ქართული პრესის მიმოხილვა 06.04.2020

მამუკა არეშიძე - “რომელმა სახელმწიფომ ისარგებლა პანდემიით?!”

ჯანდაცვის სისტემა დღეში 100-დან 200-მდე ახალი პაციენტის მიღებას გაუძლებს

“მასობრივი ტესტირება შეიძლება ორლესული მახვილიც გამოდგეს” - ზურაბ გურული

“თუ ასეთ ქალს კომენდანტის საათის დროს ქუჩაში ნახავენ, არ დააჯარიმონ” - ოჯახური ძალადობა 6-ჯერ გახშირდა

ბიძინა კულუმბეგოვი - “დაავადების პიკს, ალბათ, აპრილის შუა რიცხვებიდან უნდა ველოდოთ”

* * *

მამუკა არეშიძე - “რომელმა სახელმწიფომ ისარგებლა პანდემიით?!”

“დღეს არაერთი ვერსია ვრცელდება; მსოფლიო ლიდერები, გავლენიანი საერთაშორისო ორგანიზაციები საფუძვლიან ეჭვებს გამოთქვამენ, ტყუილ-მართალი ერთმანეთშია არეული და დანამდვილებით რამის თქმა რთულია... მე-20 საუკუნის ბოლოდან გაჩნდა მოლოდინი, რომ ქვეყნებს, რომელთაც არსებული ბირთვული პარიტეტის შეცვლა აღარ შეეძლოთ, შეიძლებოდა შეექმნათ განსხვავებული იარაღი, რომელიც არანაკლებ ეფექტიანად იმოქმედებდა, თანაც ინფრასტრუქტურის მასობრივი განადგურების გარეშე. ასეთი იარაღის შექმნაზე კარგა ხანია მუშაობენ და ოდესმე მისი გამოყენების დროც დადგება, თუ უკვე არ გვაქვს საქმე ამ იარაღის გამოყენებასთან...”, - აცხადებს ექსპერტი მამუკა არეშიძე გაზეთ “კვირის პალიტრისთვის” მიცემულ ინტერვიუში, სათაურით რომელმა სახელმწიფომ ისარგებლა პანდემიით?! / “მთელი ეს ისტორია ისეთ შთაბეჭდილებას ქმნის, რომ თავიდან ეს ყველაფერი ხელოვნურად შეიქმნა, მაგრამ მერე მავანს პროცესი ხელიდან გაუსხლტა” / “სანქციები არის პოლიტიკური გადაწყვეტილება, რასაც, ალბათ, აუცილებლად დაუწესებენ ჩინეთს, თუნდაც მხოლოდ ვირუსის შესახებ ინფორმაციის დამალვის გამო”.

“არსებობს ვერსია, რომ ვირუსმა ხელოვნურად გაჟონა ლაბორატორიიდან. ეს მხოლოდ ვერსიაა, თუმცა, ალბათ, როდისმე ამ საქმის დაწვრილებით გამოძიებაზეც მიდგება საქმე, აუცილებლად გამოიკვლევენ ამ ვერსიის საფუძველსაც. მსოფლიოში კორონავირუსის გავრცელების არეალს რომ ვუყურებ, ისეთი შთაბეჭდილება მრჩება, თითქოს მესამე სამყაროს ქვეყნებისთვის ეს თემა ნაკლებად აქტუალურია - ვგულისხმობ აფრიკას, წინა აზიას. შევხედოთ ახლო აღმოსავლეთს - აქ გაცილებით რთული ვითარებაა ისრაელში, რომელიც რეგიონში საკვანძო მნიშვნელობის ქვეყანაა, ვიდრე მის გვედით მდებარე ზოგიერთ არაბულ ქვეყანაში, რომლებიც სამედიცინო სისტემით მაინცდამაინც ვერ დაიკვეხნიან. დღეს ვირუსი ყველაზე მასშტაბურად გავრცელებულია ამერიკის შეერთებულ შტატებში, მაგრამ ლათინურ თუ სამხრეთ ამერიკაში ასეთივე მასშტაბსა და დაძაბულობას ვერ ვხედავთ. ეს ყველაფერი კითხვებს აჩენს. მთელი ეს ისტორია ისეთ შთაბეჭდილებას ქმნის, რომ თავიდან ეს ყველაფერი ხელოვნურად შეიქმნა, მაგრამ მერე მავანს პროცესი ხელიდან გაუსხლტა. უამრავი კითხვაა, რომლებზეც პასუხი არ ჩანს. ჯერჯერობით ამ პასუხების მოსაძებნად მსოფლიოს არ სცალია, ჯერ კორონავირუსით გამოწვეულ ინფექციასთან უწევს ბრძოლა, მაგრამ ამის დროც დადგება და არცთუ დიდი ხნის შემდეგ, ეს შეკითხვები ახლაც ისმის ძალიან მაღალ დონეზე - გაეროს, ევროკავშირისა და სხვა გავლენიანი პლატფორმებიდან”, - აღნიშნავს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას მამუკა არეშიძე.

“აშკარაა, მიმდინარეობს მსოფლიოს ახალი წესრიგის ჩამოყალიბების პროცესი და შეიძლება ითქვას, რომ პანდემიის დასრულების შემდეგ აღმოვჩნდებით სრულიად ახალ რეალობაში, სხვანაირ მსოფლიოში, სადაც შეიცვლება არა მხოლოდ სამედიცინო და ეკონომიკური მიდგომები, არამედ პოლიტიკურ ძალთა ბალანსი და, რაც მთავარია, ადამიანის ცნობიერება. ბევრ სახელმწიფოს - განსაკუთრებით ევროპაში - მოუწევს საკუთარი პოლიტიკის გადახედვა; ამის გაკეთება მოუწევთ დიდ პოლიტიკურ გაერთიანებებსაც. ისმის კითხვა: რატომ ვერ უმკლავდებიან ძლიერი ქვეყნების სამედიცინო სისტემები ამ გამოწვევას? უპირველესად იმიტომ, რომ იმდენი ხანია, მსოფლიოში ამგვარი გამოწვევა არ ყოფილა, რომ აღარც ექიმია საკმარისი და არც - მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა. საბჭოთა კავშირის დროს კარგა ხნის განმავლობაში რეგიონების მიხედვით არსებობდა შავი ჭირის სადგურები და მუდმივად მიმდინარეობდა ეპიდვითარების აღწერა. საქართველოში იყო უდიდესი სპეციალისტი თამაზ კერესელიძე, რომელმაც ეპიდემიოლოგიის უძლიერესი სკოლა შექმნა. ეს სამი ადამიანი, დღეს გმირებად რომ იქცნენ, სწორედ მისი სკოლის გამოზრდილია. ამ სკოლისა და ლუგარის ლაბორატორიის არსებობამ, ამასთანავე, კრიზისის მართვის სწორმა სისტემამ, რომელიც ჩვენმა ხელისუფლებამ შეიმუშავა, შექმნა დღევანდელი ვითარება. იმედი ვიქონიოთ, რომ ასე გაგრძელდება და რაც შეიძლება ნაკლები ადამიანური დანაკარგით გავივლით ამ რთულ პერიოდს”, - განაგრძობს რესპონდენტი.

