიეროდ მოქმედებაც ასევე დაიწყეს, უცებ სილა გააწნეს. შედეგი ის გახლდათ, რომ სასამართლო ნელ-ნელა გადავიდა და დაუბრუნდა პოსტ-საბჭოთა, ქართული კონსტიტუციონალიზმის იმ შინაარსსა და რეალობას, რასაც სამწუხაროდ დღესაც „ტექნიკური მწერლობა“ ჰქვია. სამწუხაროა! თუმცა ეს იყო მაშინ, და ვიმედოვნებ აღარ განმეორდება.
პარტიულისა რა მოგახსენოთ, ამ კონტექსტში ჩემთვის სრულიად გაუგებარია, მაგრამ როცა ეს გამოწვევა მივიღე, გამოგიტყდებით და, გეტყვით, რომ ჩემი შეცდომის გამოსწორების და საკონსტიტუციო სასამართლოსადმი ვალის გადახდის მოტივიც მამოძრავებდა. სულ მაწუხებდა და ჩემს აუდიტორიას ყოველთვის ვუყვები: შგნებულად არ ვყოფილვარ ამ პროცესების უშუალო, აქტიური მონაწილე, მაგრამ ვიყავი სამოქალაქო სექტორის აქტიური მონაწილე, მაშასადამე, პასიური მოცქირალი ამ მოვლენებისა. ეს იყო პირველი კომპლექსური საზოგადოებრივი ზეწოლა სასამართლოზე, თანაც იმდენად მასშტაბური და მნიშვნელოვანი, რომ სრულად გადაწონა სხვა მის მიმართ არსებული მოვლენები იმ დროისათვის.
საკუთრივ ქართული საკონსტიტუციო სასამართლოს განვითარების ისტორია ბევრ საინტერესო ფაქტს შეიცავს, ამაზე მსჯელობას ეს ფორმატი ვერ დაიტევს და არც არის ამის საჭიროება.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოსადმი ინტერესის შემდეგი ეტაპი იქედან იწყება, როცა ინსტიტუციამ სცადა ქართული კონსტიტუციონალიზმის „ტექნიკური მწერლობიდან“ გამოყვანა. ვფიქრობ, მართებულად აღნიშნა პრეზიდენტმა საკონსტიტუციო სასამართლოში ახალი მოსამართლების მიერ ფიცის დადების ცერემონიალზე, რომ სხვადსხვა პოლიტიკურ ძალებს საკუთარი სიმართლე ექნებათ ყოველთვის, ამიტომ ჭეშმარიტებაა ისიც, რომ საკმაოდ ძნელია მოსამართლეთა ხვედრი, თუმცა მე პიროვნულად მჯერა მათი და ვგულშემეტკივრობ მათ ამ გამოწვევაში. მხარდაჭერას აქ ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს, და მგონია, რომ სწორედ ერთი სახელისუფლო შტოს მიერ დანიშნული მოსამართლეებისათვის სხვა სახელისუფლო განშტოებათა მხარდაჭერის გამოხატვას უდიდესი პრაქტიკული და სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს დღეს. ამასთან, ისიც ხომ არახალია, რომ პოლიტიკური პარტია ზოგადად განიმარტება როგორც საზოგადოების მოწინავე ნაწილი და ისიც მინდა დავიჯერო და ვიწამო, რომ პარტიული კულტურა და მოწოდება მომავალში გამორიცხავს ამგვარ რისკებს და მომავალში ეს რიტორიკაც ისტორიას ჩაბარდება. რაც მთავარია არვის შეეშინდება იმის ხმამაღლა თქვას, რომ საკონსტიტუციო სასამართლო ის ორგანოა, რომელიც არ მონაწილეობს პოლიტიკაში, მაგრამ დიახ, ღებულობს პოლიტიკიდან დისტანცირებულ პოლიტიკურ-სამართლებრივი ხასიათის გადაწყვეტილებას, ქმნის სამართლებრივი პოლიტიკის ვექტორებს. ამის მნიშვნელობაზე საუბარს კი ახლა საჭიროდ არ ვთვლი, ამით მკითხველს არ დავღლი, და პროფესიულ წრეებში ვისაუბრებ ამაზე, როგორც ეს ხდება ჩვეულებრივ.
