არქივი
კურსი
კონვერტორი
USD
1 USD
2.4110
EUR
1 EUR
2.6921
RUB
100 RUB
4.0425
26-06-2017
სუსტი მმართველობის საფუძველია მოდიფიცირებული წესები, გაუფასურებული სიტყვები და ორაზროვანი კანონები
15:21 07-11-2016
სუსტი მმართველობის საფუძველია მოდიფიცირებული წესები, გაუფასურებული სიტყვები და ორაზროვანი კანონები სახელმწიფო სისტემის ძლიერება პირდაპირ კავშირშია წესის, სიტყვისა და კანონის უზენაესობასთან. მართალია აღნიშნული ჩამონათვალი ჩვენს მიმართ თანაარსებობაშია, თუმცა, თანამედროვე მოცემულობის ფონზე სახელმწიფო სისტემის ძლიერებაზე პოზიტიურ გავლენას ვერ ახდენს. მიზეზი შემდეგია:

I. წესი. „წესები არ არსებობს“. ფაქტობრივად, არ ვფლობთ კარიერული წინსვლის წესებს. განსაზღვრული არააკარიერული ზრდისათვის საჭირო უნარ-ჩვევები და განათლების ხარისხი, აღმასრულებელ უწყებებში მეცნიერ-მკვლევარის როლი პოლიტიკური ტრადიციებითაა იგნორირებული, მდიდარი სამეცნიერო-საკადრო რესურსის ფონზე მუდმივად წარმოებს პროფესიონალების ძიება, ქვეყანაში დამკვიდრებული წესის თანახმად, ეროვნულ უმაღლეს კურსდამთავრებულებზე „წინდგას“ უცხოეთის კურსდამთავრებულები, ქართველ სპეციალისტებსა და სტრატეგოსებს უცხოელ სპეციალისტებს ამჯობინებენ.

დემოკრატიის წესების თანახმად, სახელმწიფო პოლიტიკური თანამდებობის პირთა არჩევა და არჩეულ თანამდებობაზე განსაზღვრული ვადა გავლენას ახდენს ქვეყნის ცივილური და დემოკრატიული პრინციპებით მართვაზე. არასათანადო ცვლილება ყოველთვის ხალხის ხმის შესუსტებისკენაა მიმართული. ამასთან, საზოგადოებისათვის არსებული დემოკრატიის მექანიზმის შემცირება (პრეზიდენტის არჩევის უფლების წართმევა), თანამდებობებზე ვადების გახანგრძლივებისა და საზოგადოების გავლენის შემცირების საფუძველია.

არსებითია აღინიშნოს, რომ ცალკეული საჯარო მოხელე, ლეგიტიმური უფლებებისა და პრობლემების „გულთან ახლოს მიტანის“მიუხედავად, ვერ ახდენს დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებას, მყისიერ და სათანადო რეაგირებას. შესაბამისად, უნდა ითქვას, რომ ასეთი ხელმძღვანელის სისუსტე საჯარო სტრუქტურების სისუსტეს განაპირობებს და თვალნათელს ხდის მთლიანი სახელმწიფო სისტემის სიმყიფეს.

II. სიტყვის ძალა. სუსტი მმართველობის საფუძველზე გაუფასურებულია მმართველის სიტყვა. დღეს, საზოგადოების მოთხოვნების იგნორირების გამო გაუფასურებულია პოლიტიკური სიტყვა; სახელმწიფო პოლიტიკური თანამდებობის პირთა დაკომპლექტება არ ხდება მეცნიერული და ლიდერული უნარ-ჩვევებით აღსავსე პირების მიერ, რომელთა სიტყვა, თავისთავად,მეცნიერულად მყარი საფუძვლითა და უკვე გამომუშავებული პასუხისმგებლობის მაღალი დონით იქნება გარანტირებული;

მიმდინარე პერიოდში, პოლიტიკურმა არჩევნებმა გამოავლინა „საზოგადოების ვერდიქტი“: საზოგადოების „პოლიტიკური ნდობა“, მართვისა და პოლიტიკის სისუსტეები, პოლიტიკური ეკოსისტემის დეგრადირებული უჯრედები, პოლიტიკური რესურსის არსებული პოტენციალი, ეკონომიკური პოლიტიკის აღქმა და დამოკიდებულება.

აღიარებულია, რომ პოლიტიკური სისტემა, საზოგადოების მოთხოვნების დაკმაყოფილების, ძლიერი სახელმწიფო სისტემის შექმნის, მშვიდობისა და ტერიტორიულ მთლიანობის, ახალი სამუშაო ადგილების წარმოქმნის, ჯეროვანი შრომის ანაზღაურების, საზოგადოების ერთიანობის პირობებს უნდა ქმნიდეს. რაც, თავისთავად, გამყარებული უნდა იქნას ეფექტიანი მართვით, ყოვლისმომცველი გეგმებითა და შორსმჭვრეტელი სტრატეგიებით.
ქართულ რეალობაში, აღნიშნული ნარატივები წარმოდგენილია „კარგი ცხოვრების ილუზიით“, „ზრდადი ემიგრაციით“, ძვირი საკრედიტო ბაზრით, ინფლაციის მოლოდინით, უიმედო შრომით, მომავლის შიშით, უშედეგო მართვითა და მართვის უნარის არმქონე წარმომადგენლებით. ჯამში, სტრატეგიულ პოლიტიკურ რესურსს დემაგოგია წარმოადგენს, რომლითაც „უმოქმედობის გამოკვებას ცდილობენ“.

სამწუხაროდ, დამკვიდრებული პოლიტიკური შეხედულებით პრობლემებს, უმუშევრობას, განვითარების სუსტ ტემპს, კადრების დეფიციტს და დეფლაციურ მოლოდინს ქართული გარემოს თავისებურებებს მიაწერენ ხოლმე. ამასთან, დამკვიდრებული სტერეოტიპით, აღნიშნული პრობლემების სათავედ მოიაზრებენ არა ადმინისტრაციულ და პოლიტიკურ რესურსს, არამედ გარემო ფაქტორებსა და შოკებს.

ფაქტობრივად, მმართველობაში გააზრებული არაა პრობლემების სიღრმე, ხოლო ზედაპირულად ცნობილი პრობლემები პრევენციის ღონისძიებებს „არ ემორჩილება“. ამიტომ, მუდმივად ვიმკით პოლიტიკურ რყევებს, დაბალი ზრდის ტემპს, ინფლაციურ მოლოდინებს, ეკონომიკურ და პოლიტიკურ გამოწვევებს.

