2025 წლის 9 აპრილს, ნიდერლანდების სამეფოში, კუნძულ ტექსელზე, საზეიმოდ გაიხსნება 1945 წლის გახმაურებულ აჯანყებაში, გმირულად დაღუპული ქართველი ჯარისკაცების ხსოვნის უკვდავსაყოფად შექმნილი მონუმენტი. ამ ისტორიული მნიშვნელობის იდეის ავტორი, ფინანსური მხარდამჭერი და ღონისძიების ორგანიზატორი გახლავთ ნიდერლანდებში მოღვაწე, ცნობილი ქართველი ბიზნესმენი და კულტურის მოღვაწე - თინათინ სვანიძე-ვენკო.

აღსანიშნავია, რომ ქალბატონი თინათინის ინიციატივამ, ფართო საზოგადოების ყურადღება, ჯერ კიდევ 2023 წლის ნოემბერში მიიპყრო. მაშინ, ტექსელის ქართველთა სასაფლაოზე, დაიდგა მემორიალური დაფა, რომელზეც დაღუპული მეომრების სახელები და გვარებია ამოტვიფრული. ამ მონუმენტის არქიტექტორი და დიზაინის ავტორი მოქანდაკე დევი ხმალაძეა. სწორედ ასე დადგინდა უამრავი ქართველი გმირი მებრძოლის ვინაობა, მანამდე რომ დაკარგული ეგონათ შთამომავლებსა და ახლობლებს. მოვლენამ დიდი გამოხმაურება პოვა როგორც საქართველოს, ისე დასავლურ და, განსაკუთრებით კი, ნიდერლანდურ მედიაში. 9 აპრილს დაგეგმილი ღონისძიება კი სწორედ, ორი წლის წინანდელი, მასშტაბური მოვლენის ლოგიკური გაგრძელება და დაგვირგვინებაა.

ამჯერად, ქართველ მეომართა საძმო სასაფლაოზე საზეიმოდ გაიხსნება კიდევ ერთი მონუმენტი, რომელსაც „სამოთხის კარიბჭე“ ეწოდება. მისი არქიტექტორი და დიზაინის ავტორიც მოქანდაკე დევი ხმალაძე გახლავთ. ნამუშევარი კონცეპტუალურად ატარებს ერთგვარ ერთგვარ სიმბოლურ გზავნილს - ტექსელზე დაღუპული ქართველი და ნიდერლანდელი ჯარისკაცების სულები ფრინველთა თავისუფალი ფრენის მეტაფორითაა გამოხატული.

მონუმენტი დამშვენებული იქნება ქართული სიმბოლიკითა და წარწერით, საქართველოს ეროვნული ჰიმნის ტექსტიდან: „დიდება თავისუფლებას! თავისუფლებას დიდება!“

როგორც თინათინ სვანიძე-ვენკო განმარტავს, ღონისძიების თარიღს, გარდა საერთო ეროვნული მნიშვნელობისა, კიდევ რამდენიმე არსებითი დატვირთვა აქვს: მეორე მსოფლიო ომის დასრულებიდან გადის ზუსტად 80 წელი; გარდა ამისა, აღნიშნული ღონისძიება ეძღვნება ნიდერლანდების სამეფოში, ქართული კულტურის ცენტრისა და ამსტერდამის ჯვართამაღლების ეკლესიის დაფუძნების 10 წლის იუბილეს.

„ეს დღე ცალსახად იქნება ორი ქვეყნის, საქართველოსა და ნიდერლანდების სამეფოს შორის ჩამოყალიბებული ხანგრძლივი მეგობრობისა და საერთო კულტურულ-ისტორიული წარსულის ნათელი და სიმბოლური გამოხატულება. პროექტის მიზანიც, სწორედ ამ კავშირებისა და მემკვიდრეობის კიდევ უფრო გამყარება და გაძლიერებაა.

გარდა ამისა, ჩვენი მიზანი, ისტორიული სამართლიანობის აღდგენაც არის- ტექსელის აჯანყებაში დაღუპული გმირი ქართველების ხსოვნა და თავგანწირვა, საბოლოოდ დაუკავშირდეს მათ ერთადერთ სამშობლოს, საქართველოს”, - აცხადებს ნიდერლანდების სამეფოს ქართული კულტურის ცენტრის დამფუძნებელი და ფონდ „დიასპორების ალიანსი საქართველოსთვის“ პრეზიდენტი, თინათინ სვანიძე-ვენკო.

ღონისძიების ორგანიზებაში ჩართულია: ტექსელის მერია, თავდაცვისა და კულტურის ძეგლთა დაცვის სამინისტროები.

მონუმენტის გახსნას აგრეთვე დაესწრებიან ტექსელის აჯანყებაში დაღუპულ გმირთა შთამომავლები. ბევრმა მათგანმა, სწორედ 2023 წელს გახსნილი მემორიალის დახმარებით, აღმოაჩინა ქართველ გმირებს შორის, საკუთარი წინაპრები.

9 აპრილს, კომპანია Tika Tours-ის მეშვეობით, ისინი ეწვევიან ტექსელს, რათა პატივი მიაგონ აჯანყებული მებრძოლების ნათელ ხსოვნას.

(R)