4. აქვე პრეზიდენტის გადაწყვეტილებაზე მინდა ვთქვა, მაგრამ ვიდრე უშუალოდ ამაზე ვიტყოდე, მინდა იქამდე ის აღვნიშნო, რომ როგორც კონსტიტუციონალისტი და როგორც მოქალაქე, მოქმედ პრეზიდენტს განვიხილავ, როგორც პრეზიდენტს, რომელმაც ხელი შეუწყო ქვეყანაში რეალური კონსტიტუციური პრაქტიკის შექმნას, რაც კონსტიტუციონალიზმისათვის ზოგადად უკიდურესად მნიშვნელოვანია. ეს მომენტი სათანადო შეფასებას ნამდვილად საჭიროებს. მისი ობიექტური და სუბიექტური ფაქტორების შეფასებას ჩემს მომავალ გამოცემაში ვაპირებ. ამავე კონტექსტში ძალზედ საინტერესო და დემოკრატიული იყო მისი გადაწყვეტილება, როცა საერთო სასამართლოების მიმართ გაზრდილი ინტერესის ვითარებაში, შექმნა საკმაოდ საინტერესო და დემოკრატიული პრაქტიკა და განახორციელა აქტივობები, რომელთაც მას კანონმდებლობა არც კი ავალდებულებდა, მაგრამ ეს იყო სწორი და დემოკრატიული გზა უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის კანდიდატურის შერჩევისას. და აქ ჩნდება კითხვა, პრობლემის არსიდან გამომდინარე საკონსტიტუციო სასამართლო ამ შემთხვევაში არ არის ნაკლები მნიშვნელობის პრობლემატიკის თვალსაზრისით. და ბ-ნ გიორგი ვოლსკის კითხვა, რომელიც მანამდე არ მესმოდა, ახლა ავტომატურად გადმოვიტანე ჩემი კითხვებისარსენალში, თუ ვინ და რატომ ჩქარობს. თუკი თავის დროზე საკონსტიტუციო სასამართლოში მოსამართლის ვაკანსია თითქმის წელიწადნახევარი იყო თავისუფალი; როცა შეიქმნა ძალიან კარგი მექანიზმი უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის შერჩევისათვის, პრეზიდენტი საკონსტიტუციო სასმართლოსთან მიმართებაში რატომ შემოიფარგლა მხოლოდ ახლო გარემოცვით. ხაზს კიდევ ერთხელ გავუსვამ, რომ არც პირდაპირ და არც არაპირდაპირ კითხვა არ ეხება პერსონალიებს, პირიქით, იმასაც კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, რომ არჩევანს ვუწონებ პრეზიდენტს. უბრალოდ, ზემოთ თქმულიდან გამომდინარე, არ მაქვს სურვილი საზოგადოებაში, და განსაკუთრებით პროფესიულ წრეებში, ასეთი დიდი ინტერესის ვითარებაში ამ ინსტიტუციისადმი დამოკიდებულება იწვევდეს ისეთი მიდგომის განცდას, რომელმაც ეს ინსტიტუცია ნაბიჯ-ნაბიჯ ამ რეალობაში ჩააგდო. ეს არ არგებდა არც ერთ ინსტიტუციას. იგივეს ვიტყოდი საქართველოს უზენაეს სასამართლოზე, უბრალო აქ უკვე გამწესებული მოსამართლისადმი გულწრფელი, მე ვიტყოდი პროფესიული ვალდებულებითაც ნაკარნახევი მხარდაჭერის მოტივიდან გამომდინარე, არ შევალ არსებით განსჯაში. უბრალოდ ვიკითხავ იქ და მაშინ, სდაც იყო შესაძლებლობა კონსულტაციებისა და თან არსებობდა ამის პრაქტიკა რატომ არ გამოიყენეს იგი. არადა აქ კითხვა მართლაც არ უნდა არსებობდეს.
5. საკონსტიტუციო სასამართლოს დაკომპლექტების წესი თავის თავში მოიცავს ისეთი ფრაგმენტაციის არსებობას, რომ შესაძლებელი იყოს მიუკერძოებელი და ობიექტური გადაწყვეტილების მიღება. შესაბამისად, იგი მკაცრად ზეპარტიულ, სახელმწიფოებრივ მიდგომებს საჭიროებს. ჩემთვის გასაკვირი ის არის მხოლოდ, რომ ვინმეს სადმე ნომინირებისას მაშინვე რატომ გაჩნდება ხოლმე პარტიული ინტერესის თემა. მინდა ხაზგასმით ვთქვა, რომ მხოლოდ ასეთ ზეპარტიულ მიდგომაში დარწმუნებულმა გამოვხატე ჩემი დაინტერესება. რამდენადაც არ უნდა ვცდებოდე, ეს არის ჩემი რწმენა, რადგან სწორედ ეს იყო ჩემი მთავარი დაკვირვების საგანიც. ამ დაკვირვებას ის ამარტივებდა, რომ მე უბრალოდ ქვეყნის პარლამენტის თავმჯდომარეს ვესაუბრებოდი და რომ არ დავრწმუნებულიყავი ამაში, როგორც სუბიექტური, ისე ობიექტური თვალსაზრისით, მტკიცე უარი ჩემის მხრიდან ნამდვილად გარანტირებული იქნებოდა. რამდენადაც ეს პროფესიულზე მეტად მაინც რაღაცნაირი პროფესიულ-მოქალაქეობრივი პოზიციაა, აქვე არც იმის უთქმელობა ეგების, რომ მიუხედავად პატიულობის აქცენტებისა, რაც ჩემთვის მართლა დაგულწრფელად გაუგებარია, სწორედ ამ პოზიციიდან პარლამენტის რიგი წევრებისათვის მიუღებელი, მაგრამ მაინც კანდიდატის მიმართ განსჯა ობიექტურობით და საშური კორექტულობით გამოირჩეოდა, ეს ჩვენს საპარლამენტო კულტურის მომავალზე მეტყველებს და ძალიან ვაფასებ და მეიმედება. ოღონდ ეს იმედი კანდიდატის იმედად არ ჩამითვალოთ, უბრალოდ მოქალაქეს მეიმედება, რომ მომავალში ყველა, მისაღები თუ მიუღებელი პერსონის მიმართ ასეთი მაღალი პოლიტიკური კულტურის და ტრადიციის იმედი ჩნდება. რაც მთავარია, მნიშვნელოვანი მაგალითი იქნება საზოგადოებისათვის, რომელსაც სიმშვიდე სჭირდება და არა წაქეზება და პოლარიზება.