III. კანონი.ქვეყანაში კანონის წინაშე „დეკლარირებულად“ ყველა თანაბარია, თუმცა სამართლიანობის ნაკლებობა რომ არის ესეც ფაქტია. ბუნდოვანი და ორაზროვანი ნორმები ლავირების შესაძლებლობას იძლევა, რომლითაც მხოლოდ “პრივილეგირებული ფენა“ სარგებლობს, რაც „უსამართლო პრეცედენტებს“ ზრდის. ამასთან, კონკრეტულ პრეცედენტებზე რეაგირება მკაცრი ადმინისტრირების ნაცვლად უფრო მორალური მხარდაჭერითაა წარმოდგენილი. შესაბამისად, ქვეყანაში „მორალური წუხილი უკეთეს ხარისხშია“ წარმოდგენილი, ვიდრე სამართლებრივი.
არსებითია აღინიშნოს, რომ ქვეყანაში გვყავს როგორც სახელმწიფოებრივად მოაზროვნე ლიდერები, ისე მმართველობითი უნარის არმქონე საჯარო უწყების ხელმძღვანელები.შესაბამისად, მათ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები მხოლოდ დინების შესაბამისია, არ შემოიფარგლება ინოვაციური მიდგომებით, თამამი რეფორმებით, პროგრესული აქტივობითა და ქმედებებით.

აღნიშნულ მოცემულობაში, სახელმწიფო სისტემა თვითდინებითა და სტანდარტული მიდგომებით მოქმედებს. შესაბამისად, გვაქვს სუსტი ზრდა, დაბალი პოლიტიკური ნდობა, უფლებამოსილების „ვერგამტარებელი “საჯარო უწყების ხელმძღვანელები.

ხაზგასასმელია საჯარო სივრცეში გაჟღერებული განცხადებები და სტატიები (მაგალითად, სტატია „ჩვენი ოპონენტები დადიოდნენ ევროპარლამენტის დერეფნებში და ცდილობდნენ არ მიგვეღო ვიზალიბერალიზაცია, მათ კიდევ ერთხელ მოიჭრეს თავი”წყარო : IPN, 10:56 27-10-2016). უნდა აღინიშნოს, რომ პრობლემას წარმოადგენს არამხოლოდ ის, რომ კონკრეტულ ფაქტებს აქვს ადგილი, არამედ შემაშფოთებელია ისიც რომ სახელმწიფო უწყების წარმომადგენლების რეაგირება არის მხოლოდ „საინფორმაციო ხასიათის“.

პრაქტიკული მოცემულობის ფონზე უნდა ითქვას ისიც, რომ ქვეყანა პოლიტიკური და ადმინისტრაციული ცვლილებების საჭიროებების პიკზეა. მხედველობაშია მისაღები საპატიო დიპლომატების რეკომენდაციებიც. კერძოდ, ამერიკის ყოფილი ელჩი საქართველოში კენეტ იალოვიცი მკაფიოდ აღნიშნავს, რომ “მოვიდა დრო ძველი ლიდერები გვერდზე გადადგნენ” (IPN, 09:45 13-10-2016).

მანამ, სანამ სახელმწიფო სისტემაში მოთხოვნად არ იქცევა გეგმების შესრულება, განვითარების კონკრეტული დონის მიღწევა, საზოგადოების მოთხოვნებზე მყისიერი რეაგირება, ფინანსური და ეკონომიკურიპრობლემებზე პასუხისმგებლობის აღება, სახელმწიფო მართვაში მეცნიერ-მკვლევარების ჩართვის აუცილებლობა, მანამდე ქვეყანაში მუდმივად გვექნება პრობლემები და მუდმივად ვიოცნებებთ ევროპული ტიპის ეკონომიკაზე.

სამწუხაროდ, ჩამოყალიბებული სახელმწიფო სისტემა აუცილებელ მოთხოვნად არ აწესებს რეფორმის გატარების საჭიროებას, არ ადგენს აქტივობის ზრდის წესებს, არ საზღვრავს გეგმების წარმატებით შესრულების მოთხოვნებს. შესაბამისად, ხელმძღვანელის „სამოქმედო არეალი“ დიდი გარჯის საჭიროებას არ ითხოვს, ეს კი მიზეზშედეგობრივ კავშირშია სახელმწიფო სისტემის მდგრადობასთან, ეკონომიკის ზრდასთან, საზოგადოების ძლიერებასთან, ახალგაზრდა ოჯახების კეთილდღეობასთან და ქვეყნის განვითარებასთან.

საზოგადოებას მუდმივად აინტერესებს, ქვეყანას როდის ეშველება? პასუხი ერთმნიშვნელოვანია, საშველი მდგომარეობს:

* ახალი ადმინისტრაციული და პოლიტიკური რესურსის ჩამოყალიბებაში, რაც პოლიტიკური მიზნებით იგნორირებულ და კონსერვირებულ ახალ ადმინისტრაციულ და პოლიტიკურ რესურსს ეფუძნება. ქარიზმატული მმართველებით, ენერგიული და ახალგაზრდა მეცნიერ-მკლევარებით დაკომპლექტებულ მმართველობით გარემოში;
* ახალ პოლიტიკურ მოდელში, რომელიც ახალგაზრდა მეცნიერთა საინიციატივო ჯგუფს აქვს შემუშავებული;
* ადმინისტრაციულ ცვლილებებში. ძველმა პოლიტიკურმა სისტემამ არ შეცვალა მართველობითი უნარის არმქონე ხელმძღვანელები. პირები, რომელთაც არ შეუძლია დაგეგმვა, სტრატეგიული აზროვნება, რეფორმის გატარება და პასუხისმგებლობის საკუთარ თავზე აღება. ასეთი პირი „საქმის მკეთებელსაც“ ხელს უშლის, ინსტიტუციის იმიჯს დაბლა წევს, იწვევს დეზორგანიზაციას, აღვივებს კონფლიქტებს, ამცირებს ინოვაციურობას, ხელს უშლის უწყების ზრდა განვითარებასა და ახალი კადრების წარმოჩენას;

შესაბამისად,გამოსავალი მდგომარეობს შემდეგი ღონისძიებების გატარებაში:

