საშინაო და საგარეო პოლიტიკის აქტუალურ თემებზე „ინტერპრესნიუსი“ პოლიტიკის ანალიტიკოს, გია ხუხაშვილს ესაუბრა.

- ბატონო გია, პრემიერმა ირაკლი კობახიძემ პარლამენტს მთავრობის მუშაობის წლიური ანგარიში წარუდგინა. ბევრი ეკონომიკური პარამეტრი დაასახელა პრემიერმა და ამ ანგარიშზე გვინდოდა თქვენთან საუბარი.

ვიდრე ამ თემებზე ვიმსჯელებდეთ, გვერდს ვერ ავუვლით პარლამენტში დეპუტატებს შორის ჩხუბის თემას. პარლამენტში ბევრი ჩხუბი გვინახავს, მაგრამ, არასდროს გვინახავს რომ ჩხუბში მონაწილეობას იღებდნენ სახელოვანი და მსოფლიოს არაერთგზის ჩემპიონები.

წინა პარლამენტშიც იყვნენ სპორტსმენი დეპუტატები, მაგრამ, ისინი ძირითადად დაპირისპირებულების გაშველებით იყვნენ დაკავებული. ამჯერად, სამწუხაროდ, ასე არ იყო. პარლამენტში მომხდარ გაწევ-გამოწევას როგორ შეაფასებდით? ?

- რაც გუშინ ვიხილეთ, ვფიქრობ კანონზომიერია. შეიძლება ითქვას, რომ პარლამენტში პოლიტიკოსები ერთეულები არიან დარჩენილი, ძირითადად, პარლამენტი დამრტყმელი ძალებითაა დაკომპლექტებული.

ისინი იქ იმიტომაც არიან, რომ პარლამენტში ძალადობრივად გაიტარონ ის ხაზი, რასაც სხვადასხვა გზავნილის სახით მიიღებენ. როდესაც პოლიტიკური კულტურა არა გაქვს, მუშტებზე იყურები და შესაბამისად, რაც გუშინ პარლამენტში ვიხილეთ, გასაკვირი სულაც არ არის.

- თქვენთან დაკავშირებამდე სოციალური ქსელის ქართულ სეგმენტს გადავხედე, სადაც ასევე მსჯელობდნენ პარლამენტში გამართულ გაწევ-გამოწევაზე.

როგორც აღმოჩნდა, ბევრს, ძირითადად ხელისუფლების მხარდამჭერებს ძალიან მოეწონა სახელოვანი სპორტსმენების ჩხუბში მონაწილეობა. რადგან ასეთი განწყობები დომინირებს, გაუგებარია ძალადობას როგორღა გმობენ ერთი მხრივ ხელისუფლება და მეორე მხრივ, მათი მხარდამჭერები?

- ხელისუფლება თითქოს გვეუბნება რომ სიძულვილის ენას ებრძვის, სინამდვილეში ისინი სიძულვილს ნერგავენ, ზრდიან დაპირისპირების ხარისხს, პროპაგანდის მეშვეობით ვითარების ესკალაციას ახდენენ. ხელისუფლების მხრიდან ხდება აგრესიის გენერაცია. ეს აისახება იმათზეც, ვინც სხვადასხვა მოტივებით ხელისუფლებას უჭერს მხარს.

ესეც არ არის გასაკვირი, რადგან, ის სიტუაცია, რაც პარლამენტშია, საზოგადოებაშიც არის კულტივირებული და ახლა ამას ვადევნებთ თვალს. მე მაინც იმედი მაქვს, რომ ასეთი ხალხი ბევრი არ არის. უბრალოდ, სოციალურ ქსელებში ისინი განსაკუთრებულადაც კი აქტიურობენ. და ეს ქმნის ყალბ განცდას რომ ბევრი არიან. სინამდვილეში, კი მე ასე არა მგონია იყოს.

