საგარეო და საშინაო პოლიტიკის აქტუალურ თემებზე „ინტერპრესნიუსი“ პოლიტოლოგსა და კონსტიტუციონალისტს, ვახტანგ ძაბირაძეს ესაუბრა.

- ბატონო ვახტანგ, გასულ კვირას პოლიციელების მხრიდან ძალადობის ამსახველი კადრების გავრცელება თემა კვლავ აქტუალური რჩება.

ამ თემაზე უამრავი კრიტიკული და საკმაოდ კვალიფიციური აზრი გამოითქვა. მოვისმინეთ ხელისუფლების განმარტებები, რომლის მიმართაც დამოკიდებულება არაერთგვაროვანია. ვგულისხმობ იმას, რომ ზოგისთვის ეს განმარტებები დამაჯერებელია, საკმაოდ დიდი ნაწილისთვის არა.

ოპონენტები ყურადღებას იმაზე ამახვილებენ რომ სამართალდამცველთა მხრიდან ძალადობა სისტემურ ხასიათს იმიტომ ატარებს რომ თავად ხელისუფლებამ დაამკვიდრა ხელისუფლებისთვის მიუღებელი საზოგადოების მიმართ სამართალდამცავთა ძალადობა.

ამ ლოგიკის სასარგებლოდ სახელდება აქციებზე მოქალაქეების მიმართ სამართალდამცავთა მხრიდან ძალადობა, დაუნდობელი ქცევა, ცემა-ტყეპა, რომლისთვისაც სამართალდამცავთა მაღალჩინოსნები იქნენ დაჯილდოებული. რაც ხელისუფლების მხრიდან ძალადობის წახალისებად ფასდება.

თქვენ როგორ შეაფასებდით გავრცელებულ კადრებს? მათი საჯარო სივრცეში მოხვედრის ისტორიას? და სავარაუდოდ, რაზე მეტყველებს ეს ყველაფერი?

- ჩემთვის ამ კადრების გამოჩენა და გავრცელება მოულოდნელი არ ყოფილა. გარკვეულ წილად ველოდი კიდეც ამგვარ რამეს ხელისუფლებაზე, ან ხელისუფლების მაღალჩინოსნების საქმიანობაზე. ასეთი რამ ყველა შემთხვევაში საჯარო სივრცეში გამოჩნდებოდა ცხადი იყო, უნდოდა ეს ხელისუფლებას თუ არა.

როცა ქვეყანაში ავტოკრატიული რეჟიმი ყალიბდება, ყოველთვის არის ალბათობა რომ ხელისუფლების კორუფციულ საქმიანობაზე არსებობდეს კადრები, რომელშიც ძალოვანი სტრუქტურები, სამართალდამცავები მონაწილეობდნენ როგორც ხელისუფლების დამცველი ორგანოები.

როცა ქვეყანაში ავტოკრატიული რეჟიმი ყალიბდება, ყოველთვის არის ალბათობა რომ ხელისუფლების კორუფციულ საქმიანობაზე არსებობდეს კადრები, რომელშიც ძალოვანი სტრუქტურები, სამართალდამცავები მონაწილეობდნენ როგორც ხელისუფლების დამცველი ორგანოები

სამწუხაროდ, საქართველოს დემოკრატიულ პრინციპებზე დაფუძნებულ საზოგადოებაში ცხოვრების ხანძლივი ცხოვრების გამოცდილება არ გვაქვს. ჩვენ დამოუკიდებლობა მოვიპოვეთ, მაგრამ, სსრკ-ში რაც რეპრესიული სისტემები არსებობდა, პრაქტიკულად ყველაფერი წამოვიღეთ. მართალია სახელწოდებები შეუცვალეთ, მაგრამ ისინი თავისი შინაარსით იგივე დარჩა, როგორც სსრკ-ს დროს გვქონდა და ახლაც გვაქვს. ასე მოვდივართ 30 წელზე მეტია.

კადრები, რომელიც გავრცელდა, ამგვარი კადრების გავრცელება კიდევ ბევრია მოსალოდნელი. არსებული სისტემა წარმოშობს მათ არსებობას. ხელისუფლების არჩეული მართვის ავტორიტარული სისტემა წარმოშობს ამგვარი კადრების არსებობასაც და სამართალდამცავების იმ ტიპის ქვედებას, რაც კადრებშია.