“ჯერჯერობით სახელმწიფოდ, რომელმაც პანდემიით ისარგებლა ჩანს ჩინეთი, რომელმაც, როგორც თვითონ ამტკიცებენ, კორონავირუსთან გამკლავება შეძლო და ამავდროულად, ეკონომიკურად დიდი დივიდენდი მოიპოვა - პრაქტიკულად, ყველა იმ უცხოური კომპანიის აქციები, რომლებიც ჩინეთის ტერიტორიაზე მუშაობდნენ, ჩინეთში დარჩა, კაპიკებად ჩაიგდეს ხელში. ამით ძალიან მძიმე დარტყმა მიადგა დანარჩენი მსოფლიოს ეკონომიკას. დარტყმა ყველამ მიიღო, ვინც დღეს მსოფლიო პოლიტიკას ქმნის: აშშ-მა, რუსეთმა და ევროკავშირმა, რომელიც სავალალო მდგომარეობაშია, სარგებელი კი ჯერჯერობით მხოლოდ ჩინეთმა ნახა... სანქციები არის პოლიტიკური გადაწყვეტილება, რასაც, ალბათ, აუცილებლად დაუწესებენ ჩინეთს, თუნდაც მხოლოდ ვირუსის შესახებ ინფორმაციის დამალვის გამო, თუკი ეს დადასტურდა, მაგრამ ამის გარდა, არსებობს მორალური გადაწყვეტილებებიც. ვფიქრობ, უახლოესი წლების განმავლობაში ჩინეთთან ეკონომიკური ურთიერთობისგან ქვეყნები მაქსიმალურად შეიკავებენ თავს. მგონია, რომ ჩინეთის დღევანდელი ეფემერული სარგებელი უახლოეს მომავალში აღარ იმუშავებს. იქნება სანქციებიც და მორალური პასუხისმგებლობაც ჩინეთს დაეკისრება”, - მიიჩნევს ექსპერტი.

“დღეს ჩვენი საზოგადოების პოზიტიური ფსიქოლოგიური განწყობა განპირობებულია რამდენიმე ფაქტორით. ერთია ის, რომ საზოგადოებამ ხელისუფლების ძლიერი ხელი იგრძნო და მოარული აზრი, რომ ეს იყო უნიათო ხელისუფლება, გაცამტვერდა; ბევრი უკვე იმასაც ამბობს, ამდენი თუ შეგეძლოთ, აქამდე სად იყავითო... მეორე ფაქტორია ის, რომ საზოგადოებას აქვს კონკრეტული ორიენტირი - 21 აპრილი, როდესაც საგანგებო მდგომარეობა უნდა გაუქმდეს. შესაბამისად, საზოგადოების დიდი ნაწილი ფიქრობს, ამ ვითარებას 21 აპრილამდე გავუძლებთო... მესამე ფაქტორია ხელისუფლების დაპირებები, რაც საზოგადოებას იმედს უჩენს. ეს სამი ფაქტორი განაპირობებს იმას, რომ ხელისუფლებას აქვს დრო და საშუალება, გათვალოს და ისე გადადგას შემდგომი ნაბიჯები. ჯერ არ ვიცით, შედეგიანი იქნება თუ არა მთავრობის პროგრამა, რომელიც გახარიამ წარმოადგინა, მაგრამ ადამიანებს, ვისაც შიმშილის ეშინია, იმედს უსახავს. ხელისუფლებამ ეს ვითარება უნდა გამოიყენოს, ხოლო 21 აპრილის შემდეგ მისი ნაბიჯები უნდა იყოს სწორედ ამ კეთილგანწყობის შენარჩუნებაზე ორიენტირებული. ეს ეკონომიკური პროექტი უნდა ამუშავდეს და მას უნდა დაემატოს სხვა კომპონენტებიც. ხალხმა უბედურების პირისპირ თავი მარტოდ არ უნდა იგრძნოს. ძალიან მნიშვნელოვანია ისიც, რომ საზოგადოებაში სოლიდარობისა და თანადგომის უამრავი მაგალითი გაჩნდა”, - დასძენს მამუკა არეშიძე.

“როცა საზოგადოება ხედავს, რომ მასზე ვიღაც ზრუნავს, ბევრ რამეს ითმენს, მაგრამ ეს მოთმინება უსასრულო ვერ იქნება. ხელისუფლებამ დროულად უნდა მოიძიოს რესურსი და დაანახვოს საზოგადოებას, რომ პოსტეპიდემიური პერიოდი იქნება მშენებლობის პერიოდი. საზოგადოებამ უნდა დაინახოს საბაზისო ნაბიჯები, რომლებიც მომავალში შედეგს მოიტანს. მიმაჩნია, რომ ადგილობრივი პროდუქციის წარმოებისთვის უნდა ამუშავდეს შეღავათიანი საგადასახადო სისტემა. მე ეკონომისტი არ ვარ და შეიძლება ვცდები, მაგრამ შეღავათებისა და წახალისების გარეშე არაფერი გამოვა. ეს შეეხება სოფლის მეურნეობის პროდუქტების მოყვანასაც. ხორბალი ავიღოთ... საქართველოში, რაც გვჭირდება, იმის მხოლოდ 10% მოგვყავს და როცა მსოფლიოში ასეთი მძიმე მდგომარეობაა, ჩვენი მომწოდებლები - რუსეთი და ყაზახეთი შეძლებენ კი იმდენი მოსავლის მოყვანას, რომ ჩვენც მოგვაწოდონ?! სრულიად ახალი მიდგომებია საჭირო. აქამდე ჩვენ მთელი ყურადღება ღვინის ექსპორტისა და მევენახეობისკენ გვქონდა მიპყრობილი. ეს კარგია, მაგრამ, ვფიქრობ, სხვა რამეებზეც უნდა გამახვილდეს ყურადღება და გადაიდგას შესაბამისი ნაბიჯები”, - თვლის რესპონდენტი და შეკითხვაზე - “რას ფიქრობთ კრიზისის დროს ქართული ოპოზიციის ქმედებებზე?” - პასუხობს:

“ოპოზიცია ერთი უკიდურესობიდან მეორეში ვარდება. ერთი სული აქვთ, ხელისუფლება გააკრიტიკონ; მერე ხვდებიან, რომ ეს კრიტიკა არ არის რელევანტური და საზოგადოების დიდი ნაწილის უკმაყოფილებას იწვევს და ვარდებიან მეორე უკიდურესობაში - ხელისუფლებას თანამშრომლობას სთავაზობენ... მოკლედ, ოპოზიციის დიდი ნაწილი არასერიოზულ შთაბეჭდილებას ტოვებს. თუ დახმარება უნდოდათ, გადაერიცხათ კორონავირუსთან ბრძოლის ფონდში თანხა იმ სახელმწიფო დაფინანსებიდან, რომელსაც იღებენ. ახლა, როცა მათ ამისკენ ხალხი სოციალური ქსელით მოუწოდებს, ალბათ, აღარ გადარიცხავენ და ამას მათთვის პოლიტიკური ეფექტიც არ მოჰყვება... უცებ ყველა `ნაციონალი~ ეპიდემიოლოგად იქცა და ექიმებს ჭკუას ასწავლიან - მესმის სწრაფი ტესტების მნიშვნელობა, მაგრამ ისეთ მდგომარეობაში არ უნდა ჩავცვივდეთ, როგორშიც ჯერ იტალიის და შემდეგ ჰოლანდიის ხელისუფლებები აღმოჩნდნენ, როდესაც იჩქარეს და მიიღეს აბსოლუტურად უხარისხო პროდუქცია ჩინეთიდან...”

ჯანდაცვის სისტემა დღეში 100-დან 200-მდე ახალი პაციენტის მიღებას გაუძლებს

“როგორ ემზადება და გაუძლებს თუ არა საქართველოს ჯანდაცვის სისტემა კორონავირუსის შემოტევის პიკურ სტადიას, რომელსაც აპრილის შუა რიცხვებიდან ელოდებიან? სპეციალისტები აცხადებენ, რომ თუკი ქვეყანაში დღის განმავლობაში ვირუსით დაინფიცირების 100-დან 200-მდე შემთხვევა დაფიქსირდა, ამას საქართველოს ჯანდაცვის სისტემა გაუძლებს. ამაზე მეტი კი უკვე კრიზისს შექმნის და იტალიის მაგალითს მივიღებთ. ჯანდაცვის ექსპერტები ფიქრობენ, რომ ამის თავიდან აცილების მიზნით აუცილებელია საზოგადოების ინფორმირება მოხდეს, რადგანაც გადატვირთული საავადმყოფოები ვირუსის კიდევ უფრო მასშტაბური გავრცელების მიზეზი გახდება და ყველაზე მძიმე პაციენტების მკურნალობა გაჭირდება. ამიტომაც აუცილებელია, რომ ოჯახის და სოფლის ექიმების გადამზადება სასწრაფოდ მოხდეს, რათა მოსახლეობის ნაწილმა, რომლებიც რისკ-ჯგუფს არ განეკუთვნებიან, კორონავირუსი სახლის პირობებში გადაიტანოს”, - წერს გაზეთი “რეზონანსი” სტატიაში სათაურით ჯანდაცვის სისტემა დღეში 100-დან 200-მდე ახალი პაციენტის მიღებას გაუძლებს.

“ჯანდაცვის მინისტრი ამბობს, რომ ქვეყანას ამ ეტაპზე 3500-მდე საწოლი აქვს და ეს, ყველა სცენარის გათვლით, სრულიად საკმარისია იმისთვის, რომ იმ დაინფიცირებულ ადამიანებს უმკურნალონ, ვისთვისაც საავადმყოფოში დაწოლა აუცილებელი იქნება. ტიკარაძის განცხადებით, ჰოსპიტალური სექტორის კონტროლი დაიწყო ორი თვის წინ და რეგულირების სააგენტოს მიერ დეტალურად შემოწმდა ყველა ინფრასტრუქტურა, რომელიც უკვე ეტაპობრივად ჩაერთო კოვიდინფექციის მართვაში. მისი თქმით, საქართველოს სტაციონარებში არის 15 ათასამდე საწოლი და საჭიროების შემთხვევაში, შესაძლებელია, კიდევ უფრო მეტი საწოლის დატვირთვა კოვიდინფიცირებული პაციენტებით. “საერთო ჯამში, გვაქვს პროგნოზი, რომ შეგვიძლია ვმართოთ 3500-მდე კოვიდინფიცირებული სტაციონარში საშუალო და რთული შედეგებით და ასევე გვაქვს იმის საშუალება, რომ 5000-ზე მეტი პაციენტი ვმართოთ უკვე საკარანტინო ზონებში, რომელთა მეთვალყურეობასაც დატრენინგებული ოჯახის ექიმები და ეპიდემიოლოგები განახორციელებენ. აქედან გამომდინარე, ის საშუალო რიცხვი, რომელიც დღეს საქართველოს შეუძლია მართოს, არის დაახლოებით 10 ათასამდე, თუმცა ჩვენი ჰოსპიტალური სერვისების რესურსიდან გამომდინარე, ვინაიდან თქვენ იცით, რომ საქართველოში არის 15 ათასამდე საწოლი, ჩვენ შეგვიძლია, საჭიროების შემთხვევაში კიდევ უფრო მეტი საწოლის დატვირთვა კოვიდინფიცირებული პაციენტებით“, - თქვა ეკატერინე ტიკარაძემ, რომლის განმარტებით, “სამინისტრო მუშაობს ყველა იმ ექიმის მობილიზაციასა და დატრენინგებაზე, რომელიც პერსპექტივაში შეიძლება გახდეს საჭირო, რომ ჩაერთოს კოვიდინფიცირებული პაციენტების მართვაში“, - აღნიშნავს გამოცემა.

“ჯანდაცვის ექსპერტი აკაკი ზოიძე აცხადებს, რომ ქვეყანაში პიკური პერიოდის პირობებში 3500-მდე საწოლი სრულიად საკმარისია იმისთვის, რომ საავადმყოფოებმა პაციენტები მიიღონ. მისი თქმით, რთულია მათემატიკურად განვსაზღვროთ დღეში საავადმყოფოებისთვის მიმართვინაობა რამდენჯერ გაიზრდება, თუმცა საქართველოს ჯანდაცვის სისტემა და ის საავადმყოფოები, რომლებიც ახლა მზად არიან პაციენტების მისაღებად, დღეში 100-დან 200-კაცმადე მიმართვას გაუძლებენ. მისივე თქმით, ახლა ყველაფერი კეთდება იმისთვის, რომ ამდენი საწოლიც არ დაგვჭირდეს. ზოიძე ამბობს, რომ პიკურ სტადიაზე საუბარს აზრი აღარ აქვს, რადგანაც შესაძლოა ძალიან ბევრ ადამიანს საავადმყოფოში მკურნალობა არც დასჭიდეს და ისე გადაიტანონ ვირუსი, რომ მას გართულებული ფორმები არ ჰქონდეს”, - განაგრძობს გამოცემა.