6. საკონსტიტუციო სასამართლოს შემადგენლობა და მისი პოლიტიკურ ძალებთან მიმართება გახდა მსჯელობის საგანი, რის პარალელურადაც განხორციელდა საკანონმდებლო ცვლილებები. სამწუხაროდ, საკონსტიტუციო სასამართლოს მხრიდან ამ ყველაფერს მოჰყვა ისეთი ქმედებები, რომლებმაც ეს კითხვის ნიშნები კიდევ უფრო მკვეთრი გახადეს. თუმცა, ეს არაფერი, კითხვები ობიექტურიც და სიბიექტურიც ხომ ყოველთვის იარსებებენ, აქ უბრალოდ საუბარია სასამართლოს რეაქციაზე, რაც სამწუხაროდ უარყოფითად აისახა მის ავტორიტეტზე. სასამართლოსადმი, ისე როგორც ზოგადად ამ მოვლენებისადმი არსებული არსებული კითხვების მნიშვნელობა აქ მხოლოდ იმაშია, რომ ისინი მართლაც გაახლოვებენ პრობლემასთან, რომელიც ზოგჯერ სინამდვილე არ გგონია ან არ გინდა იყოს უბრალოდ სინამდვილე. ამ კითხვებზე პასუხად, როცა სასამართლოს შიდა პროცედურული საკითხები არღვევენ ზღუდეებს, იმართება პრესკონფერენციების და რაღაც გარე შეხვედრების სერიები, სასამართლო სხდომის დარბაზიდან ჰოსპიტალში და ჰოსპიტლიდან სასამართლოში ეწყობა მარათონი, როცა გადაწყვეტილების გამოცხადების წინ რაღაცისთვის თუ ვიღაცისთვის დამაზღვეველი განცხადებები კეთდება და ა. შ. დიახ, კითხვები იძენენ და თან იძენენ მომეტებულ მნიშვნელობას. არადა ჩვენ საზოგადოებას განსჯის საუკეთესო უნარიც აქვს და კარგი მეხსიერებაც. გულწრფელად მინდა ვთქვა, რომ ყველა მოსამართლე, რომელიც ამ ინსტიტუციაშია დღეს და შესაბამისი მანტია ასხია ძალიან მნიშვნელოვანია ჩემთვის და პროფესიულადაც და პიროვნულადაც ვარ მათი გულშემატკივარი და მხარდამჭერი. და სწორედ ამიტომ, ღმერთო ჩემო, ამდენი მარათონებისა და გაურკვეველი აქტივობების შემდეგ და მათ მიუხედავად, იმასაც კი ვისმენთ თურმე რა მარტივად შეიძლება განაცხადო პრეტენზია იყო ამ ინსტიტუციის ხელმძღვანელიც კი. ამას მართლა გულშემატკივრის პოზიციიდან ვლაპარაკობ და იმის თქმა მინდა, რომ მინდა ყველა უფრთხილდებოდეს ერთმანეთს, თავს და ინსტიტუციას. თორემ, უბრალოდ წარმოიდგინეთ, როცა მთელს ამ იწილო-ბიწილოში პროფესიონალი კარგავს ინსტიტუციისადმი ხიბლს, აბა საზოგადოებას რა ემართება მაშინ!

კიდევ ბევრი კითხვის და საკითხის წამოწევა შეიძლება, მაგრამ ნამდვილად მინდა სუბიექტურში არ აღმოვჩნდე ან ასეთი ინტერპრეტაცია მისცეს ვინმემ, არადა თუ იკადრებ, ალბათ ძალზე ადვილიცაა, ან პოლიტიკაში არ გადამიცდეს ფეხი, არ არის ეს ჩემი ინტერესის სფერო. უბრალოდ, ყველა ამ კითხვის ფონზე, რაღაცნაირად გარედან დამკვირვებლის როლში და შესაბამისი ფიქრის მდგომარეობაში აღმოვჩნდი და აღმოვაჩინე ის, რაც უკვე დასაწყისში ვთქვი. ახლა აქტიურად ისევ იმაზე ვფიქრობ, რაც აქტიურ დღის წესრიგში მაქვს - სამეცნიერო მივლინება საზღვარგარეთ საიდანაც დაკვირვებაც და სათქმელიც გაცილებით გამიადვილდება ობიექტურისა თუ სამართლიანის თვალსაზრისით, თანაც ისევ და ისევ, რასაკვირველია, გულშემატკივრის პოზიციიდან. ანუ იმის თქმა მინდა, რომ ალბათ ცოტა დღეები დარჩა (შეიძლება არჩევნებამდე დღეებიც კი) იმისათვის, რომ კარგად დავაკვირდე არა უფრო წარსულს ამ ინსტიტუციაში და მის ირგვლივ შექმნილ მოვლენებს, არამედ მის აწმყოს; ამდენი კითხვის ფონზე პასუხი გავცე პირველ რიგში საუთარ თავს ინსტიტუციის ხიბლთან დაკავშირებით, რა ღირს და რა არ ღირს; და ვუპასუხო სხვებს - გავაგრძელებ თუ არა ბოლომდე კანდიდატის როლში ყოფნას“, - აცხადებს რუხაძე.