ხელისუფლების მხრიდან ხდება აგრესიის გენერაცია. ეს აისახება იმათზეც, ვინც სხვადასხვა მოტივებით ხელისუფლებას უჭერს მხარს... სოციალურ ქსელებში ისინი განსაკუთრებულადაც კი აქტიურობენ და ეს ქმნის ყალბ განცდას რომ ბევრი არიან. სინამდვილეში, კი მე ასე არა მგონია იყოს

- პარლამენტში ანგარიშის წარდგენისას პრემიერმა ირაკლი კობახიძემ ბევრი ეკონომიკური პარამეტრი დაასახელა.

შესაძლოა, ბევრი რამ საკამათო იყოს - თუ 7,5% ზრდა გვაქვს, წუწუნი იმაზე რომ პენსიონრებს იმიტომ ვერ ვუმატებთ პენსიას რომ მათი რიცხვი 2025 წელს 24 200-ით გაიზარდა, გაუგებარია. პენსიონრების რიცხვის ზრდა ხომ ბუნებრივი ამბავია.

თქვენზე რა შთაბეჭდილება დატოვა იმ ძირითადმა პარამეტრებმა, რაზეც პრემიერმა გაამახვილა ყურადღება?

- პირველი, რაც უნდა გითხრათ, ის არის რომ პრემიერს წარმოდგენა არ აქვს ეკონომიკურ პროცესზე. საერთოდ, ეკონომიკა რა არის არ ესმის, შესაბამისად, რაც დაუწერეს, ის წაიკითხა. მე არა მგონია, მას შინაარსობრივად ესმოდეს რაც წაიკითხა. ასეთია მისი კომპეტენცია ეკონომიკის სფეროში.

რაც შეეხება მის მიერ დასახელებულ რიცხვებს. ყველაფერი მანიპულაციებზეა დამყარებული. როდესაც საუბარია ეკონომიკის ზრდაზე, ჩაშლილად რომ წარმოვიდგინოთ რასთან გვაქვს საქმე, დავინახავთ რომ ეკონომიკის რეალურ სექტორს ეკონომიკური ზრდა არ შეხებია. აი-ტი სექტორში გვაქვს განსაკუთრებული ზრდა.

ეკონომიკის რეალურ სექტორს ეკონომიკური ზრდა არ შეხებია

მაგრამ, ჩვენ უნდა გვესმოდეს რომ აი-ტი სექტორს, სოციალურ სექტორთან არანაირი კავშირი არ აქვს. აი-ტი სექტორში ზრდა ეს არის საერთაშორისო სისტემებიდან გამომდინარე. ისინი ჩვენთან გადასახადებს, პრაქტიკულად არ იხდიან. აი-ტი სექტორში ვირტუალურ ზრდას, რეალური სიკეთე არ მოაქვს. მისი მოგებები სოციალურ სექტორში არ კონვერტირდება და სოციალურ სექტორთან ბმა არ აქვს.

ეკონომიკის ზრდა მაშინაა, თუ ზრდა ეკონომიკის რეალურ სექტორშია. ადამიანები რეალური სექტორში საქმდებიან, შემოაქვს სტაბილურად გადასახადები. აქ ჩვენ არა თუ ზრდა არ გვაქვს, ზოგ სფეროებში კლებაც კი გვაქვს. იქმნება ვირტუალური სურათი, თითქოს რაღაც წარმატება გვაქვს, და ეს ხდება იმის ფონზე როცა საშუალო მოქალაქე კი არ მდიდრდება, არამედ ღარიბდება.

გაღარიბების ფაქტორი არის ინფლაცია. ინფლაციასთან დაკავშირებითაც, მანიპულაციებთან გვაქვს საქმე. საშუალო სტატისტიკური მოქალაქის სამომხმარებლო კალათა შესაბამისობაში არა იმ ფორმულასთან, რითაც იფვლება ინფლაცია. შემოსავლების უდიდესი ნაწილი ხმარდება საკვებს და კომუნალურ გადასახადებს.