“ჩვენი ამოცანა ახლა ისაა, რომ ყოველდღიურად რაც შეიძლება ცოტა შემთხვევა დაფიქსირდეს და ქვეყანაში გადადების მასშტაბი არ გაიზარდოს. თუკი ჩვენი თანამოქალაქეები იმ ფიზიკურ დისტანციას დაიცავენ, რა რეკომენდაციებიც არსებობს და კარანტინის ყველა წესებს დაიცავენ, დამერწმუნეთ, რომ საავადმყოფოში მიმართვიანობა ყოველდღიური კი არა, ორ დღეში ერთხელ იქნება. თუმცა, თუკი მასშტაბის ზრდა იქნება, და ამას წინასწარ ვერავინ ვერ განსაზღვრავს, ჩვენი ჯანდაცვის სიტემა სრულიად მზად არის იმისთვის, რომ დღეში 100-დან 200-მდე კაცი მიიღოს. თუმცა, პარალელურად უნდა შევეგუოთ იმასაც, რომ ყველა საავადმყოფოში ვერ დაწვება. მსუბუქის შემთხვევაში ადამიანი მკურნალობას ოჯახის ან სოფლის ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ გაივლის. ეს კი ჩვენს ჯანდაცვის სისტემას ნაკლებად გადატვირთავს. დანარჩენი, ვისაც ჰოსპიტალიზაცია დასჭიდებათ, ველით, რომ ეს ნაკადი არცთუ დიდი იქნება და მოსახლეობის დიდი ნაწილი მაინც ნაკლებ მწვავე ფორმით გადაიტანს. 3500 საწოლი შესაბამისი ეკიპირებით, აღჭურვილობით მზაობაშია და ვფიქრობ ეს ჩვენი ქვეყნისთვის სრულიად საკმარისია”, - აცხადებს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას აკაკი ზოიძე.

“ერთ პაციენტს საშუალოდ ორი კვირა სჭირდება იმისთვის, რომ საავადმყოფოში დაყოვნდეს. შესაბამისად, დღეში, როგორც აღვნიშნე 200-ზე მეტი ადამიანი საავადმყოფოში არ უნდა შევიდეს. ეს არის ახლა ჩვენი მთავარი ამოცანა და ვნახოთ, საზოგადოებაც ხელს როგორ შეგვიწყობს, დამოკიდებული მაგაზეც იქნება. ჯერჯერობით, უარესი სცენარის შემთხვევაშიც, 3500-საწოლი საკმარისია. კრიტიკას მაშინ მივმართოთ, როცა ეს ამბავი დასრულდება და შედეგს ყველა ერთად ვნახავთ. პირველი ამაზე საუბარს მე დავიწყებ. პერსონალის გადამზადება მიდის და ვიცი, რომ როგორც ცხელების ცენტრების ექიმები, ასევე სოფლის და ოჯახის ექიმებიც ყველაფრისთვის მზად არიან. ჩვენთან სატელეფონო მართვის ცენტრები არსებობს და ყველამ ერთად ვნახოთ ეს ყველაფერი როგორ იმუშავებს. ნახავთ, რომ ეს 3500 საწოლიც არ დაგვჭირდება“, - დასძენს აკაკი ზოიძე.

“ჯანდაცვის ექსპერტი სერგი ჩიხლაძე კი “რეზონანსთან” აცხადებს, რომ პიკური ეტაპი, რომელიც საქართველოში ვირუსის გავრცელების კუთხით დაიწყება, სავარაუდოდ, აპრილის ბოლოს და მაისის დასაწყისიც შეიძლება იყოს. ჩიხლაძე ამბობს, რომ ქვეყანაში თუკი ვირუსის გავრცელების მასშტაბი სწრაფად გაიზრდება, მაშინ მოსახლეობის ის ნაწილი, რომელიც რისკ-ჯგუფს არ მიეკუთვნება საავადმყოფოში აღარ უნდა დაწვეს. მისი თქმით, ოჯახის და სოფლის ექიმების გადამზადება იანვარში უნდა დაწყებულიყო და ქვეყანას ამ კუთხით დრო უნდა მოეგო. თუკი საქართველოში მოსახლეობის დავირუსების დღეში 700-დან 1000-მდე შემთხვევა გვქონდა, ეს უკვე ჯანდაცვის სისტემის გადატვირთვას გამოიწვევს და სავალალო შედეგს მივიღებთ. ამიტომაც სანამ კიდევ დრო დაგვრჩენია, ექსპერტი ფიქრობს, რომ სასწრაფოდ ყველა პროფილის ექიმის გადამზადება უნდა მოხდეს. მისივე ცნობით, საქართველოში 30 ათასამდე ექიმი და 18 ათასამდე მედდა გვყავს, რომლებიც კორონავირუსის პიკური პერიოდისთვის ყველანაირად გადამზადებული უნდა იყოს. ჯანდაცვის ექსპერტი ამბობს, რომ ქვეყანაში მალე დადგება ის ეტაპი, როცა ყველა, ვისაც კორონვირუსი დაუდგინდება, საავადმყოფოში ვერ მოხვდება და ამ კუთხითაც მოსახლეობის მომზადება უკვე უნდა ხდებოდეს”, - წერს სტატიის ავტორი.

“ოჯახის ექიმების გადამზადება იანვარში უკვე უნდა დაწყებულიყო, მაგრამ ასე არ მოხდა. კარგი, ამბობდნენ, რომ ჯერ ქვეყანაში ვირუსისი შემთხვევა დაფიქისრებული არ იყო. თუმცა თებერვალში, როდესაც საქართველოში უკვე პირველი შემთხვევა დაფიქსირდა, არა მარტო ოჯახის და სოფლის ექიმების გადამზადება, არამედ ყველა პროფილის ექიმის დატრენინგება უნდა მომხდარიყო. საბედნიეროდ, სხვებისგან განსხვავებით, ჩვენ ერთი და ორი თვე მოვიგეთ და ეს პერიოდი უნდა გამოგვეყენებინა. ამიტომ ცოტა არათანმიმდევრული ნაბიჯებია და ჯანდაცვის პირველივე რგოლის გადამზადება აქამდეც უნდა მომხდარიყო. მხოლოდ ცხელების ცენტრების გახსნა, თუკი ყოველდღიურად ბევრი შემთხვევები დაფიქსირდა, ვერ გვიშველის. ჯერ, როგორც ვხედავთ, კორონავირუსიის გამოვლენის დაბალი მაჩვენებელი გვაქვს. ეს რატომ ხდება ასე - ცალკე თემაა. როდესაც დღეში 70 ტესტს აკეთებ და არა 1000-ს, რა თქმა უნდა, გამოვლინება ნაკლები გვექნება”, - ამბობს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას სერგი ჩიხლაძე.