ამიტომაცაა რომ ვერ დაასახელებთ ვერც ერთ ავტორიტარულ ქვეყანას, სადაც ასეთი რამ არ ხდება. ეს ბუნებრივია, თუ აშენებ ავტორიტარულ მმართველობას, მაშინ უნდა შეეგუო სამართალდამცავების იმ ტიპის ქცევას, რაც გავრცელებულ კადრებშია.

როცა სამართალდამცავების არაკანონიერ ქმედებას სისტემური ხასიათი აქვს, ხელისუფლების წარმომადგენლებზე ბევრი არც არაფერია დამოკიდებული. ასეა, რადგან ავტორიტარული მმართველობა ითხოვს სამართალდამცავებისაგან ძალადობრივ, უკანონო ქმედებებს, რის გამოც მათ იციან რომ არ დაისჯებიან.

ხელისუფლების არჩეული მართვის ავტორიტარული სისტემა წარმოშობს ამგვარი კადრების არსებობასაც და სამართალდამცავების იმ ტიპის ქვედებას, რაც კადრებშია

სამართალდამცავები რომ არ დაისაჯონ, საკანონმდებლო ბაზაშიც კია შეტანილი ცვლილებები. ან მას ისე იყენებენ, რომ სისტემის დამცველი სამართალდამცავები არ დაისაჯონ და ნაკლებად დაზარალდნენ.

- აუცილებლობის შემთხვევაში ძალის გამოყენების უფლება რომ ხელისუფლებისა და სამართალდამცავების პრეროგატივაა, ცხადია, მაგრამ, ძალის გამოყენებით ჩვენების მიღება, ანაც ძალის მუდმივად საჯაროდ დემონსტრირება რომ ჩვენი ცხოვრების ლამის წესადაა ქცეული, ვხედავთ.

ვგულისხმობ ტროტუარზე დგომისათვის დაკავევებს, აქციებში მონაწილეობისთვის, 5 ათასი ლარით დაჯარიმებულთა საკმაოდ დიდ რაოდენობას. აღარაფერს ვამბობ იმაზე რომ ქუჩის აქციებში მონაწილეობისთვის 110-ზე მეტი მოქალაქე ზის, რომლებიც ქუჩაში აპროტესტებდნენ ქვეყნის ევროპული კურსიდან გადახვევას და ასე შემდეგ.

ახლა ხშირად გაიგონებთ შეფასებას რომ ძალადობა და საზოგადოებაში შიშის დათესვა, ხელისუფლების ინსტრუმენტია. პოლიტიკაში ამ ინსტრუმენტების გამოყენება წინა ხელისუფლებას ბრალდებოდა. ხშირად სამართლიანადაც. მაგრამ, საქმე ისაა, რომ ასეთი შემთხვევების რაოდენობა ამ ხელისუფლების პირობებში საკმაოდ მომატებულია და, სამწუხაროდ, ამგვარი დინამიკა ნარჩუნდება.

თუ მანამდე საუბრი იყო „სისხლიან 9 წელზე“, ახლა ბევრი საუბრობს იმაზე, რომ „ოცნება“, პრაქტიკულად, იგივეს იმეორებს, განსხავება ისაა რომ ნაკლებად მტკივნეულად. თუმცა, არის შემთხვევები რომელზეც დაკვირვება აჩენს აზრს რომ „ოცნება“, პრაქტიკულად, „აგრძელებს წინა ხელისუფლების ტრადიციას“ და საზოგადოების აქტიური ნაწილი „დასაცავია პოლიციელებისგან“.

თქვენთვის რამდენად რელევანტური და ადეკვატურია ამგვარი შეფასებები?

- როგორც გითხარით, სამწუხაროდ, ჩვენ სულ ავტორიტარულ მმართველობაში გვაქვს ნაცხოვრები. როდესაც ხელისუფლება იცვლება, გარკვეული პერიოდი ხდება წარმავალი ხელისუფლების მიერ ახალი ხელისუფლებისათვის ძალაუფლების გადაბარება.

ჩვენთან დამკვიდრდა ტრადიცია რომ მართვის სისტემა კი არ იცვლება, არამედ კადრები იცვლებიან. მართვის ვერტიკალი რჩება და ახალი ხელისუფლების პირობებში ხშირად რჩებიან წინა ხელისუფლების „გამოცდილი კადრები“, რომლებიც ისევე ემსახურებიან ახალ ხელისუფლებას, როგორც წინა ხელისუფლებას. „ქართული ოცნება“ იგივე აკეთებს, რასაც მისი წინა ხელისუფლება და იმის წინა ხელისუფლებები აკეთებდნენ.