[state] => 1 [sectionid] => 2 [mask] => 1 [catid] => 48 [created] => 2016-10-04 18:56:41 [created_by] => 124 [created_by_alias] => [modified] => 2016-10-05 06:00:30 [modified_by] => 3559 [checked_out] => 0 [checked_out_time] => 0000-00-00 00:00:00 [publish_up] => 2016-10-04 18:56:41 [publish_down] => Never [images] => [urls] => [attribs] => big_image=../photo/2015_02/0-00-1SEQT-2016/ruxadze.jpg multicategory=| video_file= video_image= video_type=1 show_title= link_titles= show_intro= show_section= link_section= show_category= link_category= show_vote= show_author= show_create_date= show_modify_date= show_pdf_icon= show_print_icon= show_email_icon= language= keyref= readmore= ext_link= galerycategory=0 [version] => 2 [parentid] => 0 [subscriber] => 0 [ordering] => 9 [metakey] => [metadesc] => [access] => 0 [hits] => 2832 [metadata] => robots= author= [popup] => 1475607590 [corrected] => 1 [topic_id] => -1 [facebook_share_count] => 0 [facebook_like_count] => 0 [facebook_comment_count] => 0 [google_plus_count] => 0 [aplication_title_type] => 0 [video] => [arch] => 0 [visible] => 1 [author] => Maka Chaganava [usertype] => Super Administrator [category] => თვალსაზრისი [section] => REPORTER [slug] => 400524:zaza-rukhadze-sakonstitucio-sasamarthlos-mosamarthleobis-kandidatad-misi-darchenis-sakithkhs-kithkhvis-nishnis-qvesh-ayenebs [catslug] => 48:thvalsazrisi [groups] => Public [sec_pub] => 1 [cat_pub] => 1 [audio] => [image] => [sec_access] => 0 [cat_access] => 0 [topic_title] => [rating_count] => 0 [rating] => 0 [text] => საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობაზე პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ წარდგენილმა ზაზა რუხაძემ შესაძლოა საკუთარი კანდიდატურა მოხსნას. აღნიშნულის მიზეზებს რუხაძე „ინტერპრესნიუსთან“ საუბრისას ვრცელი ანალიზით ხსნის. სააგენტო საკანონმდებლო ორგანოს სპიკერის მიერ საკუთარი კვოტით საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის პოსტზე დასახელებული კანდიდატის განმარტებებს უცვლელად გთავაზობთ:

„ზოგადად ძალიან იშვიათად მივმართავ ბეჭდურ სივრცეს რაიმეს კომენტირებისათვის, რადგან ვფიქრობ ამისათვის ისედაც საკმაოდ მრავალრიცხოვანი აუდიტორია მყავს. მითუმეტეს არ ვფიქრობდი ამ ვითარებაში ამის გაკეთებას, რომ არა ის ფაქტი, რომ ორიოდე დღის უკან, ძალიან მნიშვნელოვანი დღე იყო, სასიამოვნოც. ამიტომ მილოცვით დავიწყებ, კომენტარის ძირითადი მიზეზიც ესაა რეალურად. გულწრფელად მინდა მივულოცო საკონსტიტუციო სასამართლოს ახლად გამწესებულ მოსამართლეებს ქ-ნ ირინე იმერლიშვილს, ბ-ნ გიორგი კვერენჩხილაძეს და ბ-ნ თეიმურაზ ტუღუშს, გულწრფელად ვუსურვებ მათ წარმატებებს ამ ურთულეს და დიდად საპატიო მისიის შესრულებაში. მათგან ორს პირადად ვიცნობ და მთელი მათი ამ ინსტიტუციაში საქმიანობის განმავლობაში გულითადად ვუგულშემატკივრებ მათ, ისე როგორც მთელს ინსტიტუციას როგორც მოქალაქე, როგორც კონსტიტუციონალისტი და როგორც მეგობარი.

საზოგადოებამ იცის, რომ რამდენიმე ხნის უკან საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ, პარლამენტის კვოტით ნომინირებული ვიყავი საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის პოზიციაზე. ნებისმიერი იურისტისათვის, მითუმეტეს კონსტიტუციონალისტისათვის, ვინაც თავისი საქმიანობა თეორიული და პრაქტიკული თვალსაზრისით სრულად ამ სფეროს მიუძღვნა, საკმაოდ მნიშვნელოვანია ეს გამოწვევა. ამასთან, სწორედ მას შემდეგ რაც ნომინირებული გავხდი ამ პოზიციაზე, მოვლენებმა სხვა კუთხითაც დამაფიქრა, განსაკუთრებით იმაზე, რომ არსებობს კიდევ უფრო სხვა მნიშვნელოვანი გარემოებები, ვიდრე უბრალო პროფესიული სწრაფვა, პროფესიული თუ ადამიანური ემოცია, სურვილი და გამოწვევა. ამ ფიქრის მთავარი ფსიქო-ემოციური და ვალდებულებითი საყრდენი ის აღმოჩნდა, რომ აგერ უკვე 23 წელია შევდივარ სტუდენტურ და სხვა ტიპის აუდუტორიაში. როგორც პროფესორის და ასევე ადმინისტრატორის პოზიციიდან სხვისი შვილების, ანუ ჩვენი მომავალი თაობის პროფესიული და ეთიკური მდგრადობაზე ზრუნვა მევალება, ამჟამად ერთ-ერთ ყველაზე პროგრესულ ქართულ-ამერიკულ უნივერსიტეტში - გაუ-ში. შესაბამისად, ჩემს სტუდენტებს თავისუფლების, თანასწორობის და წესრიგის დილემური ბალანსის მიღწევისა და შეძლებისდაგვარად ამ გზით საზოგადოებისა და სახელმწიფოს მართვის ხელოვნება უნდა ვასწავლო, რათა შემდეგ შესაბამისი ცოდნით, ღირებულებებით შეიარაღებულებმა შექმნან საკუთარი და ქვეყნის კეთილდღეობა. ჰოდა ვიფიქრე, თუ ამ პოზიციიდან გეძახიან, ან ამ პოზიციიდან სთავაზობ შენს თავს საზოგადოებას, მაშინ ნაკლები უფლება გაქვს მთავარ ორიენტირად მხოლოდ საკუთარი ან თუნდაც ერთი რომელი ინსტიტუციის ინტერესები განსაზღვრო. თუ ამ პოზიციიდან რაღაც თვალსაზრისით გაღიარებენ კიდეც, მაშინ იმის ძალაც უნდა გეყოს, რომ მთავარ ორიენტირად აქციო შესაძლებლობა, რომ შენი მსმენელის, შენი აუდიტორიის, მკითხველის წინაშე შეგეძლოს და, რაც მთავარია, გულწრფელად გსურდეს მოვლენათა შეფასება და ანალიზი, მხოლოდ ისე, რომ სრულად იყო მართალი ღვთისა და საკუთარი თავის წინაშე. საით მიმყავს ჩემი საუბარი: ბოლო პერიოდია აქტიური მსჯელობის საგანია საქართველოს საკონსტიტუციაო სასამართლო. აქამდე მოვლენათა მთელ დინამიკას და მის შინაარს მხოლოდ პროფესიონალის თვალით ვუყურებდი. ჩემი კანდიდატურის წარდგენის შემდეგ კიდევ უფრო სხვა თვალით შევხედე მოვლენებს და შევეცადე გარედან სხვა კუთხითაც შემეხედა ფაქტებისათვის:

1. დღეს ბევრს საუბრობენ საკონსტიტუციო სასამართლოს პრობლემატიკაზე. იმდენად დიდია ეს ინტერესი, რომ ჩვეულებრივი მოქალაქისათვის ალბათ, რთულია გაერკვეს, სად არის აქ რეალობა, საინფორმაციო კასკადი თუ პარტიული ინტერესები. მოვლენათა მთელ ამ კასკადში მთავარი ადგილი, ერთის მხრივ, საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ გარკვეული პოლიტიკური ძალისადმი მიკერძოებულობის, მეორეს მხრივ კი ასეთი მიკერძოებულობის განეიტრალების მცდელობას ეკუთვნის. რაც ყველაზე ცუდია, ეს ისეთი რიტორიკოთ მიმდინარეობდა, რომ ცუდად აისახა ინსტიტუციის საქმიანობასა და ავტორიტეტზე. ტიტანური შრომა მოუწევს სასამართლოს ამ ნდობისა და ავტორიტეტის აღსადგენად და არც მყისიერად უნდა ელოდეს ალბათ მას.