* შემოწმდეს დაანონსებული სახელმწიფო პროექტების, განსახორციელებელი პროგრამების, გაცხადებული კანონპროექტების, დაგეგმილი ღონისძიებების შესრულება;
* შესწავლილ იქნას სახელმწიფოებრივი პროექტების ხელშემშლელი გარემოებები, გამოვლენილი იქნას რეაქციონერი პირები და განხორციელდეს უმკაცრესი რეაგირება;
* გამოკვლეული იქნას საზოგადოების ხმისა და „მოთხოვნების“ იგნორირება, მართველობითი „უუნარობა“, პრობლემების მოუგვარებლობა, არამყისიერი რეაგირება. საჯარო უწყების წარმომადგენლები, რომელიც კონკრეტული პრობლემის შესახებ ინფორმირებულია, ხოლო მათ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები რეაგირებას ვერ ახდენს გადასაჭრელ საკითხზე, აზიანებს როგორც ინსტიტუციის იმიჯს, ისე საფრთხეს უქმნის სფეროს განვითარებას თუ სახელმწიფო სისტემის ძლიერებას;
* მკაცრად შეფასდეს მმართველობითი პროფილი. შეიცვალოს მმართველობითი უნარის არმქონე პირები, რომლებიც სახელმწიფო სისტემის ძლიერებას ხელს ვერ უწყობენ;
* ცვლილებები შეეხოს პოლიტიკური და ადმინისტრაციული სისტემის იმ მმართველობით რგოლს: რომელთა პროდუქტიულობა და ინოვაციურობა უმნიშვნელოა, ვისაც დარგის განვითარებაში წვლილი ვერ შეაქვს,ვისაც სტრატეგიული დაგეგმვა და განხორციელება არ შეუძლია;
* ცვლილებები შეეხოს იმ მმართველებს ვისაც რეფორმების გატარების სურვილი და სიმამაცე არ გააჩნიათ, ვისაც დაწყებული რეფორმების გაგრძელების მმართველობითი ენერგია არ გააჩნია („რეფორმა“ მხოლოდ თანხის გახარჯვა არაა);
* ცვლილებები შეეხოს იმ მმართველებს, ვინც უფლებამოსილებას ვერ მიმართავს სფეროში არსებული პრობლემების დაძლევისა და საზოგადოების მოთხოვნების დაკმაყოფილებისაკენ, ვინც ინსტიტუციაში არსებულ გამოწვევებზე მყისიერ რეაგირებას ვერ ახდენს.
* ცვლილებები შეეხოს იმ მმართველებს, ვისაც არ გააჩნია კვლევის, მეცნიერული მიდგომების, სტრატეგიული დაგეგმვის, ორგანიზაციული და ლიდერობის უნარი;
* ჯამში, მთავარ პოლიტიკურ ანტრეპრენიორსა და აქტორს აქვს შესაძლებლობა გზა მისცეს ახალი პოლიტიკური მოდელის შექმნას, ახალი პოლიტიკური ჯგუფების აქტივობას, ახალგაზრდა კადრების წარმოჩენას , ახალგაზრდა მეცნიერ-მკვლევართა რესურსის საფუძველზე.

მეცნიერთა საინიციატივო ჯგუფი,
ეკონომიკის დოქტორი, პროფესორი
რატი აბულაძე
stdClass Object
(
    [id] => 405450
    [title] => სუსტი მმართველობის საფუძველია მოდიფიცირებული წესები, გაუფასურებული სიტყვები და ორაზროვანი კანონები
    [alias] => susti-mmarthvelobis-safudzvelia-modificirebuli-tsesebi-gaufasurebuli-sityvebi-da-orazrovani-kanonebi
    [title_alias] => 
    [introtext] => 
    [fulltext] => 
სახელმწიფო სისტემის ძლიერება პირდაპირ კავშირშია წესის, სიტყვისა და კანონის უზენაესობასთან. მართალია აღნიშნული ჩამონათვალი ჩვენს მიმართ თანაარსებობაშია, თუმცა, თანამედროვე მოცემულობის ფონზე სახელმწიფო სისტემის ძლიერებაზე პოზიტიურ გავლენას ვერ ახდენს. მიზეზი შემდეგია:

I. წესი. „წესები არ არსებობს“. ფაქტობრივად, არ ვფლობთ კარიერული წინსვლის წესებს. განსაზღვრული არააკარიერული ზრდისათვის საჭირო უნარ-ჩვევები და განათლების ხარისხი, აღმასრულებელ უწყებებში მეცნიერ-მკვლევარის როლი პოლიტიკური ტრადიციებითაა იგნორირებული, მდიდარი სამეცნიერო-საკადრო რესურსის ფონზე მუდმივად წარმოებს პროფესიონალების ძიება, ქვეყანაში დამკვიდრებული წესის თანახმად, ეროვნულ უმაღლეს კურსდამთავრებულებზე „წინდგას“ უცხოეთის კურსდამთავრებულები, ქართველ სპეციალისტებსა და სტრატეგოსებს უცხოელ სპეციალისტებს ამჯობინებენ.

დემოკრატიის წესების თანახმად, სახელმწიფო პოლიტიკური თანამდებობის პირთა არჩევა და არჩეულ თანამდებობაზე განსაზღვრული ვადა გავლენას ახდენს ქვეყნის ცივილური და დემოკრატიული პრინციპებით მართვაზე. არასათანადო ცვლილება ყოველთვის ხალხის ხმის შესუსტებისკენაა მიმართული. ამასთან, საზოგადოებისათვის არსებული დემოკრატიის მექანიზმის შემცირება (პრეზიდენტის არჩევის უფლების წართმევა), თანამდებობებზე ვადების გახანგრძლივებისა და საზოგადოების გავლენის შემცირების საფუძველია.

არსებითია აღინიშნოს, რომ ცალკეული საჯარო მოხელე, ლეგიტიმური უფლებებისა და პრობლემების „გულთან ახლოს მიტანის“მიუხედავად, ვერ ახდენს დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებას, მყისიერ და სათანადო რეაგირებას. შესაბამისად, უნდა ითქვას, რომ ასეთი ხელმძღვანელის სისუსტე საჯარო სტრუქტურების სისუსტეს განაპირობებს და თვალნათელს ხდის მთლიანი სახელმწიფო სისტემის სიმყიფეს.

II. სიტყვის ძალა. სუსტი მმართველობის საფუძველზე გაუფასურებულია მმართველის სიტყვა. დღეს, საზოგადოების მოთხოვნების იგნორირების გამო გაუფასურებულია პოლიტიკური სიტყვა; სახელმწიფო პოლიტიკური თანამდებობის პირთა დაკომპლექტება არ ხდება მეცნიერული და ლიდერული უნარ-ჩვევებით აღსავსე პირების მიერ, რომელთა სიტყვა, თავისთავად,მეცნიერულად მყარი საფუძვლითა და უკვე გამომუშავებული პასუხისმგებლობის მაღალი დონით იქნება გარანტირებული;

მიმდინარე პერიოდში, პოლიტიკურმა არჩევნებმა გამოავლინა „საზოგადოების ვერდიქტი“: საზოგადოების „პოლიტიკური ნდობა“, მართვისა და პოლიტიკის სისუსტეები, პოლიტიკური ეკოსისტემის დეგრადირებული უჯრედები, პოლიტიკური რესურსის არსებული პოტენციალი, ეკონომიკური პოლიტიკის აღქმა და დამოკიდებულება.