ჩვენთან დამკვიდრდა ტრადიცაია რომ მართვის სისტემა კი არ იცვლება, არამედ კადრები იცვლებიან. მართვის ვერტიკალი რჩება და ახალი ხელისუფლების პირობებში ხშირად რჩებიან წინა ხელისუფლების „გამოცდილი კადრები“, რომლებიც ისევე ემსახურებიან ახალ ხელისუფლებას, როგორც წინა ხელისუფლებას

ვიდრე სახელმწიფოს დემოკრატიულად მართვის სისტემაზე არ ვიფიქრებთ და არ შევქმნით, მუდმივად ვიქნებით ვერტიკალს დამორჩილებული „გამოცდილი კადრების“ ხელში და „იმედად“.

ჩვენ ვართ საზოგადოება, რომელიც ავტორიტარიზმს ვერ ეგუება, მაგრამ, დემოკრატიულად მართვის სისტემის შექმნის არც უნარი და არც ნება ჯერ არ აღმოაჩნდა.

მოქალაქეებზე ძალადობის საშინელი კადრები კი ვნახეთ, მაგრამ უბედურება კიდეც ისაა, რომ ამაზე ხელისუფლება ცდილობს არ ისაუბრობს, ან თავს იმართლებს, და ამაზე ახლა ისინი საუბრობენ, ვინც წინა ხელისუფლების წარმომადგენდნენ, ანაც როგორც ახლა ამბობენ, ანასხლეტები არიან. ანუ, როცა თავად იყვნენ ხელისუფლებაში, პრაქტიკუალად, იგივეს აკეთებდნენ.

ჩვენ ვართ საზოგადოება, რომელიც ავტორიტარიზმს ვერ ეგუება, მაგრამ, დემოკრატიულად მართვის სისტემის შექმნის არც უნარი და არც ნება ჯერ არ აღმოაჩნდა

ამ კადრების ნახვით საზოგადოების უმრავლესობა აღშფოთებულია, წინა ხელისუფლების დროსაც ასე იყო. მათ შორის „ნაცების“ და „ოცნების“ მხარდაჭერები მრავლად არიან, მაგრამ, ახლა ამ კადრების არსებობას „ნაცები“ აპროტესტებენ საჯაროდ, „ოცნების“ ნაწილი მაინც ძალადობის გამართლების რეჟიმშია.

გაინც გამოდის, რომ ძალადობის წინააღმდეგია 2/3, მაგრამ, ხელისუფლებაში რომ მოდიან, ისევ იმას აკეთებენ, რაც მათი წინამორბედეები.

- ფაქტია, გორში პოლიციელთა ძალადობის კადრები რომ არ გასაჯაროებულიყო, პოლიციელები რომლებიც ამტკიცებდნენ რომ ნაცემ მოქალაქეს, რომელიც სამსახურიდან შესვენებაზე გამოვიდა, დანა ჰქონდა. თუმცა, შემდეგ შსს-მ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ „დანა“ „ქვად იქცა“.

გასულ კვირას გავრცელდა ინფორმაცია რომ პოლიციელი, რომელიც თავიდან ამბობდა რომ ნაცემ მოქალაქეს დანა ჰქონდა, აგარაკზე გარდაცვლილი იპოვეს.

ეს ისტორია იმის გამო გავიხსენე რომ ხელისუფლებისთვის კარგა ხანია მიუღებელია მედია, არასამთავრობო სექტორი, რომელიც ხელისუფლების, მათ შორის სამართალდამცევების საქმიანობის მონიტორინგს მეტ-ნაკლების წარმატებით თვალს ადევნებდა.

ხელისუფლებამ, არასამთავრობო სექტორი პრაქტიკულად ისეთ დღეში ჩააგდო, მათი უმეტესობა, რომლებიც ქვეყანაში დემოკრატიის დამკვიდრებისთვის იღწვოდნენ, აღარ არსებობენ.

მათი გაქრობის ფონზე სოკოებივით მრავლდება ორგანიზაციების რაოდენობა, რომლებიც „ქართულ ოცნებასთან“ არიან დაკავშირებული. ურჩი არასამთავრობოების ნაცვლად მხარდამჭერი ორგანიზაციები ჩნდება.