“3500-საწოლი კი გვაქვს, მაგრამ გააჩნია დღიურად დავირუსების რა მაჩვენებელი გვექნება. პაციენტების დიფერენცირება და გაცხრილვა უნდა მოხდეს. ვისაც ინტენსიურ პალატაში მკურნალობა და ხელოვნური ვენტილაცია არ აჭირდება, მათი ბინაზე მკურნალობა მოხდება. გვეყოლება ბევრი უსიპტომო ვირუსის მატარებელი, რომლებიც სახლის პირობებში იზოლაციაში უნდა იყოს. ზუსტად ამიტომ ყველა სამედიცინო პერსონალის გადამზადება გვჭირდება. დღეში საავადმყოფოებს 700-დან 1000-მდე ადამიანმა რომ მიმართოს, ამას ჩვენი ჯანდაცვის სისტემა ვერ გაუძლებს. კი ამბობენ, რომ 2000-მდე ხელოვნური სუნთქვის აპარატი გვაქვსო, მაგრამ აქედან რაღაცა პროცენტი ხომ უკვე დაკავებულია”, - დასძენს ჩიხლაძე.

“მასობრივი ტესტირება შეიძლება ორლესული მახვილიც გამოდგეს” - ზურაბ გურული

“დარწმუნებული ვარ, მსოფლიო ბევრ რამეს გადააფასებს პოლიტიკური, ეკონომიკური და იდეოლოგიური თვალსაზრისით. ამერიკაც და ევროპაც დაფიქრდება, როგორ შემოიღოს ახალი რეგულაციები, რომლებიც აიძულებს ბიზნესმენებს, სტრატეგიული წარმოების ობიექტები ქვეყნიდან არ გაიტანონ. საეჭვო გახდება ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის სანდოობა. ევროკავშირის ეფექტიანობაც დასაფიქრებელი იქნება, რადგან კრიზისმა აჩვენა, რომ ამ გაერთიანებას არ გააჩნია ბრძოლისა და მოქმედების ერთიანი სტრატეგია და გადამწყვეტ მომენტში ყველა ქვეყანას მარტოს უწევს პრობლემასთან გამკლავება...” - აცხადებს მისისიპის შტატის მონტგომერის სახელობის ფედერალური კლინიკის ანესთეზიისა და ქირურგიის დეპარტამენტის დირექტორი ზურაბ გურული გაზეთ “კვირის პალიტრისთვის” მიცემულ ინტერვიუში, სათაურით “მასობრივი ტესტირება შეიძლება ორლესული მახვილიც გამოდგეს”.

“დასავლური მედიცინა არის უაღრესად განვითარებული დარგი. სწორედ დასავლური მედიცინის წყალობით იქმნება და ინერგება უახლესი ვაქცინები, მედიკამენტები, მკურნალობის ახალი მეთოდები, სწორედ მის იმედზეა კაცობრიობა, ამჟამინდელი კრიზისი კი მხოლოდ სტრუქტურული, ლოგისტიკური ხასიათის პრობლემაა და ეს სანახევროდ პოლიტიკური პროცესია. ამ სიტუაციის ზუსტი წინასწარმეტყველება შეუძლებელი იქნებოდა თუნდაც იმიტომ, რომ დღესაც კი, პანდემიის დაწყების მესამე თვეს, არ გვაქვს ზუსტი ინფორმაცია ამ ვირუსის ქცევის შესახებ. არ არსებობს სრულყოფილი სტატისტიკა, სხვადასხვა ქვეყანაში დაავადების გავრცელების განსხვავებული ტემპისა და კლინიკური სიმწვავის დამაჯერებელი ახსნა, მაგრამ მსოფლიომ ამ კრიზისის საპასუხო რეაქცია აშკარად დააგვიანა. დროული და მკაცრი პრევენციული ღონისძიებები მკვეთრად შეასუსტებდა როგორც ჯანდაცვის სტრუქტურების, ასევე ეკონომიკური კრიზისის სიმწვავეს”, - აღნიშნავს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას ზურაბ გურული.

“აშშ-ში ამჟამად ყველაზე ცხელი ადგილი ნიუ-იორკია. ამერიკელ დაინფიცირებულთა დაახლოებით 40% ნიუ-იორკზე მოდის. ნიუ-იორკის პრობლემა ის არის, რომ დიდი ქალაქია, ძალიან მჭიდროდ დასახლებული და სწორედ სოციალური დისტანციის დაუცველობამ გამოიწვია ეპიდემიის ასეთი აფეთქება. ახლა ნიუ-ორლეანი შედის პიკის ფაზაში. მისისიპი, სადაც მე ვარ, დაახლოებით 250 კმ-ით არის დაშორებული ნიუ-ორლეანიდან და ჯერჯერობით აქ სტაბილური მდგომარეობაა. ამჟამად აშშ-ში სამედიცინო პერსონალისა და აღჭურვილობა-ეკიპირების დეფიციტია დასაძლევი, რაც, ჩემი აზრით, ორ-სამ თვეში მოგვარდება...”, - განაგრძობს რესპონდენტი.

“დაავადება ძალიან ნელა იწყება დაღლილობის შეგრძნებით, სახსრების, კუნთების ტკივილით; ბევრს ეწყება ყელის ტკივილით, ზოგს კი - მაღალი, 39-40 გრადუსი ტემპერატურით და ამ ტემპერატურის კონტროლი რთულია, ასე ვთქვათ, ჯიუტი ტემპერატურაა. არ მინდა ვინმეს შეეშინდეს, მაგრამ უნდა ვთქვათ - იშვიათად, დაახლოებით მეოთხე-მეხუთე დღეს იწყება სუნთქვის უკმარისობა, თითქოს გულ-მკერდზე ლოდი გადევსო. უჭირთ ღრმად ჩასუნთქვა, ამის მიზეზი კი ჟანგბადის ნაკლებობაა. თუ პაციენტი ეცდება, შეამციროს ფიზიკური აქტიურობა, ხშირად იწვეს, დროდადრო გავიდეს სუფთა ჰაერზე, დაახლოებით 48 საათის შემდეგ მდგომარეობა გაუმჯობესდება. თუ ეს მდგომარეობა 48 საათზე მეტხანს გაგრძელდა, სიმძიმის შეგრძნებამ იმატა და სუნთქვაც გაძნელდა, საჭიროა პაციენტის სტაციონარში გადაყვანა და ჟანგბადით მკურნალობა - ვგულისხმობ მართვითი სუნთქვის აპარატებს. ახლა იღებენ მკურნალობის ახალ პროტოკოლებს. რამდენიმე დღეა, ამბობენ, რომ ცდილობენ პაციენტებს თავზე ჩამოაცვან სპეციალური სკაფანდრები, სადაც იქნება ჟანგბადით გამდიდრებული ჰაერი, რაც პაციენტებს სუნთქვას გაუადვილებს. ერთი სიტყვით, ბევრი ხერხი არსებობს, რომ ამ დაავადებამ მეტ-ნაკლებად კონტროლით ჩაიაროს. კარგი ექიმებისა და დროული ჩარევის შემთხვევაში მას სერიოზული გართულება არ მოჰყვება”, - განმარტავს დეპარტამენტის ხელმძღვანელი.