აღიარებულია, რომ პოლიტიკური სისტემა, საზოგადოების მოთხოვნების დაკმაყოფილების, ძლიერი სახელმწიფო სისტემის შექმნის, მშვიდობისა და ტერიტორიულ მთლიანობის, ახალი სამუშაო ადგილების წარმოქმნის, ჯეროვანი შრომის ანაზღაურების, საზოგადოების ერთიანობის პირობებს უნდა ქმნიდეს. რაც, თავისთავად, გამყარებული უნდა იქნას ეფექტიანი მართვით, ყოვლისმომცველი გეგმებითა და შორსმჭვრეტელი სტრატეგიებით.
ქართულ რეალობაში, აღნიშნული ნარატივები წარმოდგენილია „კარგი ცხოვრების ილუზიით“, „ზრდადი ემიგრაციით“, ძვირი საკრედიტო ბაზრით, ინფლაციის მოლოდინით, უიმედო შრომით, მომავლის შიშით, უშედეგო მართვითა და მართვის უნარის არმქონე წარმომადგენლებით. ჯამში, სტრატეგიულ პოლიტიკურ რესურსს დემაგოგია წარმოადგენს, რომლითაც „უმოქმედობის გამოკვებას ცდილობენ“.

სამწუხაროდ, დამკვიდრებული პოლიტიკური შეხედულებით პრობლემებს, უმუშევრობას, განვითარების სუსტ ტემპს, კადრების დეფიციტს და დეფლაციურ მოლოდინს ქართული გარემოს თავისებურებებს მიაწერენ ხოლმე. ამასთან, დამკვიდრებული სტერეოტიპით, აღნიშნული პრობლემების სათავედ მოიაზრებენ არა ადმინისტრაციულ და პოლიტიკურ რესურსს, არამედ გარემო ფაქტორებსა და შოკებს.

ფაქტობრივად, მმართველობაში გააზრებული არაა პრობლემების სიღრმე, ხოლო ზედაპირულად ცნობილი პრობლემები პრევენციის ღონისძიებებს „არ ემორჩილება“. ამიტომ, მუდმივად ვიმკით პოლიტიკურ რყევებს, დაბალი ზრდის ტემპს, ინფლაციურ მოლოდინებს, ეკონომიკურ და პოლიტიკურ გამოწვევებს.

III. კანონი.ქვეყანაში კანონის წინაშე „დეკლარირებულად“ ყველა თანაბარია, თუმცა სამართლიანობის ნაკლებობა რომ არის ესეც ფაქტია. ბუნდოვანი და ორაზროვანი ნორმები ლავირების შესაძლებლობას იძლევა, რომლითაც მხოლოდ “პრივილეგირებული ფენა“ სარგებლობს, რაც „უსამართლო პრეცედენტებს“ ზრდის. ამასთან, კონკრეტულ პრეცედენტებზე რეაგირება მკაცრი ადმინისტრირების ნაცვლად უფრო მორალური მხარდაჭერითაა წარმოდგენილი. შესაბამისად, ქვეყანაში „მორალური წუხილი უკეთეს ხარისხშია“ წარმოდგენილი, ვიდრე სამართლებრივი.
არსებითია აღინიშნოს, რომ ქვეყანაში გვყავს როგორც სახელმწიფოებრივად მოაზროვნე ლიდერები, ისე მმართველობითი უნარის არმქონე საჯარო უწყების ხელმძღვანელები.შესაბამისად, მათ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები მხოლოდ დინების შესაბამისია, არ შემოიფარგლება ინოვაციური მიდგომებით, თამამი რეფორმებით, პროგრესული აქტივობითა და ქმედებებით.

აღნიშნულ მოცემულობაში, სახელმწიფო სისტემა თვითდინებითა და სტანდარტული მიდგომებით მოქმედებს. შესაბამისად, გვაქვს სუსტი ზრდა, დაბალი პოლიტიკური ნდობა, უფლებამოსილების „ვერგამტარებელი “საჯარო უწყების ხელმძღვანელები.

ხაზგასასმელია საჯარო სივრცეში გაჟღერებული განცხადებები და სტატიები (მაგალითად, სტატია „ჩვენი ოპონენტები დადიოდნენ ევროპარლამენტის დერეფნებში და ცდილობდნენ არ მიგვეღო ვიზალიბერალიზაცია, მათ კიდევ ერთხელ მოიჭრეს თავი”წყარო : IPN, 10:56 27-10-2016). უნდა აღინიშნოს, რომ პრობლემას წარმოადგენს არამხოლოდ ის, რომ კონკრეტულ ფაქტებს აქვს ადგილი, არამედ შემაშფოთებელია ისიც რომ სახელმწიფო უწყების წარმომადგენლების რეაგირება არის მხოლოდ „საინფორმაციო ხასიათის“.

პრაქტიკული მოცემულობის ფონზე უნდა ითქვას ისიც, რომ ქვეყანა პოლიტიკური და ადმინისტრაციული ცვლილებების საჭიროებების პიკზეა. მხედველობაშია მისაღები საპატიო დიპლომატების რეკომენდაციებიც. კერძოდ, ამერიკის ყოფილი ელჩი საქართველოში კენეტ იალოვიცი მკაფიოდ აღნიშნავს, რომ “მოვიდა დრო ძველი ლიდერები გვერდზე გადადგნენ” (IPN, 09:45 13-10-2016).

მანამ, სანამ სახელმწიფო სისტემაში მოთხოვნად არ იქცევა გეგმების შესრულება, განვითარების კონკრეტული დონის მიღწევა, საზოგადოების მოთხოვნებზე მყისიერი რეაგირება, ფინანსური და ეკონომიკურიპრობლემებზე პასუხისმგებლობის აღება, სახელმწიფო მართვაში მეცნიერ-მკვლევარების ჩართვის აუცილებლობა, მანამდე ქვეყანაში მუდმივად გვექნება პრობლემები და მუდმივად ვიოცნებებთ ევროპული ტიპის ეკონომიკაზე.

სამწუხაროდ, ჩამოყალიბებული სახელმწიფო სისტემა აუცილებელ მოთხოვნად არ აწესებს რეფორმის გატარების საჭიროებას, არ ადგენს აქტივობის ზრდის წესებს, არ საზღვრავს გეგმების წარმატებით შესრულების მოთხოვნებს. შესაბამისად, ხელმძღვანელის „სამოქმედო არეალი“ დიდი გარჯის საჭიროებას არ ითხოვს, ეს კი მიზეზშედეგობრივ კავშირშია სახელმწიფო სისტემის მდგრადობასთან, ეკონომიკის ზრდასთან, საზოგადოების ძლიერებასთან, ახალგაზრდა ოჯახების კეთილდღეობასთან და ქვეყნის განვითარებასთან.