თქვენ როგორ შეაფასებდით დასავლური ინსტიტუტების დაფინასებული არასამთავრობოების ნაცვლად ხელისუფლებასთან დაახლოებული არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და მათ შორის მედიასაშუალებების გაჩენას?

- ხელისუფლება ცდილობს შექმნას საკუთარი არასამთავრობო სექტორი. არც ესაა ჩვენთვის ახალი. კომუნისტების დროს ასეთ ფუნქციას ასრულებდნენ პროფკავშირი და კომკავშირი, სხვა კავშირები სახელოვნებო დარგების მიხედვით. თავისი საარჩევნო ამოცანების შესასრულებლად ხელისუფლებამ გადაწყვიტა როგორც არასამთავრობო სექტორის შექმნა, ასევე მედიასაშუალებების შექმნა.

ევრაზესში შემავალი ქვეყნების უმრავლესობაში ავტორიტარული რეჟიმებია. ავტორიტარული რეჟიმი ავტორიტარული ქვეყნების გარემოცვაში რომ უფრო უკეთ გრძნობენ თავს, ცხადია. ევრაზესის გაერთიანებაში ხომ არავინ არავის აკრიტიკებს ადამიანების უფლებების დარღვევის გამო, არც კორუფციაზე და ასე შემდეგ

სხვათა შორის, „ქართულ ოცნებას“ კარგა ხნის წინ აქვს გამოცხადებული რომ შექმნიდა ხელისუფლებაზე დამოკიდებულ არასამთავრობო სექტორს. ეს ჩვეულებრივი ამბავია და ეს მათ დასჭირდებათ იგივე პარტნიორებთან სალაპარაკოდ, რადგან ევროპელი პარტნიორები პოლიტიკურ პროცესში არასამთავრობო სექტორის ჩართულობას მოითხოვს.

- უკვე ვიცით, რომ ევროკავშირმა უკრაინისა და მოლდოვასთან ამ ქვეყნების ევროკავშირში გაწევრიანების თემაზე მოლაპარაკებები დაიწყო.

რაც შეეხება საქართველოს, ევროკავშირს საქართველოსთან ამ საკითხებზე თანამშრომლობა შეჩერებული აქვს. ამას წინათ პრემიერი ირაკლი კობახიძე და საგარეო საქმეთა მინისტრი მაკა ბოჭორიშვილი ამტკიცებდნენ რომ ევროკავშირმა შეაჩერა საქართველოსთან თანამშრომლობა. არადა, 2024 წლის 28 ოქტომბერს პრემიერმა ცხადად და ნათლად თქვა რომ საქართველო 2030 წლამდე არ დააყენებდა საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანების საკითხს.

მიუხედავად იმისა რომ საქართველო ახლა უფრო ჩინეთსა და აზიის ქვეყნებთან თანამშრომლობას არჩევს, მაინც აგრძელებს მტკიცებას რომ „ქართულ ოცნებას“ ქვეყანა ევროკავშირისკენ მიჰყავს. თავის მხრივ აშშ და ევროკავშირი კი რუსეთთან იმ ტიპის ეკონომიკურ თანამშრომლობას გვსაყვედურობს, რაც აძლიერებს რუსეთს.

რატომ აქვს საქართველოს უფრო აქტიური ურთიერთობები ევრაზესის კავშირის ქვეყნებთან, რომლის წევრი ჩვენ არ ვართ და როგორც ხელისუფლება ამბობს რომ მათ ქვეყანა ევროკავშირში მიჰყავთ?

- ხელისუფლება ევროკავშირზე უარს ვერ იტყვის, რადგან ეს იქნება პირდაპირი აღიარება და ჩვენივე კონსტიტუციის დარღვევა. რეალურად, ამას აკეთებს, მაგრამ პროპაგანდა იმაზე მუშაობს რომ ქვეყანა ევროკავშირისკენ მიდის, რეალურად კი წავალთ ევროკავშირისკენ.

ეს მაგონებს ფილმ „დათა თუთაშხიადან“ ეპიზოდს, სეთურს რომ ზებო უზის ჭაში და ხალხს, რომელიც გვირაბს თხრის, ჰგონია რომ ზებომ უნდა ამცნოს მათ რომ გვირაბი გათხარეს. არადა, გვირაბი რომ არ გაითხრება სეთურმა იცის. ანუ, იქეთ არ მივდივართ, საითაც უნდა მივდიოდეთ. სიტყვით კი ამბობენ რომ ევროკავშირისკენ მივდივართ, მაგრამ, სინამდვილეში, ევროზესში მივდივართ. ეს უკვე საკმაოდ აშკარად ჩანს.