2. შესაბამისად, ინტენსიური მსჯელობა მიდის ზეწოლის ორივე სახეზე - პოზიციურზე და ოპოზიციურზე, თუმცა არავინ საუბრობს იმაზე, რომ ინსტიტუციამ თავის დროზე განიცადა ზეწოლის უფრო მძიმე და საშიში ფორმა, საზოგადოებრივი ზეწოლის სახით. თუ მოვლენები კვლავ ბრალდებათა ფორმატში დიდხანს გაგრძელდება, კვლავ არსებობს ამგვარი ზეწოლის რეციდივის საფრთხე, რაც საბოლოოდ მოშლის ამ ინსტიტუციას, ან მართლაც ერთ პოლუსზე გადაისვრის სრულად. მე იმ ზეწოლაზე ვსაუბრობ, როცა საზოგადოებამ არ ან ვერ შეაფასა ახალი ინსტიტუციის დემოკრატიული ღირებულებითი მნიშვნელობა და სასწორის პინაზე დადო ერთი კონკრეტული, შესაძლებელია არასწორი გადაწყვეტილება და ინსტიტუცია, როგორც მომავალი დემოკრატიული ღირებულება. შესაბამისად, შეცდომას არა ჯანსაღი კრიტიკით, არამედ არაგამართლებული და არაადეკვატური ქმედებებით უპასუხა. შედეგად, ქუჩაში გამოვიტანეთ და დავწვით მოსამართლეთა ფიტულები და კუბოები. ამ ყველაფერს უკვალოდ არ ჩაუვლია. მოსამართლეებს, რომლებმაც თავი წარმოიდგინეს იმად, როგორაც უნდა წარმოედგინათ და საბედნიეროდ მოქმედებაც ასევე დაიწყეს, უცებ სილა გააწნეს. შედეგი ის გახლდათ, რომ სასამართლო ნელ-ნელა გადავიდა და დაუბრუნდა პოსტ-საბჭოთა, ქართული კონსტიტუციონალიზმის იმ შინაარსსა და რეალობას, რასაც სამწუხაროდ დღესაც „ტექნიკური მწერლობა“ ჰქვია. სამწუხაროა! თუმცა ეს იყო მაშინ, და ვიმედოვნებ აღარ განმეორდება.
პარტიულისა რა მოგახსენოთ, ამ კონტექსტში ჩემთვის სრულიად გაუგებარია, მაგრამ როცა ეს გამოწვევა მივიღე, გამოგიტყდებით და, გეტყვით, რომ ჩემი შეცდომის გამოსწორების და საკონსტიტუციო სასამართლოსადმი ვალის გადახდის მოტივიც მამოძრავებდა. სულ მაწუხებდა და ჩემს აუდიტორიას ყოველთვის ვუყვები: შგნებულად არ ვყოფილვარ ამ პროცესების უშუალო, აქტიური მონაწილე, მაგრამ ვიყავი სამოქალაქო სექტორის აქტიური მონაწილე, მაშასადამე, პასიური მოცქირალი ამ მოვლენებისა. ეს იყო პირველი კომპლექსური საზოგადოებრივი ზეწოლა სასამართლოზე, თანაც იმდენად მასშტაბური და მნიშვნელოვანი, რომ სრულად გადაწონა სხვა მის მიმართ არსებული მოვლენები იმ დროისათვის.