საზოგადოებას მუდმივად აინტერესებს, ქვეყანას როდის ეშველება? პასუხი ერთმნიშვნელოვანია, საშველი მდგომარეობს:

* ახალი ადმინისტრაციული და პოლიტიკური რესურსის ჩამოყალიბებაში, რაც პოლიტიკური მიზნებით იგნორირებულ და კონსერვირებულ ახალ ადმინისტრაციულ და პოლიტიკურ რესურსს ეფუძნება. ქარიზმატული მმართველებით, ენერგიული და ახალგაზრდა მეცნიერ-მკლევარებით დაკომპლექტებულ მმართველობით გარემოში;
* ახალ პოლიტიკურ მოდელში, რომელიც ახალგაზრდა მეცნიერთა საინიციატივო ჯგუფს აქვს შემუშავებული;
* ადმინისტრაციულ ცვლილებებში. ძველმა პოლიტიკურმა სისტემამ არ შეცვალა მართველობითი უნარის არმქონე ხელმძღვანელები. პირები, რომელთაც არ შეუძლია დაგეგმვა, სტრატეგიული აზროვნება, რეფორმის გატარება და პასუხისმგებლობის საკუთარ თავზე აღება. ასეთი პირი „საქმის მკეთებელსაც“ ხელს უშლის, ინსტიტუციის იმიჯს დაბლა წევს, იწვევს დეზორგანიზაციას, აღვივებს კონფლიქტებს, ამცირებს ინოვაციურობას, ხელს უშლის უწყების ზრდა განვითარებასა და ახალი კადრების წარმოჩენას;

შესაბამისად,გამოსავალი მდგომარეობს შემდეგი ღონისძიებების გატარებაში:

* შემოწმდეს დაანონსებული სახელმწიფო პროექტების, განსახორციელებელი პროგრამების, გაცხადებული კანონპროექტების, დაგეგმილი ღონისძიებების შესრულება;
* შესწავლილ იქნას სახელმწიფოებრივი პროექტების ხელშემშლელი გარემოებები, გამოვლენილი იქნას რეაქციონერი პირები და განხორციელდეს უმკაცრესი რეაგირება;
* გამოკვლეული იქნას საზოგადოების ხმისა და „მოთხოვნების“ იგნორირება, მართველობითი „უუნარობა“, პრობლემების მოუგვარებლობა, არამყისიერი რეაგირება. საჯარო უწყების წარმომადგენლები, რომელიც კონკრეტული პრობლემის შესახებ ინფორმირებულია, ხოლო მათ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები რეაგირებას ვერ ახდენს გადასაჭრელ საკითხზე, აზიანებს როგორც ინსტიტუციის იმიჯს, ისე საფრთხეს უქმნის სფეროს განვითარებას თუ სახელმწიფო სისტემის ძლიერებას;
* მკაცრად შეფასდეს მმართველობითი პროფილი. შეიცვალოს მმართველობითი უნარის არმქონე პირები, რომლებიც სახელმწიფო სისტემის ძლიერებას ხელს ვერ უწყობენ;
* ცვლილებები შეეხოს პოლიტიკური და ადმინისტრაციული სისტემის იმ მმართველობით რგოლს: რომელთა პროდუქტიულობა და ინოვაციურობა უმნიშვნელოა, ვისაც დარგის განვითარებაში წვლილი ვერ შეაქვს,ვისაც სტრატეგიული დაგეგმვა და განხორციელება არ შეუძლია;
* ცვლილებები შეეხოს იმ მმართველებს ვისაც რეფორმების გატარების სურვილი და სიმამაცე არ გააჩნიათ, ვისაც დაწყებული რეფორმების გაგრძელების მმართველობითი ენერგია არ გააჩნია („რეფორმა“ მხოლოდ თანხის გახარჯვა არაა);
* ცვლილებები შეეხოს იმ მმართველებს, ვინც უფლებამოსილებას ვერ მიმართავს სფეროში არსებული პრობლემების დაძლევისა და საზოგადოების მოთხოვნების დაკმაყოფილებისაკენ, ვინც ინსტიტუციაში არსებულ გამოწვევებზე მყისიერ რეაგირებას ვერ ახდენს.
* ცვლილებები შეეხოს იმ მმართველებს, ვისაც არ გააჩნია კვლევის, მეცნიერული მიდგომების, სტრატეგიული დაგეგმვის, ორგანიზაციული და ლიდერობის უნარი;
* ჯამში, მთავარ პოლიტიკურ ანტრეპრენიორსა და აქტორს აქვს შესაძლებლობა გზა მისცეს ახალი პოლიტიკური მოდელის შექმნას, ახალი პოლიტიკური ჯგუფების აქტივობას, ახალგაზრდა კადრების წარმოჩენას , ახალგაზრდა მეცნიერ-მკვლევართა რესურსის საფუძველზე.

მეცნიერთა საინიციატივო ჯგუფი,
ეკონომიკის დოქტორი, პროფესორი
რატი აბულაძე
[state] => 1 [sectionid] => 2 [mask] => 1 [catid] => 48 [created] => 2016-11-07 11:21:06 [created_by] => 124 [created_by_alias] => [modified] => 2016-11-07 12:05:22 [modified_by] => 113 [checked_out] => 0 [checked_out_time] => 0000-00-00 00:00:00 [publish_up] => 2016-11-07 11:21:06 [publish_down] => Never [images] => [urls] => [attribs] => big_image=../photo/2015_02/0-00-1SEQT-2016/abuladze.jpg multicategory=| video_file= video_image= video_type=1 show_title= link_titles= show_intro= show_section= link_section= show_category= link_category= show_vote= show_author= show_create_date= show_modify_date= show_pdf_icon= show_print_icon= show_email_icon= language= keyref= readmore= ext_link= galerycategory=0 [version] => 4 [parentid] => 0 [subscriber] => 0 [ordering] => 13 [metakey] => [metadesc] => [access] => 0 [hits] => 3390 [metadata] => robots= author= [popup] => 1478517778 [corrected] => 1 [topic_id] => -1 [facebook_share_count] => 0 [facebook_like_count] => 0 [facebook_comment_count] => 0 [google_plus_count] => 0 [aplication_title_type] => 0 [video] => [arch] => 0 [visible] => 1 [author] => Maka Chaganava [usertype] => Super Administrator [category] => თვალსაზრისი [section] => REPORTER [slug] => 405450:susti-mmarthvelobis-safudzvelia-modificirebuli-tsesebi-gaufasurebuli-sityvebi-da-orazrovani-kanonebi [catslug] => 48:thvalsazrisi [groups] => Public [sec_pub] => 1 [cat_pub] => 1 [audio] => [image] => [sec_access] => 0 [cat_access] => 0 [topic_title] => [rating_count] => 0 [rating] => 0 [text] => სახელმწიფო სისტემის ძლიერება პირდაპირ კავშირშია წესის, სიტყვისა და კანონის უზენაესობასთან. მართალია აღნიშნული ჩამონათვალი ჩვენს მიმართ თანაარსებობაშია, თუმცა, თანამედროვე მოცემულობის ფონზე სახელმწიფო სისტემის ძლიერებაზე პოზიტიურ გავლენას ვერ ახდენს. მიზეზი შემდეგია:

I. წესი. „წესები არ არსებობს“. ფაქტობრივად, არ ვფლობთ კარიერული წინსვლის წესებს. განსაზღვრული არააკარიერული ზრდისათვის საჭირო უნარ-ჩვევები და განათლების ხარისხი, აღმასრულებელ უწყებებში მეცნიერ-მკვლევარის როლი პოლიტიკური ტრადიციებითაა იგნორირებული, მდიდარი სამეცნიერო-საკადრო რესურსის ფონზე მუდმივად წარმოებს პროფესიონალების ძიება, ქვეყანაში დამკვიდრებული წესის თანახმად, ეროვნულ უმაღლეს კურსდამთავრებულებზე „წინდგას“ უცხოეთის კურსდამთავრებულები, ქართველ სპეციალისტებსა და სტრატეგოსებს უცხოელ სპეციალისტებს ამჯობინებენ.

დემოკრატიის წესების თანახმად, სახელმწიფო პოლიტიკური თანამდებობის პირთა არჩევა და არჩეულ თანამდებობაზე განსაზღვრული ვადა გავლენას ახდენს ქვეყნის ცივილური და დემოკრატიული პრინციპებით მართვაზე. არასათანადო ცვლილება ყოველთვის ხალხის ხმის შესუსტებისკენაა მიმართული. ამასთან, საზოგადოებისათვის არსებული დემოკრატიის მექანიზმის შემცირება (პრეზიდენტის არჩევის უფლების წართმევა), თანამდებობებზე ვადების გახანგრძლივებისა და საზოგადოების გავლენის შემცირების საფუძველია.

არსებითია აღინიშნოს, რომ ცალკეული საჯარო მოხელე, ლეგიტიმური უფლებებისა და პრობლემების „გულთან ახლოს მიტანის“მიუხედავად, ვერ ახდენს დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებას, მყისიერ და სათანადო რეაგირებას. შესაბამისად, უნდა ითქვას, რომ ასეთი ხელმძღვანელის სისუსტე საჯარო სტრუქტურების სისუსტეს განაპირობებს და თვალნათელს ხდის მთლიანი სახელმწიფო სისტემის სიმყიფეს.

II. სიტყვის ძალა. სუსტი მმართველობის საფუძველზე გაუფასურებულია მმართველის სიტყვა. დღეს, საზოგადოების მოთხოვნების იგნორირების გამო გაუფასურებულია პოლიტიკური სიტყვა; სახელმწიფო პოლიტიკური თანამდებობის პირთა დაკომპლექტება არ ხდება მეცნიერული და ლიდერული უნარ-ჩვევებით აღსავსე პირების მიერ, რომელთა სიტყვა, თავისთავად,მეცნიერულად მყარი საფუძვლითა და უკვე გამომუშავებული პასუხისმგებლობის მაღალი დონით იქნება გარანტირებული;

მიმდინარე პერიოდში, პოლიტიკურმა არჩევნებმა გამოავლინა „საზოგადოების ვერდიქტი“: საზოგადოების „პოლიტიკური ნდობა“, მართვისა და პოლიტიკის სისუსტეები, პოლიტიკური ეკოსისტემის დეგრადირებული უჯრედები, პოლიტიკური რესურსის არსებული პოტენციალი, ეკონომიკური პოლიტიკის აღქმა და დამოკიდებულება.

აღიარებულია, რომ პოლიტიკური სისტემა, საზოგადოების მოთხოვნების დაკმაყოფილების, ძლიერი სახელმწიფო სისტემის შექმნის, მშვიდობისა და ტერიტორიულ მთლიანობის, ახალი სამუშაო ადგილების წარმოქმნის, ჯეროვანი შრომის ანაზღაურების, საზოგადოების ერთიანობის პირობებს უნდა ქმნიდეს. რაც, თავისთავად, გამყარებული უნდა იქნას ეფექტიანი მართვით, ყოვლისმომცველი გეგმებითა და შორსმჭვრეტელი სტრატეგიებით.
ქართულ რეალობაში, აღნიშნული ნარატივები წარმოდგენილია „კარგი ცხოვრების ილუზიით“, „ზრდადი ემიგრაციით“, ძვირი საკრედიტო ბაზრით, ინფლაციის მოლოდინით, უიმედო შრომით, მომავლის შიშით, უშედეგო მართვითა და მართვის უნარის არმქონე წარმომადგენლებით. ჯამში, სტრატეგიულ პოლიტიკურ რესურსს დემაგოგია წარმოადგენს, რომლითაც „უმოქმედობის გამოკვებას ცდილობენ“.

სამწუხაროდ, დამკვიდრებული პოლიტიკური შეხედულებით პრობლემებს, უმუშევრობას, განვითარების სუსტ ტემპს, კადრების დეფიციტს და დეფლაციურ მოლოდინს ქართული გარემოს თავისებურებებს მიაწერენ ხოლმე. ამასთან, დამკვიდრებული სტერეოტიპით, აღნიშნული პრობლემების სათავედ მოიაზრებენ არა ადმინისტრაციულ და პოლიტიკურ რესურსს, არამედ გარემო ფაქტორებსა და შოკებს.

ფაქტობრივად, მმართველობაში გააზრებული არაა პრობლემების სიღრმე, ხოლო ზედაპირულად ცნობილი პრობლემები პრევენციის ღონისძიებებს „არ ემორჩილება“. ამიტომ, მუდმივად ვიმკით პოლიტიკურ რყევებს, დაბალი ზრდის ტემპს, ინფლაციურ მოლოდინებს, ეკონომიკურ და პოლიტიკურ გამოწვევებს.