ინფლაციასთან დაკავშირებითაც, მანიპულაციებთან გვაქვს საქმე. საშუალო სტატისტიკური მოქალაქის სამომხმარებლო კალათა შესაბამისობაში არა იმ ფორმულასთან, რითაც იფვლება ინფლაცია. შემოსავლების უდიდესი ნაწილი ხმარდება საკვებს და კომუნალურ გადასახადებს

ჩვენ კატასტროფული ინფლაცია გვაქვს. ელექტროენერგიაზე ტარიფები გაიზარდა 30%-ით. საკვებზე ფასები გაიზარდა რიგ შემთხვევაში 10%-ით. ანუ სამომხმარებლო კალათა გაზრდილია. ამ რეალური კალათიდან გამომდინარე ბოლო წლებში ადამიანები მკვეთრად გაღარიბდნენ.

- სულ ცოტა ხნის წინ ხელისუფლება ამბობდა რომ 10%-იანი ეკონომიკური ზრდა გვქონდა და ლამის ევროპაზე უკეთესი მდგომარეობა. ახლა ამბობენ 7,5% გვაქვსო ეკონომიკური ზრდა. ეს მონაცემი როგორ ითვლება?

- აი-ტიში გვაქვს ზრდა და ამით იხურება დანარჩენი სექტორები. რეალურ სექტორში არის სფეროები რომ ზრდა გვაქვს 3%, არის სფეროები, სადაც ზრდა კი არა კლება გვაქვს.

რეალური სექტორი არის ის სექტორი, სადაც არიან ადამიანები დასაქმებული და იქმნება შიდა დამატებითი ღირებულება, ასეთი სექტორები ჩვენ, პრაქტიკულად არ გვაქვს. საუბარია იმ სექტორზე, რასაც კავშირი აქვს სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესებაზე.

აი-ტი სექტორში ფულადი ნაკადები კი მიედინება, მაგრამ, ისინი გადასახადებს საერთაშორისო სისტემებში იხდიან და არა ჩვენთან. შესაბამისად, ეს ზრდა არის აბსოლუტურად ვირტუალური. ამ ციფრების უკან, არაფერი მატერიალური არაა, რამაც უნდა გააუმჯობესოს ადამიანების სოციალური სტატუსი.

- პრემიერმა ბრძანა- „ხელისუფლების უმაღლეს ეშელონებში კორუფცია აღმოფხვრილიაო“.

ამას წინათ, როცა პარლამენტი გენპროკურორის მოხსენებას უსმენდა, მან დაახლოებით ასეთი რამ თქვა - იყო და იქნება კორუფციაო, თან ისე შეიშმუშნა, როცა ამას ამბობდა, ლამის მის ნაცვლად მე მეუხერხულა...

- ყველა პრემიერი იმავეს ამბობდა. გახსოვთ პრემიერი საქართველოში რომელსაც ეს არ უთქვამს? რეალურად, იმ ტიპის ავტორიტარული მართვის სისტემები რომელიც ჩვენ გვაქვს, კორუფციაზე დგას.

იგივე ეკონომიკურ ურთიერთობებში ხელისუფლებამ რამე შეცვალა? არც არაფერი არ შეუცვლია. რკინიგზაში იყო კორუფცია. როგორც მანამდე იყო რკინიგზაში ინტერესჯგუფები, რომლებსაც მონოპოლიზებული ჰქონდათ გადაზიდვების თემა, ისევე ახლაც. შესაძლოა, სახელები გვარები შეიცვალა. სისტემა იგივე დარჩა.

კორუფცია პირდაპირ ჩემოდნით აღებ-მიცემობა კი არ არის. კორუფციას აქვს სხვადასხვა გამოვლინებები. დღეის მდგომარეობით სისტემურად არაფერი შეცვლილა. რომელი „სალარო დაშალეს“?, უბრალოდ პატრონები შეცვალეს. მეტი არც არაფერი მომხდარა.