რატომ მივდივართ იქეთ? საქმე ისაა, რომ ევრაზესში შემავალი ქვეყნების უმრავლესობაში ავტორიტარული რეჟიმებია. ავტორიტარული რეჟიმი ავტორიტარული ქვეყნების გარემოცვაში რომ უფრო უკეთ გრძნობენ თავს, ცხადია. ევრაზესის გაერთიანებაში ხომ არავინ არავის აკრიტიკებს ადამიანების უფლებების დარღვევის გამო, არც კორუფციაზე და ასე შემდეგ. ამ გაერთიანებაში ყველას თავისი ინტერესები აქვს და ამ ინტერესებს ახორციელებენ.

ჩვენ, რა თქმა უნდა, ჩინეთთან ურთიერთობები უნდა გვქონდეს, მაგრამ, ახლა ხომ მთავარია ჩვენს ქვეყანაში დემოკრატიული ინსტიტუტები გამართულად მუშაობდნენ. ავტორიტარულ სისტემებში ყველაფერი კეთდება იმისათვის რომ მართვის ავტორიტარული სისტემა იქნას დაცული.

თავისი საარჩევნო ამოცანების შესასრულებლად ხელისუფლებამ გადაწყვიტა როგორც არასამთავრობო სექტრის შექმნა, ასევე მედიასაშუალებების შექმნა

ვფიქრობ, რომ ქართულ პოლიტიკაში ბერა ივანიშვილის გააქტიურება ივანიშვილის გრძელვადიან გეგმებს უკავშირდება. ანუ, ქართული პოლიტიკა აზერბაიჯანული სცენარით შეიძლება, განვითარდეს

ჩინეთიც, რუსეთიც და ირანიც ტოტალიტარული ქვეყნებია. ახლა ვხედავთ იმ სიხარულს რომელსაც მოსკოვში არ მალავენ, ვგულისხმობ იმას რომ თითქოს საქართველო მიხვდა იმას რომ მისი ადგილი ევროპაში კი არა, ავტორიტარული ქვეყნების კლუბშია.

- თვენახევრის წინ „ინტერპრესისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში გაქვთ ნათქვამი „საქართველო უფრო მოწყვლადი ვხდება როგორც საშინაო, ისე საგარეო ურთიერთობებში, განსაკუთრებით კი ჩვენი ჩრდილოელი მეზობლისათვის“.

ჩვენი ჩრდილოელი მეზობელი უკრაინასთან წარმოებული ომის გამო ისეთ დღეშია, ჭირს იმის თქმა, თუ რა შედეგით დასრულდება უკრაინა-რუსეთის ომი და ამ ომის დასრულების შემდეგ რა ვითარება იქნება თავად რუსეთში.

ვითარებაში, როცა აშშ-სა და ევროპის, მათ შორის თურქეთის ძალისხმევით სამხრეთ კავკასიაში რუსეთის პოზიციები სუსტდება, რისი ნათელი გამოხატულება იყო სომხეთის არჩევნებზე პროპუსული ძალების დამარცხება, რა შეიძლება იყოს მიზეზი იმისა, რომ რაც მეტი დრო გადის საქართველო მით მეტად ხდება მოწყვლადი რუსეთისათვის?

- პირველ რიგში ჩვენ ვხდებით აბსოლუტურად დაუცველი და მოწყვლადი იმის გამო რომ ურთიერთობებს ვაფუჭებთ და ვძაბავთ დასავლელ პარტნიორებთან.

როცა ვსაუბრობთ იმაზე, თუ როგორ განვითარდება პროცესები უკრაინა-რუსეთის ომში, და ამაზეა დამოკიდებული საქართველოში მოვლენების განვითარება. 2008 წელს რუსულმა გორი რომ აიღეს ცდა მისივე ტანკებმა ახალგორსკენ გადაუხვიეს, რუსებს უკვე ჰქონდა დასავლეთ საქართველოდან აღმოსავლეთ საქართველში მიმავალი გზა გადაკეტილი, ანუ ქვეყანა ორად გაყოფილი. ასე იყო თუნდაც იმიტომ რომ მათ დაკავებული ჰქონდათ ფოთი და სენაკი და სამეგრელოს რაიონებში იყვნენ შემოსული, ასევე ლამის ჭიათურაში შეეძლოთ შესვლა.