III. კანონი.ქვეყანაში კანონის წინაშე „დეკლარირებულად“ ყველა თანაბარია, თუმცა სამართლიანობის ნაკლებობა რომ არის ესეც ფაქტია. ბუნდოვანი და ორაზროვანი ნორმები ლავირების შესაძლებლობას იძლევა, რომლითაც მხოლოდ “პრივილეგირებული ფენა“ სარგებლობს, რაც „უსამართლო პრეცედენტებს“ ზრდის. ამასთან, კონკრეტულ პრეცედენტებზე რეაგირება მკაცრი ადმინისტრირების ნაცვლად უფრო მორალური მხარდაჭერითაა წარმოდგენილი. შესაბამისად, ქვეყანაში „მორალური წუხილი უკეთეს ხარისხშია“ წარმოდგენილი, ვიდრე სამართლებრივი.
არსებითია აღინიშნოს, რომ ქვეყანაში გვყავს როგორც სახელმწიფოებრივად მოაზროვნე ლიდერები, ისე მმართველობითი უნარის არმქონე საჯარო უწყების ხელმძღვანელები.შესაბამისად, მათ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები მხოლოდ დინების შესაბამისია, არ შემოიფარგლება ინოვაციური მიდგომებით, თამამი რეფორმებით, პროგრესული აქტივობითა და ქმედებებით.

აღნიშნულ მოცემულობაში, სახელმწიფო სისტემა თვითდინებითა და სტანდარტული მიდგომებით მოქმედებს. შესაბამისად, გვაქვს სუსტი ზრდა, დაბალი პოლიტიკური ნდობა, უფლებამოსილების „ვერგამტარებელი “საჯარო უწყების ხელმძღვანელები.

ხაზგასასმელია საჯარო სივრცეში გაჟღერებული განცხადებები და სტატიები (მაგალითად, სტატია „ჩვენი ოპონენტები დადიოდნენ ევროპარლამენტის დერეფნებში და ცდილობდნენ არ მიგვეღო ვიზალიბერალიზაცია, მათ კიდევ ერთხელ მოიჭრეს თავი”წყარო : IPN, 10:56 27-10-2016). უნდა აღინიშნოს, რომ პრობლემას წარმოადგენს არამხოლოდ ის, რომ კონკრეტულ ფაქტებს აქვს ადგილი, არამედ შემაშფოთებელია ისიც რომ სახელმწიფო უწყების წარმომადგენლების რეაგირება არის მხოლოდ „საინფორმაციო ხასიათის“.

პრაქტიკული მოცემულობის ფონზე უნდა ითქვას ისიც, რომ ქვეყანა პოლიტიკური და ადმინისტრაციული ცვლილებების საჭიროებების პიკზეა. მხედველობაშია მისაღები საპატიო დიპლომატების რეკომენდაციებიც. კერძოდ, ამერიკის ყოფილი ელჩი საქართველოში კენეტ იალოვიცი მკაფიოდ აღნიშნავს, რომ “მოვიდა დრო ძველი ლიდერები გვერდზე გადადგნენ” (IPN, 09:45 13-10-2016).

მანამ, სანამ სახელმწიფო სისტემაში მოთხოვნად არ იქცევა გეგმების შესრულება, განვითარების კონკრეტული დონის მიღწევა, საზოგადოების მოთხოვნებზე მყისიერი რეაგირება, ფინანსური და ეკონომიკურიპრობლემებზე პასუხისმგებლობის აღება, სახელმწიფო მართვაში მეცნიერ-მკვლევარების ჩართვის აუცილებლობა, მანამდე ქვეყანაში მუდმივად გვექნება პრობლემები და მუდმივად ვიოცნებებთ ევროპული ტიპის ეკონომიკაზე.

სამწუხაროდ, ჩამოყალიბებული სახელმწიფო სისტემა აუცილებელ მოთხოვნად არ აწესებს რეფორმის გატარების საჭიროებას, არ ადგენს აქტივობის ზრდის წესებს, არ საზღვრავს გეგმების წარმატებით შესრულების მოთხოვნებს. შესაბამისად, ხელმძღვანელის „სამოქმედო არეალი“ დიდი გარჯის საჭიროებას არ ითხოვს, ეს კი მიზეზშედეგობრივ კავშირშია სახელმწიფო სისტემის მდგრადობასთან, ეკონომიკის ზრდასთან, საზოგადოების ძლიერებასთან, ახალგაზრდა ოჯახების კეთილდღეობასთან და ქვეყნის განვითარებასთან.

საზოგადოებას მუდმივად აინტერესებს, ქვეყანას როდის ეშველება? პასუხი ერთმნიშვნელოვანია, საშველი მდგომარეობს:

* ახალი ადმინისტრაციული და პოლიტიკური რესურსის ჩამოყალიბებაში, რაც პოლიტიკური მიზნებით იგნორირებულ და კონსერვირებულ ახალ ადმინისტრაციულ და პოლიტიკურ რესურსს ეფუძნება. ქარიზმატული მმართველებით, ენერგიული და ახალგაზრდა მეცნიერ-მკლევარებით დაკომპლექტებულ მმართველობით გარემოში;
* ახალ პოლიტიკურ მოდელში, რომელიც ახალგაზრდა მეცნიერთა საინიციატივო ჯგუფს აქვს შემუშავებული;
* ადმინისტრაციულ ცვლილებებში. ძველმა პოლიტიკურმა სისტემამ არ შეცვალა მართველობითი უნარის არმქონე ხელმძღვანელები. პირები, რომელთაც არ შეუძლია დაგეგმვა, სტრატეგიული აზროვნება, რეფორმის გატარება და პასუხისმგებლობის საკუთარ თავზე აღება. ასეთი პირი „საქმის მკეთებელსაც“ ხელს უშლის, ინსტიტუციის იმიჯს დაბლა წევს, იწვევს დეზორგანიზაციას, აღვივებს კონფლიქტებს, ამცირებს ინოვაციურობას, ხელს უშლის უწყების ზრდა განვითარებასა და ახალი კადრების წარმოჩენას;

შესაბამისად,გამოსავალი მდგომარეობს შემდეგი ღონისძიებების გატარებაში:

* შემოწმდეს დაანონსებული სახელმწიფო პროექტების, განსახორციელებელი პროგრამების, გაცხადებული კანონპროექტების, დაგეგმილი ღონისძიებების შესრულება;
* შესწავლილ იქნას სახელმწიფოებრივი პროექტების ხელშემშლელი გარემოებები, გამოვლენილი იქნას რეაქციონერი პირები და განხორციელდეს უმკაცრესი რეაგირება;
* გამოკვლეული იქნას საზოგადოების ხმისა და „მოთხოვნების“ იგნორირება, მართველობითი „უუნარობა“, პრობლემების მოუგვარებლობა, არამყისიერი რეაგირება. საჯარო უწყების წარმომადგენლები, რომელიც კონკრეტული პრობლემის შესახებ ინფორმირებულია, ხოლო მათ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები რეაგირებას ვერ ახდენს გადასაჭრელ საკითხზე, აზიანებს როგორც ინსტიტუციის იმიჯს, ისე საფრთხეს უქმნის სფეროს განვითარებას თუ სახელმწიფო სისტემის ძლიერებას;
* მკაცრად შეფასდეს მმართველობითი პროფილი. შეიცვალოს მმართველობითი უნარის არმქონე პირები, რომლებიც სახელმწიფო სისტემის ძლიერებას ხელს ვერ უწყობენ;
* ცვლილებები შეეხოს პოლიტიკური და ადმინისტრაციული სისტემის იმ მმართველობით რგოლს: რომელთა პროდუქტიულობა და ინოვაციურობა უმნიშვნელოა, ვისაც დარგის განვითარებაში წვლილი ვერ შეაქვს,ვისაც სტრატეგიული დაგეგმვა და განხორციელება არ შეუძლია;
* ცვლილებები შეეხოს იმ მმართველებს ვისაც რეფორმების გატარების სურვილი და სიმამაცე არ გააჩნიათ, ვისაც დაწყებული რეფორმების გაგრძელების მმართველობითი ენერგია არ გააჩნია („რეფორმა“ მხოლოდ თანხის გახარჯვა არაა);
* ცვლილებები შეეხოს იმ მმართველებს, ვინც უფლებამოსილებას ვერ მიმართავს სფეროში არსებული პრობლემების დაძლევისა და საზოგადოების მოთხოვნების დაკმაყოფილებისაკენ, ვინც ინსტიტუციაში არსებულ გამოწვევებზე მყისიერ რეაგირებას ვერ ახდენს.
* ცვლილებები შეეხოს იმ მმართველებს, ვისაც არ გააჩნია კვლევის, მეცნიერული მიდგომების, სტრატეგიული დაგეგმვის, ორგანიზაციული და ლიდერობის უნარი;
* ჯამში, მთავარ პოლიტიკურ ანტრეპრენიორსა და აქტორს აქვს შესაძლებლობა გზა მისცეს ახალი პოლიტიკური მოდელის შექმნას, ახალი პოლიტიკური ჯგუფების აქტივობას, ახალგაზრდა კადრების წარმოჩენას , ახალგაზრდა მეცნიერ-მკვლევართა რესურსის საფუძველზე.

მეცნიერთა საინიციატივო ჯგუფი,
ეკონომიკის დოქტორი, პროფესორი
რატი აბულაძე
[parameters] => JParameter Object ( [_raw] => show_noauth=0 show_title=1 link_titles=1 show_intro=1 archivelimit=5 archivename=არქივის სხვა სტატიები archivecatname=ამ კატეგორიის არქივი notfoundtext=სტატიები არ მოიძებნა. show_section=0 link_section=0 show_category=1 link_category=1 show_author=0 show_create_date=1 show_modify_date=0 show_item_navigation=0 show_readmore=1 show_vote=0 show_icons=1 show_pdf_icon=0 show_print_icon=1 show_email_icon=0 show_hits=0 feed_summary=0 filter_tags= filter_attritbutes= archcats=39|6|10|9|13|5|7|12|11|8|14|82 archtoday=0 hour=09:00 autoarchive=1 autoarchivereset=1 [_xml] => [_elements] => Array ( ) [_elementPath] => Array ( [0] => /var/www/html/ge/libraries/joomla/html/parameter/element ) [_defaultNameSpace] => _default [_registry] => Array ( [_default] => Array ( [data] => stdClass Object ( [show_noauth] => 0 [show_title] => 1 [link_titles] => 1 [show_intro] => 1 [archivelimit] => 5 [archivename] => არქივის სხვა სტატიები [archivecatname] => ამ კატეგორიის არქივი [notfoundtext] => სტატიები არ მოიძებნა. [show_section] => 0 [link_section] => 0 [show_category] => 1 [link_category] => 1 [show_author] => 0 [show_create_date] => 1 [show_modify_date] => 0 [show_item_navigation] => 0 [show_readmore] => 1 [show_vote] => 0 [show_icons] => 1 [show_pdf_icon] => 0 [show_print_icon] => 1 [show_email_icon] => 0 [show_hits] => 0 [feed_summary] => 0 [filter_tags] => [filter_attritbutes] => [archcats] => Array ( [0] => 39 [1] => 6 [2] => 10 [3] => 9 [4] => 13 [5] => 5 [6] => 7 [7] => 12 [8] => 11 [9] => 8 [10] => 14 [11] => 82 ) [archtoday] => 0 [hour] => 09:00 [autoarchive] => 1 [autoarchivereset] => 1 [show_description] => 0 [num_desc_words] => 10 [show_description_image] => 0 [num_leading_articles] => 1 [num_intro_articles] => 4 [num_columns] => 2 [num_links] => 4 [anable_ads] => 0 [zone] => 49 [url] => http://videoads.ambebi.ge/ [advertpos] => 0 [advertstatus] => 0 [oadvertpos] => 0 [oadvertstatus] => 0 [multi_column_order] => 0 [show_pagination] => 2 [show_pagination_results] => 1 [show_feed_link] => 1 [show_page_title] => 1 [menu_image] => -1 [secure] => 0 [page_title] => თვალსაზრისი [page_description] => საინფორმაციო სააგენტო, საინფორმაციო სააგენტო - ინტერპრესნიუსი,ახალი ამბები, საქართველო და მსოფლიო, პოლიტიკა, ეკონომიკა, საზოგადოება, სამართალი, ინფორმაცია რეგიონებიდან, ექსკლუზივი, ფოტო-ვიდეო სიახლეები [big_image] => ../photo/2015_02/0-00-1SEQT-2016/abuladze.jpg [multicategory] => Array ( [0] => [1] => ) [video_type] => 1 [galerycategory] => 0 [popup] => 0 ) ) ) [_errors] => Array ( ) ) [readmore_link] => /ge/thvalsazrisi/405450-susti-mmarthvelobis-safudzvelia-modificirebuli-tsesebi-gaufasurebuli-sityvebi-da-orazrovani-kanonebi.html [event] => stdClass Object ( [afterDisplayTitle] => [beforeDisplayContent] => [afterDisplayContent] => ) )
მასალის გამოყენების პირობები
იყიდება 1.5-ოთახიანი გარემონტებული ბინ
ქირავდება ან იყიდება ვიტრაჟული ტიპის
სასწრაფოდ და იაფად! ქირავდება 2-ოთახია
ქირავდება ვაკეში, ახალაშენებულ კორპუ
სხვა სიახლეები
ნატო-ს საპარლამენტო ასამბლეის მიერ მიღებული საქართველოს მხარდამჭერი დეკლარაცია
ნატო-ს საპარლამენტო ასამბლეის საგაზაფხულო სესიის პლენარულ სხდომაზე, რომელიც 29 მაისს თბილისში გაიმართა, საქართველოს