“საქართველო ეპიდემიოლოგიური თვალსაზრისით ამ ეტაპზე მეტ-ნაკლებად წარმატებით უმკლავდება გამოწვევას, მაგრამ ჯერ ძალიან ადრეა დასკვნის გაკეთება - საქართველოს ჯერჯერობით არ ჰქონია დაპირისპირება მასობრივ სერიოზულ კლინიკურ შემთხვევებთან. ერთი-ორი პაციენტის წარმატებული მენეჯმენტი არ იძლევა სერიოზული დასკვნის საშუალებას... ჯერჯერობით მასობრივი ტესტირების საშუალება არ არის, ტესტების სანდოობაც საეჭვოა, განსაკუთრებით - რეგიონებში. ამასთან, მასობრივი ტესტირება შეიძლება ორლესული მახვილიც გამოდგეს, რადგან მოსალოდნელია, ტესტების დადებითი პასუხებით შეშინებული პაციენტები დაავადების თუნდაც ფანტომური გამწვავების ფონზე მასობრივად მიაწყდნენ კლინიკებს და უკონტროლო ქაოსი შექმნან, ამიტომ აქაც ზომიერების დაცვა და გონივრული მოქმედებაა საჭირო. როდესაც არ არსებობს მკურნალობის ჩამოყალიბებული სქემა, გამოცდილმა კლინიცისტებმა უნდა იმოქმედონ თავიანთი ალღოთი და ინსტინქტებით. არ არის საჭირო ამა თუ იმ მეთოდიკის უსაფუძვლო გაფეტიშება და მისი ბრმად მიყოლა. სიტუაცია ყოველდღიურად იცვლება, სულ ახალ-ახალი სამეცნიერო ინფორმაცია ჩნდება, ამიტომ საჭიროა მკურნალობის ტაქტიკის დინამიკურობის შენარჩუნება და დოგმატიკისაგან თავის შორს დაჭერა”, - დაასკვნის ზურაბ გურული და შეკითხვაზე - “შორს არის ის დღე, როცა ეს ვირუსიკონტროლს დაექვემდებარება?” - პასუხობს:

“სრული კონტროლის დამყარებას ერთი წელი დასჭირდება. ამასობაში გვექნება ვაქცინაც, წამალიც და მსოფლიოს მასობრივი იმუნიტეტიც, რადგან ამ ხნის განმავლობაში ვირუსი რამდენჯერმე შემოუვლის პლანეტას”.

“თუ ასეთ ქალს კომენდანტის საათის დროს ქუჩაში ნახავენ, არ დააჯარიმონ” - ოჯახური ძალადობა 6-ჯერ გახშირდა

“საქართველოში არსებული მძიმე ფემიციდის ფონი, უფლებადამცველების თქმით, საგანგებო მდგომარეობის და კომენდატის საათის გამოცახდების შემდეგ კიდევ უფრო საგანგაშოა. მათი ინფორმაციით, იმის გამო, რომ პოტენციურად მოძალადე მამაკაცები მთელი დღის განმავლობაში სახლში იმყოფებიან, ფიზიკურმა, სქსუალურმა და ფსიქოლოგიურმა ძალადობის სტატისტიკამ ბოლო სამი კვირის განმავლობაში მოიმატა. ორგანიზაცია “საფარის” ხელმძღვანელი ბაია პატარაია ამბობს, რომ სამი კვირის განმავლობაში მათთან 60-მდე ზარია შესული, სადაც ქალები ამბობენ, რომ კარანტინის და კომენდატის სათის გამოცხადების შემდეგ, მათზე ქმრები, ძმები, მამები და შვილები ყოველდღიურად ძალადობენ, მათ კი გარეთ გაქცევის საშუალებაც არ აქვთ და დახმარებას ითხოვენ”, - წერს გაზეთი “რეზონანსი” სტატიაში სათაურით “თუ ასეთ ქალს კომენდანტის საათის დროს ქუჩაში ნახავენ, არ დააჯარიმონ” - არასამთავრობოების ცნობით, ოჯახური ძალადობა 6-ჯერ გახშირდა.

“პატარაიას ინფორმაციით, მათი ორგანიზაციისთვის ეს რიცხვი ბევრია, რადგანაც მხოლოდ სამი იურისტი ჰყავთ და როგორც წესი, ჩვეულებრივ პერიოდში, სამი კვირის განმავლობაში 10-მდე ქალი თუ რეკავდა. თუმცა, არსებობს კიდევ სხვა ორგგანიზაციები, სადაც ამბობენ, რომ სტატისტიკის მატება სხვა კვირებთან შედარებით კიდევ უფრო საგრძნობია და დახმარების თხოვნით ქალების მიერ განხორციელებული ზარები გახშირდა. შს სამინისტროში ამბობენ, რომ მათი სტატისტიკა ასეთი მზარდი არ არის და მკვეთრი ცვლილება არ შეიმჩნევა. ამის საპასუხოდ კი პატარაია “რეზონანსთან” ამბობს, რომ მსხვერპლთა უმეტესობა, ჯერ ერთი, რომ ღიად პოლიციაში ზარის განხორციელებას ვერ ბედავს, რადგანაც ასეთი ოჯახების უმეტესობა პატარა სახლში ცხოვრობს და მოძალადე მას მეთვალყურეობს. მეორეც, არსებობს ბევრი მიზეზი, რის გამოც მსხვერპლი ქალები პოლიციაში დარეკვისგან თავს იკავებენ, ან არის შემთხვევები, როდესაც მათ სმს შეტყობინებებით სთხოვენ, რომ პოლიციაში დარეკონ, რადგანაც მოძალადე უთვალთვალებს და ვერ რეკავენ”, - აღნიშნავს გამოცემა.

“მიუხედავად იმისა, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ოფიციალურად გამოაცხადა, რომ ამ კვირების განმავლობაში ქალთა ძალადობის კუთხით მიმართვიანობის სტატისტიკა არ შეცვლილა, ჩვენი ორგანიზაციის და სხვა ორგანიზაციების სტატისტიკაც რადიკალურად შეცვლილია. ბოლო სამი კვირის განმავლობაში 60-მდე ქალმა გვთხოვა დახმარება. იზოლაციის და კარანტინის პირობებში, ზოგადად, ცნობილია, რომ ქალზე ძალადობა კიდევ უფრო იზრდება და გამონაკლისი, რა თქმა უნდა, ჩვენი ქვეყანაც არ არის. თუ ქალი პოლიციაში დარეკვისგან თავს იკავებს, ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ძალადობა გაზრდილი არაა. რატომ არ რეკავენ - ეს კიდევ ცალკე პრობლეემაა. ერთი ის, რომ ქალს მოძალადე მუდმივად მეთვალყურეობს და მას პოლიციაში ასე ღიად დარეკვის საშუალება არ აქვს. ჩვენთან ესემეს შეტყობინებებიც შემოდის და გვთხოვენ, რომ პოლიციას მივმართოთ, ან პირიქით - რომ არ მივმართოთ და ჩვენ დავეხმაროთ. მათ აქვთ შიში, რომ მოძალადე თუკი შეიტყობს, რომ მან პოლიციაში დარეკა, მაშინ შედეგი კიდევ უფრო მძიმე იქნება”, - აცხადებს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას ბაია პატარაია.