საკუთრივ ქართული საკონსტიტუციო სასამართლოს განვითარების ისტორია ბევრ საინტერესო ფაქტს შეიცავს, ამაზე მსჯელობას ეს ფორმატი ვერ დაიტევს და არც არის ამის საჭიროება.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოსადმი ინტერესის შემდეგი ეტაპი იქედან იწყება, როცა ინსტიტუციამ სცადა ქართული კონსტიტუციონალიზმის „ტექნიკური მწერლობიდან“ გამოყვანა. ვფიქრობ, მართებულად აღნიშნა პრეზიდენტმა საკონსტიტუციო სასამართლოში ახალი მოსამართლების მიერ ფიცის დადების ცერემონიალზე, რომ სხვადსხვა პოლიტიკურ ძალებს საკუთარი სიმართლე ექნებათ ყოველთვის, ამიტომ ჭეშმარიტებაა ისიც, რომ საკმაოდ ძნელია მოსამართლეთა ხვედრი, თუმცა მე პიროვნულად მჯერა მათი და ვგულშემეტკივრობ მათ ამ გამოწვევაში. მხარდაჭერას აქ ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს, და მგონია, რომ სწორედ ერთი სახელისუფლო შტოს მიერ დანიშნული მოსამართლეებისათვის სხვა სახელისუფლო განშტოებათა მხარდაჭერის გამოხატვას უდიდესი პრაქტიკული და სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს დღეს. ამასთან, ისიც ხომ არახალია, რომ პოლიტიკური პარტია ზოგადად განიმარტება როგორც საზოგადოების მოწინავე ნაწილი და ისიც მინდა დავიჯერო და ვიწამო, რომ პარტიული კულტურა და მოწოდება მომავალში გამორიცხავს ამგვარ რისკებს და მომავალში ეს რიტორიკაც ისტორიას ჩაბარდება. რაც მთავარია არვის შეეშინდება იმის ხმამაღლა თქვას, რომ საკონსტიტუციო სასამართლო ის ორგანოა, რომელიც არ მონაწილეობს პოლიტიკაში, მაგრამ დიახ, ღებულობს პოლიტიკიდან დისტანცირებულ პოლიტიკურ-სამართლებრივი ხასიათის გადაწყვეტილებას, ქმნის სამართლებრივი პოლიტიკის ვექტორებს. ამის მნიშვნელობაზე საუბარს კი ახლა საჭიროდ არ ვთვლი, ამით მკითხველს არ დავღლი, და პროფესიულ წრეებში ვისაუბრებ ამაზე, როგორც ეს ხდება ჩვეულებრივ.
4. აქვე პრეზიდენტის გადაწყვეტილებაზე მინდა ვთქვა, მაგრამ ვიდრე უშუალოდ ამაზე ვიტყოდე, მინდა იქამდე ის აღვნიშნო, რომ როგორც კონსტიტუციონალისტი და როგორც მოქალაქე, მოქმედ პრეზიდენტს განვიხილავ, როგორც პრეზიდენტს, რომელმაც ხელი შეუწყო ქვეყანაში რეალური კონსტიტუციური პრაქტიკის შექმნას, რაც კონსტიტუციონალიზმისათვის ზოგადად უკიდურესად მნიშვნელოვანია. ეს მომენტი სათანადო შეფასებას ნამდვილად საჭიროებს. მისი ობიექტური და სუბიექტური ფაქტორების შეფასებას ჩემს მომავალ გამოცემაში ვაპირებ. ამავე კონტექსტში ძალზედ საინტერესო და დემოკრატიული იყო მისი გადაწყვეტილება, როცა საერთო სასამართლოების მიმართ გაზრდილი ინტერესის ვითარებაში, შექმნა საკმაოდ საინტერესო და დემოკრატიული პრაქტიკა და განახორციელა აქტივობები, რომელთაც მას კანონმდებლობა არც კი ავალდებულებდა, მაგრამ ეს იყო სწორი და დემოკრატიული გზა უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის კანდიდატურის შერჩევისას. და აქ ჩნდება კითხვა, პრობლემის არსიდან გამომდინარე საკონსტიტუციო სასამართლო ამ შემთხვევაში არ არის ნაკლები მნიშვნელობის პრობლემატიკის თვალსაზრისით. და ბ-ნ გიორგი ვოლსკის კითხვა, რომელიც მანამდე არ მესმოდა, ახლა ავტომატურად გადმოვიტანე ჩემი კითხვებისარსენალში, თუ ვინ და რატომ ჩქარობს. თუკი თავის დროზე საკონსტიტუციო სასამართლოში მოსამართლის ვაკანსია თითქმის წელიწადნახევარი იყო თავისუფალი; როცა შეიქმნა ძალიან კარგი მექანიზმი უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის შერჩევისათვის, პრეზიდენტი საკონსტიტუციო სასმართლოსთან მიმართებაში რატომ შემოიფარგლა მხოლოდ ახლო გარემოცვით. ხაზს კიდევ ერთხელ გავუსვამ, რომ არც პირდაპირ და არც არაპირდაპირ კითხვა არ ეხება პერსონალიებს, პირიქით, იმასაც კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, რომ არჩევანს ვუწონებ პრეზიდენტს. უბრალოდ, ზემოთ თქმულიდან გამომდინარე, არ მაქვს სურვილი საზოგადოებაში, და განსაკუთრებით პროფესიულ წრეებში, ასეთი დიდი ინტერესის ვითარებაში ამ ინსტიტუციისადმი დამოკიდებულება იწვევდეს ისეთი მიდგომის განცდას, რომელმაც ეს ინსტიტუცია ნაბიჯ-ნაბიჯ ამ რეალობაში ჩააგდო. ეს არ არგებდა არც ერთ ინსტიტუციას. იგივეს ვიტყოდი საქართველოს უზენაეს სასამართლოზე, უბრალო აქ უკვე გამწესებული მოსამართლისადმი გულწრფელი, მე ვიტყოდი პროფესიული ვალდებულებითაც ნაკარნახევი მხარდაჭერის მოტივიდან გამომდინარე, არ შევალ არსებით განსჯაში. უბრალოდ ვიკითხავ იქ და მაშინ, სდაც იყო შესაძლებლობა კონსულტაციებისა და თან არსებობდა ამის პრაქტიკა რატომ არ გამოიყენეს იგი. არადა აქ კითხვა მართლაც არ უნდა არსებობდეს.
