ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტი (BTU) აგრძელებს ქართული ენის ციფრული სუვერენიტეტის პროექტს, რომლის მიზანია ხელოვნურმა ინტელექტმა ქართული ენა არა მხოლოდ სიტყვების, არამედ მნიშვნელობების, კონტექსტისა და აზროვნების დონეზე გაიგოს. პროექტის ფარგლებში BTU ქმნის ქართული ენის სემანტიკურ მოდელს, რომელიც მომავალში AI სისტემებს დაეხმარება ქართული ენისა და კულტურული კონტექსტის უფრო ზუსტად დამუშავებაში.

პროექტის ახალი ეტაპი შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანს“ ეძღვნება. BTU-ს მკვლევრები, BTUAI-ის მხარდაჭერით, აღწერენ ტექსტის სემანტიკურ სტრუქტურას, ძირითად ცნებებს, მათ შორის არსებულ კავშირებს, კონტექსტურ მნიშვნელობებსა და აზრობრივ ლოგიკას. მიზანია, ხელოვნურმა ინტელექტმა „ვეფხისტყაოსანი“ აღიქვას არა მხოლოდ როგორც ისტორიული ლიტერატურული ტექსტი, არამედ როგორც ქართული ენისა და აზროვნების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ცოდნის სისტემა.

კვლევა განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს იმ მნიშვნელობებს, რომლებიც ავტომატური თარგმნისა და AI-ის მიერ ტექსტის დამუშავების პროცესში ხშირად იკარგება. სემანტიკური მოდელირება ხელს შეუწყობს იმას, რომ AI-მ ქართული ცნებები მათი კულტურული და ენობრივი კონტექსტის გათვალისწინებით გაიგოს.

„ვეფხისტყაოსანი“ ქართული ენის ციფრული სუვერენიტეტის პროექტის მესამე ეტაპია. მანამდე BTU-მ იმავე მეთოდოლოგიით დაამუშავა ზოსიმეს ტექსტი, როგორც ქართული ენის ისტორიული საფუძველი, და „დედაენა“, როგორც ქართული აზროვნების სწავლების ფუნდამენტური მოდელი. ამ სამი ტექსტის საფუძველზე იქმნება ქართული ენის სემანტიკური ცოდნის ერთიანი მოდელი, რომელიც მომავალში ხელოვნური ინტელექტის სისტემებისთვის ქართული ენის უფრო ზუსტი და ღრმა გააზრების საფუძველი იქნება.

(R)