“მისივე თქმით, კარანტინის და კომენდატის საათის პირობებში ისინი სიტუაციის კიდევ უფრო გაუარესებას ელიან. უფლებადამცველი ამბობს, რომ ბევრ ადამიანს იზოლაციაში ყოფნა ისედაც უჭირს, მით უმეტეს იმ პირებს, რომლებსაც მიდრეკილება ძალადობისკენ აქვს, მათთვის ეს მდგომარეობა კიდევ უფრო მაპროვოცირებელია. ის ხელისუფლებას მოუწოდებს, რომ შეიმუშაოს კრიზისული გეგმა, თუ ასეთ სიტუაციაში რას გააკეთებს. თავშესაფრები უკვე სავსეა, ხოლო თუ თავშესაფრის მსურველ ქალთა რიცხვი კიდევ მოიმატებს, ამ კუთხით სერიოზული პრობლემა გაჩნდება. მით უმეტეს, თავშესაფრებმა კარანტინის და იზოლაციის წესები უნდა დაიცვან და ახალი ბენეფიციალების მიღების ადგილი რომც იყოს, მაინც ვერ მოხდება. ქალთა უფლებადამცველი ანა აბაშიძე “რეზონანსთან” ამბობს, რომ საგანგებო მდგომარეობის გამო ძალადობის მსხვერპლმა ქალმა პოლიციას რომც მიმართონ, გამოძიებას დროულად ვერ ახერხებენ, რაც მტკიცებულებების გაქრობის საფრთხეს ქმნის. ის პოლიცილებს ურჩევს, რომ გაითვალისწინონ არსებული სიტუაცია და ასეთი ქალების მიმართვას გულგრილად ნუ დატოვებენ”, - დასძენს გამოცემა.

“შესაძლოა ქალმა მოძალადეს თავი დააღწიოს და გარეთ გაიქცეს. დღეს კი ამას ვეღარ ახერხებენ, გარეთ ვერ გადიან, რადგანაც კომენდატის საათია და მათ პოლიციის დახმარების იმედი არ აქვთ. ვთხოვთ სამართალდამცველებს, რომ თუ კი ასეთ ქალს ქუჩაში ნახავენ, არ დააჯარიმონ. ჩვენი მიზანია, რომ შექმნილ სიტუაციაში ამ ქალებს დახმარება ყველა იმ წესების გათვალსიწინებით გავუწიოთ, როგორც ახლა ქვეყანაშია დადგენილი. იგივეს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ვთხოვთ. მათ სპეციალური ინსტრუქციები უნდა ჰქონდეთ, ასეთ სიტუაციაში როგორ იქცევიან. სტატისტიკა ნამდვილად გაზრდილია და ასევე სახიფათოა, რომ ამ შემთხვევაში პოლიციის ნდობა ნაკლებია. მათ 112-ზე დარეკვის ან ეშინიათ, ან კიდევ არა აქვთ იმედი, რომ შექმნილი სიტუაციიდან გამომდინარე, მათ პოლიცია დაეხმარება”, - ამბობს გამოცემასთან საუბრისას ანა აბაშიძე.

“4 აპრილს კი პოლიციამ ოჯახში ძალადობისა და ოჯახის წევრის მიმართ მუქარის ბრალდებით ერთი პირი დააკავა, ინფორმაციას ამის შესახებ შს სამინისტრო ავრცელებს. უწყების თქმით, გორის რაიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, 1995 წელს დაბადებული ჯ.ბ. არასრულწლოვნის თანდასწრებით ოჯახის წევრის მიმართ ჩადენილი ძალადობისა და მუქარის ბრალდებით დააკავეს. დადგინდა, რომ ბრალდებულმა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ სვენეთში, დასთან სტუმრად ყოფნის დროს, მეუღლეს - 1992 წელს დაბადებულ ი.ო.-ს არასრულწლოვანი შვილის თანდასწრებით ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა და სიცოცხლის მოსპობით დაემუქრა. დანაშაული 1-დან 3 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს”, - წერს სტატიის ავტორი.

ბიძინა კულუმბეგოვი - “დაავადების პიკს, ალბათ, აპრილის შუა რიცხვებიდან უნდა ველოდოთ”

“დაავადების პიკს, ალბათ, აპრილის შუა რიცხვებიდან უნდა ველოდოთ. ჩვენნაირ ქვეყნებში პირველად აღმოჩენილი შემთხვევიდან დაახლოებით 35-40 დღის შემდეგ დაიწყო ინფიცირებულთა რაოდენობის მკვეთრი მატება. დაავადებულთა მაქსიმალური რაოდენობა ჩვენთანაც, ალბათ, აპრილის ბოლოს გამოვლინდება. კარანტინის პირობებში დღეში შეიძლება 20-30 შემთხვევა გამოვლინდეს. თუ თვეში 1000 შემთხვევაზე მეტი არ იქნება, ეს ნიშნავს, რომ კრიტიკული პაციენტების რაოდენობა საშუალოდ 5%-ია და მათ რეანიმაციას საქართველო უნდა გაუმკლავდეს. მთავარია, დავრჩეთ სახლში და ზედმიწევნით გავითვალისწინოთ ყველა რეკომენდაცია”, - აცხადებს იმუნოლოგი ბიძინა კულუმბეგოვი გაზეთ “კვირის პალიტრისთვის” მიცემულ ინტერვიუში, სათაურით ბიძინა კულუმბეგოვი - “ქვეყნებში, სადაც ბცჟ აცრა სავალდებულოა, შედარებით ნაკლებია მძიმე შემთხვევების რაოდენობა”.