5. საკონსტიტუციო სასამართლოს დაკომპლექტების წესი თავის თავში მოიცავს ისეთი ფრაგმენტაციის არსებობას, რომ შესაძლებელი იყოს მიუკერძოებელი და ობიექტური გადაწყვეტილების მიღება. შესაბამისად, იგი მკაცრად ზეპარტიულ, სახელმწიფოებრივ მიდგომებს საჭიროებს. ჩემთვის გასაკვირი ის არის მხოლოდ, რომ ვინმეს სადმე ნომინირებისას მაშინვე რატომ გაჩნდება ხოლმე პარტიული ინტერესის თემა. მინდა ხაზგასმით ვთქვა, რომ მხოლოდ ასეთ ზეპარტიულ მიდგომაში დარწმუნებულმა გამოვხატე ჩემი დაინტერესება. რამდენადაც არ უნდა ვცდებოდე, ეს არის ჩემი რწმენა, რადგან სწორედ ეს იყო ჩემი მთავარი დაკვირვების საგანიც. ამ დაკვირვებას ის ამარტივებდა, რომ მე უბრალოდ ქვეყნის პარლამენტის თავმჯდომარეს ვესაუბრებოდი და რომ არ დავრწმუნებულიყავი ამაში, როგორც სუბიექტური, ისე ობიექტური თვალსაზრისით, მტკიცე უარი ჩემის მხრიდან ნამდვილად გარანტირებული იქნებოდა. რამდენადაც ეს პროფესიულზე მეტად მაინც რაღაცნაირი პროფესიულ-მოქალაქეობრივი პოზიციაა, აქვე არც იმის უთქმელობა ეგების, რომ მიუხედავად პატიულობის აქცენტებისა, რაც ჩემთვის მართლა დაგულწრფელად გაუგებარია, სწორედ ამ პოზიციიდან პარლამენტის რიგი წევრებისათვის მიუღებელი, მაგრამ მაინც კანდიდატის მიმართ განსჯა ობიექტურობით და საშური კორექტულობით გამოირჩეოდა, ეს ჩვენს საპარლამენტო კულტურის მომავალზე მეტყველებს და ძალიან ვაფასებ და მეიმედება. ოღონდ ეს იმედი კანდიდატის იმედად არ ჩამითვალოთ, უბრალოდ მოქალაქეს მეიმედება, რომ მომავალში ყველა, მისაღები თუ მიუღებელი პერსონის მიმართ ასეთი მაღალი პოლიტიკური კულტურის და ტრადიციის იმედი ჩნდება. რაც მთავარია, მნიშვნელოვანი მაგალითი იქნება საზოგადოებისათვის, რომელსაც სიმშვიდე სჭირდება და არა წაქეზება და პოლარიზება.
6. საკონსტიტუციო სასამართლოს შემადგენლობა და მისი პოლიტიკურ ძალებთან მიმართება გახდა მსჯელობის საგანი, რის პარალელურადაც განხორციელდა საკანონმდებლო ცვლილებები. სამწუხაროდ, საკონსტიტუციო სასამართლოს მხრიდან ამ ყველაფერს მოჰყვა ისეთი ქმედებები, რომლებმაც ეს კითხვის ნიშნები კიდევ უფრო მკვეთრი გახადეს. თუმცა, ეს არაფერი, კითხვები ობიექტურიც და სიბიექტურიც ხომ ყოველთვის იარსებებენ, აქ უბრალოდ საუბარია სასამართლოს რეაქციაზე, რაც სამწუხაროდ უარყოფითად აისახა მის ავტორიტეტზე. სასამართლოსადმი, ისე როგორც ზოგადად ამ მოვლენებისადმი არსებული არსებული კითხვების მნიშვნელობა აქ მხოლოდ იმაშია, რომ ისინი მართლაც გაახლოვებენ პრობლემასთან, რომელიც ზოგჯერ სინამდვილე არ გგონია ან არ გინდა იყოს უბრალოდ სინამდვილე. ამ კითხვებზე პასუხად, როცა სასამართლოს შიდა პროცედურული საკითხები არღვევენ ზღუდეებს, იმართება პრესკონფერენციების და რაღაც გარე შეხვედრების სერიები, სასამართლო სხდომის დარბაზიდან ჰოსპიტალში და ჰოსპიტლიდან სასამართლოში ეწყობა მარათონი, როცა გადაწყვეტილების გამოცხადების წინ რაღაცისთვის თუ ვიღაცისთვის დამაზღვეველი განცხადებები კეთდება და ა. შ. დიახ, კითხვები იძენენ და თან იძენენ მომეტებულ მნიშვნელობას. არადა ჩვენ საზოგადოებას განსჯის საუკეთესო უნარიც აქვს და კარგი მეხსიერებაც. გულწრფელად მინდა ვთქვა, რომ ყველა მოსამართლე, რომელიც ამ ინსტიტუციაშია დღეს და შესაბამისი მანტია ასხია ძალიან მნიშვნელოვანია ჩემთვის და პროფესიულადაც და პიროვნულადაც ვარ მათი გულშემატკივარი და მხარდამჭერი. და სწორედ ამიტომ, ღმერთო ჩემო, ამდენი მარათონებისა და გაურკვეველი აქტივობების შემდეგ და მათ მიუხედავად, იმასაც კი ვისმენთ თურმე რა მარტივად შეიძლება განაცხადო პრეტენზია იყო ამ ინსტიტუციის ხელმძღვანელიც კი. ამას მართლა გულშემატკივრის პოზიციიდან ვლაპარაკობ და იმის თქმა მინდა, რომ მინდა ყველა უფრთხილდებოდეს ერთმანეთს, თავს და ინსტიტუციას. თორემ, უბრალოდ წარმოიდგინეთ, როცა მთელს ამ იწილო-ბიწილოში პროფესიონალი კარგავს ინსტიტუციისადმი ხიბლს, აბა საზოგადოებას რა ემართება მაშინ!