2008 წლის აგვისტოში რომ არა დასავლეთის მხარდაჭერა, საქართველოში მაშინ მოხდებოდა არა მარტო ხელისუფლების ცვლილება, არამედ ჩვენს დამოუკიდებლობას დაესმებოდა წერტილი.

ფაქტია, რომ ახლა უკრაინა ტექნოლოგიურად უფრო მომზადებულია ომისთვის და თუ მოვლენები უკრაინა-რუსეთს შორის კიევის სცენარით განვითარდა და რუსები დამარცხდნენ ამ ომში, რუსეთი დანაკარგის კომპენსაციის ასანაზღაურებლად თავისი ძალისხმევა საქართველოზე გადმოიტანოს. ჩვენ ამიტომაც გვჭირდება ახლა გვყავდნენ დასავეთში ჩვენი მხარდაჭერები.

- მას შემდეგ რაც პრემიერმა ირაკლი კობახიძემ ივანიშვილის ქება-დიდებას სპეციალური ბრიფინგი მიუძღვნა, კარგა ხანია გასული, მაგრამ მეხსიერებაში ბევრ სხვა რამესთან ერთად დარჩა პრემიერ ირაკლი კობაიძის მტკიცება რომ „ივანიშვილი პოლიტიკის გროსმეისტერია“.

ოპოზიცია ისეთ დღეშია, არაა გამორიცხული ივანიშვილი საშინაო პოლიტიკაში მართლაც გროისმეისტერი იყო, მაგრამ, რაც შეეხება საგარეო პოლიტიკას, აქ არც ევროპის და არც ამერიკის მიმართულებით ხელშესახები წარმატება ნამდვილად არ გვაქვს.

თუ არ ჩავთვლით ჩინეთთან გაფორმებულ ყოვლისმომცველ სტრატეგიულ შეთანხმებას, და საქართველოში ირანის ელჩის ისეთი ტონით განცხადებების გავრცელებას, რაც სუვერენული ქვეყნისათვის, შეურაცმყოფელი შეიძლება იყოს.

თქვენი შეფასებით, სავარაუდოდ, რა საკითხებში შეიძლება იყოს ივანიშვილი „პოლიტიკის გროსმეისტერი?

- როცა ივანიშვილის გროსმეისტერებაზეა საუბარი, ვფიქრობ რომ მას ჰყავს გუნდი, რომელიც ყველა მიმართულებით მუშაობს და აწვდის მას ინფორმაციას. მაგრამ, ივანიშვილის ამოცანაა ძალაუფლების შენარჩუნება.

ცოტა ხნის წინ პოლიტიკურ ასპარეზზე გამოჩნდა მისი უმცროსი ვაჟი - ბერა ივანიშვილი, რომელიც „ქართული ოცნების“ ახალგაზრდულ ორგანიზაციების მუშაობაში აქტიურად იღებს მონაწილეობას. ვფიქრობ, რომ ქართულ პოლიტიკაში ბერა ივანიშვილის გააქტიურება ივანიშვილის გრძელვადიან გეგმებს უკავშირდება. ანუ, ქართული პოლიტიკა აზერბაიჯანული სცენარით შეიძლება, განვითარდეს.

ოპოზიციაში არსებული ვითარების გათვალისწინებით, სათავისოდ, ივანიშვილი საშინაო პოლიტიკაში გროსმეისტერი ნამდვილად არის

რაც შეეხება საგარეო პოლიტიკას. მან ხომ დასავლეთზე კარგა ხანია თქვა უარი, შესაბამისად, დასავლეთი მისთვის პრობლემა არაა. დანარჩენ სამყაროსთან ურთიერთობს და თუ გაუჭირდა, რუსეთთანაც დაალაგებს ურთიერთობებს. თუ რა თქმა უნდა, თავად რუსეთში არ შეიცვალა ხელისუფლება.

თუ მოსკოვში პოლიტიკური ვითარება მნიშვნელოვნად შეიცვალა, მაშინ მას რუსეთთან საერთო ენის გამონახვა ნამდვილად გაუჭირდება. ოპოზიციაში არსებული ვითარების გათვალისწინებით, სათავისოდ, ივანიშვილი საშინაო პოლიტიკაში გროსმეისტერი ნამდვილად არის.

„ინტერპრესნიუსი“

კობა ბენდელიანი