“ასეთ პირობებში ცხოვრება რამდენ ხანს გაგრძელდება ეგ არავინ იცის. ბრიტანელი და ამერიკელი ექსპერტები ამბობენ, დაახლოებით აგვისტომდე ნორმალურ ცხოვრებას ვერ დავუბრუნდებითო. ისიც ითქვა, რომ შესაძლოა ეს ვირუსი სეზონური იყოს, თუმცა ეს თეორიაა - წინასწარ არავინ არაფერი იცის. რაც შეეხება დაავადების მეორე ტალღას ჯერჯერობით არ დგინდება, რომ ადამიანებს COVID-19 მეორედ ემართებათ. მეორე ტალღა ნიშნავს, რომ შეიძლება კარანტინის პირობებში ჩაცხრეს ვირუსი, ხალხი კარანტინიდან გაუშვან და მერე ახალი აფეთქება დაიწყოს. აი, ჩინეთში ახლა სწორედ ამის ეშინიათ. ჩვეულებრივ, პიკი გრძელდება დაახლოებით თვე-ნახევარი, მერე კი შემთხვევათა რაოდენობის კლება დაიწყება”, - აღნიშნავს გამოცემის კორესპონდენთთან საუბრისას ბიძინა კულუმბეგოვი და შეკითხვაზე - “ჩვენთან ეს დაავადება მაინცდამაინც მძიმედ არ მიმდინარეობს, რასაც ბცჟ აცრას უკავშირებენ. თქვენი აზრით, მართლაც ეს აცრაა ჩვენი მშველელი?” - პასუხობს:

“სტატისტიკურად ასეთი მონაცემები მართლაც არის, ოღონდ მეცნიერულად არავის გამოუკვლევია. ქვეყნებში, სადაც ბცჟ აცრა სავალდებულოა - ასეთია იაპონია და კორეა - შედარებით ნაკლებია მძიმე შემთხვევების რაოდენობა და, ცხადია, სიკვდილიანობაც. ჩვენთან ჯერჯერობით გარდაცვლილია ხანდაზმული პაციენტი, რომელსაც ჰქონდა მძიმე თანამდევი დაავადებები, კრიტიკული პაციენტების რაოდენობით კი მაინცდამაინც დაბალ ნიშნულზე არ ვართ. ზოგ ქვეყანაში ყველა დაავადებული მსუბუქია, ანთება არავის აქვს, არავის სჭირდება რეანიმაცია... სავარაუდოდ, ესპანეთსა და ამერიკაში გარდაცვლილი ხუთი ქართველიც აცრილი იყო ბცჟ ვაქცინით, ამიტომ ამის იმედად ვერ ვიქნებით, ეს ვარაუდია”.

“ამერიკის ალერგიულ და ინფექციურ დაავადებათა ეროვნული ინსტიტუტის დირექტორი ენტონი ფაუჩი ამბობს, რომ გლობალიზაციის მასშტაბების ზრდის შედეგად უკვე ყველა მოგზაურობს და მთელი მსოფლიო დიდ სოფლად არის ქცეული. კაცობრიობის ძირითადი საფრთხე ახალი ვირუსების წარმოქმნაა, რომლებიც ჰაერწვეთოვანი გზით ვრცელდება. ეს საფრთხე ატომურ იარაღზე საშიში და ამოუხსნელია, რადგან მოულოდნელობას ემყარება და კაცობრიობა ახალი ვაქცინებითადა წამლებით მომზადებული არ არის. ამან, მოსალოდნელია, უამრავი ადამიანის სიცოცხლე შეიწიროს. ამიტომ რაც უფრო იზრდება გლობალიზაციის მასშტაბი და იოლდება მოგზაურობა, ეს საფრთხეც იმატებს. ბი-ბი-სიმ გამოაქვეყნა მოსაზრება, რომ რაც უფრო მცირდება ფლორა-ფაუნა დედამიწაზე, რაც უფრო მეტს ჩეხს და ანადგურებს ადამიანი, ერთმანეთთან მით უფრო ახლოს იწყებენ ცხოვრებას ცხოველები და უფრო დიდია რისკი, რომ ეს ვირუსები ერთიდან მეორეს გადაედოს. ასე მოხდა ახალი კორონავირუსის შემთხვევაშიც - ის ღამურიდან აქლემს გადაედო, აქლემიდან - ადამიანს”, - განაგრძობს რესპონდენტი.

“ისევე როგორც ყველა ადამიანი ერთნაირია, მაგრამ ისინი ბევრი რამით განსხვავდებიან, კორონავირუსიც ერთი სახეობის ვირუსია, მაგრამ გენომური თანაფარდობა და ამინომჟავების შემადგენლობა ყველა კორონავირუსს იდენტური არ აქვს. გენომური თავისებურებები აქვთ, გენეტიკური ინფორმაციით კი განსხვავდებიან. ამით დგინდება, საიდან შეიძლება მოდიოდეს ჩინეთიდან, იტალიიდან თუ ამერიკიდან.... ქართულს თავისი გენომი არ ექნება - ჩვენთან, ძირითადად, ექსპორტირებული ფორმებია, ანუ სხვა ქვეყნებიდან შემოტანილი და აქ ჯერ ის ვრცელდება”, - განმარტავს იმუნოლოგი და შეკითხვაზე - “გაჩნდა მარნეულიდან შემოტანილი ბოსტნეულის შიში, შეიძლება ამით დავინფიცირდეთო, ამიტომ საპნით რეცხვა ურჩიეს ერთმანეთს...” - პასუხობს:

“საკვები პროდუქტის საპნით გარეცხვა არ შეიძლება - თერმულად დაამუშავეთ. 56 გრადუსიდან ზემოთ ბაქტერია კვდება. ის, რისი მოხარშვაც არ შეიძლება - მაგალითად, ვაშლი - გამდინარე წყალში გარეცხეთ დაახლოებით 10-15 წუთის განმავლობაში, მერე გათალეთ და მიირთვით... რაც შეეხება ფულის დამუშავებას პაატა იმნაძე ამბობს, გააუთოეთო, მაგრამ ჯობს, ფულის გამოყენებას საერთოდ მოვერიდოთ და ბარათებით გადავიხადოთ. ბარათი საქართველოს ყველა მოქალაქეს აქვს, მათ შორის - პენსიონერებსაც. გამოყენების შემდეგ ბარათები სპირტით დაამუშავეთ”...

ვიქტორ ყიფიანი - გარე პროცესების გავლენათა მართვა ყველა ჩვენგანის თანამონაწილეობას და საზიარო პასუხისმგებლობას მოითხოვს
ქართული პრესის მიმოხილვა 25.09.2020
ემილ ავდალიანი - ირანი და ჩინეთი 400 მილიარდი დოლარის შეთანხმებას ამზადებენ, თუ ეს მოხდა პერსპექტივაში ჩინური გავლენა ირანსა და ახლო აღმოსავლეთზე ხელშესახები გახდება
„თელიანი ველის“ გლეხური რქაწითელი ქვევრი დეკანტერის უმაღლესი ჯილდოს მფლობელია
წინანდლის კლასიკური მუსიკის რიგით მეორე ფესტივალი დასრულდა
მე-3 და მე-4 კატეგორიების საწარმოებისთვის
Samsung Galaxy S20 FE (Fan Edition) წინასწარი შეკვეთები უკვე დაიწყო