კიდევ ბევრი კითხვის და საკითხის წამოწევა შეიძლება, მაგრამ ნამდვილად მინდა სუბიექტურში არ აღმოვჩნდე ან ასეთი ინტერპრეტაცია მისცეს ვინმემ, არადა თუ იკადრებ, ალბათ ძალზე ადვილიცაა, ან პოლიტიკაში არ გადამიცდეს ფეხი, არ არის ეს ჩემი ინტერესის სფერო. უბრალოდ, ყველა ამ კითხვის ფონზე, რაღაცნაირად გარედან დამკვირვებლის როლში და შესაბამისი ფიქრის მდგომარეობაში აღმოვჩნდი და აღმოვაჩინე ის, რაც უკვე დასაწყისში ვთქვი. ახლა აქტიურად ისევ იმაზე ვფიქრობ, რაც აქტიურ დღის წესრიგში მაქვს - სამეცნიერო მივლინება საზღვარგარეთ საიდანაც დაკვირვებაც და სათქმელიც გაცილებით გამიადვილდება ობიექტურისა თუ სამართლიანის თვალსაზრისით, თანაც ისევ და ისევ, რასაკვირველია, გულშემატკივრის პოზიციიდან. ანუ იმის თქმა მინდა, რომ ალბათ ცოტა დღეები დარჩა (შეიძლება არჩევნებამდე დღეებიც კი) იმისათვის, რომ კარგად დავაკვირდე არა უფრო წარსულს ამ ინსტიტუციაში და მის ირგვლივ შექმნილ მოვლენებს, არამედ მის აწმყოს; ამდენი კითხვის ფონზე პასუხი გავცე პირველ რიგში საუთარ თავს ინსტიტუციის ხიბლთან დაკავშირებით, რა ღირს და რა არ ღირს; და ვუპასუხო სხვებს - გავაგრძელებ თუ არა ბოლომდე კანდიდატის როლში ყოფნას“, - აცხადებს რუხაძე.


[parameters] => JParameter Object ( [_raw] => show_noauth=0 show_title=1 link_titles=1 show_intro=1 archivelimit=5 archivename=არქივის სხვა სტატიები archivecatname=ამ კატეგორიის არქივი notfoundtext=სტატიები არ მოიძებნა. show_section=0 link_section=0 show_category=1 link_category=1 show_author=0 show_create_date=1 show_modify_date=0 show_item_navigation=0 show_readmore=1 show_vote=0 show_icons=1 show_pdf_icon=0 show_print_icon=1 show_email_icon=0 show_hits=0 feed_summary=0 filter_tags= filter_attritbutes= archcats=39|6|10|9|13|5|7|12|11|8|14|82 archtoday=0 hour=09:00 autoarchive=1 autoarchivereset=1 [_xml] => [_elements] => Array ( ) [_elementPath] => Array ( [0] => /var/www/html/ge/libraries/joomla/html/parameter/element ) [_defaultNameSpace] => _default [_registry] => Array ( [_default] => Array ( [data] => stdClass Object ( [show_noauth] => 0 [show_title] => 1 [link_titles] => 1 [show_intro] => 1 [archivelimit] => 5 [archivename] => არქივის სხვა სტატიები [archivecatname] => ამ კატეგორიის არქივი [notfoundtext] => სტატიები არ მოიძებნა. [show_section] => 0 [link_section] => 0 [show_category] => 1 [link_category] => 1 [show_author] => 0 [show_create_date] => 1 [show_modify_date] => 0 [show_item_navigation] => 0 [show_readmore] => 1 [show_vote] => 0 [show_icons] => 1 [show_pdf_icon] => 0 [show_print_icon] => 1 [show_email_icon] => 0 [show_hits] => 0 [feed_summary] => 0 [filter_tags] => [filter_attritbutes] => [archcats] => Array ( [0] => 39 [1] => 6 [2] => 10 [3] => 9 [4] => 13 [5] => 5 [6] => 7 [7] => 12 [8] => 11 [9] => 8 [10] => 14 [11] => 82 ) [archtoday] => 0 [hour] => 09:00 [autoarchive] => 1 [autoarchivereset] => 1 [show_description] => 0 [num_desc_words] => 10 [show_description_image] => 0 [num_leading_articles] => 1 [num_intro_articles] => 4 [num_columns] => 2 [num_links] => 4 [anable_ads] => 0 [zone] => 13 [url] => http://v.ambebi.ge [advertpos] => 0 [advertstatus] => 0 [oadvertpos] => 0 [oadvertstatus] => 0 [multi_column_order] => 0 [show_pagination] => 2 [show_pagination_results] => 1 [show_feed_link] => 1 [show_page_title] => 1 [menu_image] => -1 [secure] => 0 [page_title] => თვალსაზრისი [page_description] => საინფორმაციო სააგენტო, საინფორმაციო სააგენტო - ინტერპრესნიუსი,ახალი ამბები, საქართველო და მსოფლიო, პოლიტიკა, ეკონომიკა, საზოგადოება, სამართალი, ინფორმაცია რეგიონებიდან, ექსკლუზივი, ფოტო-ვიდეო სიახლეები [big_image] => ../photo/2015_02/0-00-1SEQT-2016/ruxadze.jpg [multicategory] => Array ( [0] => [1] => ) [video_type] => 1 [galerycategory] => 0 [popup] => 0 ) ) ) [_errors] => Array ( ) ) [readmore_link] => /ge/thvalsazrisi/400524-zaza-rukhadze-sakonstitucio-sasamarthlos-mosamarthleobis-kandidatad-misi-darchenis-sakithkhs-kithkhvis-nishnis-qvesh-ayenebs.html [event] => stdClass Object ( [afterDisplayTitle] => [beforeDisplayContent] => [afterDisplayContent] => ) )
მასალის გამოყენების პირობები
ბინა მდებარეობს გლდანის მე-2 მ/რ-ში, კარ
სასწრაფოდ! იყიდება 2-ოთახიანი გარემონ
მეპატრონე!!! იყიდება ახალაშენებულ,ჩაბ
იყიდება პეკინის გამზირთან, სასტუმრო
სხვა სიახლეები