- გზების მშენებლობასთან დაკავშირებით პრემიერმა თქვა - „თბილისის შემოვლითი გზა 2030 წელს დასრულდება, სამტრედიის ხიდი 2028 წელს, გრიგოლეთის დარჩენილი 6 კმ, ზაფხულის ბოლომდე, ქობულეთის 3 კმ, 2026 წლის ბოლომდე“.

თუ თბილისის შემოვლითი გზის დასრულება 2030 წლისთვისაა დაგეგმილი, ეს ნიშნავს რომ სააკაშვილის დროს დაწყებული შემოვლითი გზის მშენებლობაზე ხელისუფლებას უარი არ უთქვამს.

სააკაშვილის ადვოკატად არ გამოვდგები, მაგრამ მახსოვს ამ გზის გამო რამდენი აკრიტიკეს ცალკე სააკაშვილი და ცალკე თბილისის მერი უგულავა. ან რა გახდა ამ სამტრედიის, ან გრიგოლეთის ხიდებზე ამდენი საუბარი, გაუგებარია...

- ამაზე ყურადღების გამახვილებაც არ ღირს, ასე აკეთებდა ყველა პრემიერი და ამანაც იგივე გაიმეორა.

რეალურად ჩვენ პრობლემები გვაქვს დღეს და ახლა და 2030 წელს რა დასრულდება, ან დასრულდება თუ არა, ამაზე საუბარი არასერიოზულია. ჩვენ დღეს გვაქვს კონკრეტული გამოწვევები და პრობლემები ყველა მიმართულებით, უსაფრთხოება იქნება ეს თუ ეკონომიკაში თუ პოლიტიკაში. პრაქტიკულად, დასავლური გაგებით ქვეყანა იზოლაციის პირასაა. პრემიერის გამოსვლა ხელისუფლების იგივე ნარატივის გაგრძელება იყო, რაც აქამდე გვესმოდა. ეს ეხება ისევ საქართველოს ომში ჩათრევის თემას და ასე შემდეგ.

პრაქტიკულად, დასავლური გაგებით ქვეყანა იზოლაციის პირასაა. პრემიერის გამოსვლა ხელისუფლების იგივე ნარატივის გაგრძელება იყო, რაც აქამდე გვესმოდა. ეს ეხება ისევ საქართველოს ომში ჩათრევის თემას და ასე შემდეგ

- პრემიერმა პარლამენტში გამოსვლისას განაცხადა - „ჩვენ აღვასრულეთ სამართალი, მოძალადეების წინააღმდეგ, - თავისი სახელი დავარქვით ოპოზიციურ პარტიებს, ე.წ. არასამთავრობოებს, რომლებიც ემსახურებიან უცხო ძალებს- ეს სიმართლე რომ არა, გამოწვევებთან გამკლავება გაგვიჭირდებოდა“.

თქვენ როგორ აღიქვით პრემიერის ეს განცხადება?

- კობახიძემ პარლამენტში ძალადობის აღკვეთაზე კი ილაპარაკა, მაგრამ მისმა თანაგუნდელებმა პარლამენტშივე ძალადობის დემონსტრირება მოახდინეს თავისივე კოლეგა დეპუტატებზე.

ძალადობისკენ მოწოდება, ძალადობრივი მოქმედება მოდის ხელისუფლებიდან, ხელისუფლება ამკვიდრებს ამ ტრენდს, საზოგადოება ცდილობს ამისგან თავი დაიცვას და შემდეგ ამას ისევ ხელისუფალი უწოდებს ძალადობას, ასეთია ჩვენში დამკვიდრებული ძალადობის ანატომია.

კობახიძემ პარლამენტში ძალადობის აღკვეთაზე კი ილაპარაკა, მაგრამ მისმა თანაგუნდელებმა პარლამენტშივე ძალადობის დემონსტრირება მოახდინეს თავისივე კოლეგა დეპუტატებზე

ამიტომ გვყავს ჩვენ ამდენი პოლიტპატიმარი და ამიტომ ხვალ რა იქნება, არავინ არ იცის.

- ამ მოვლენების ფონზე ევროპის საბჭომ გვითხრა - „საქართველოს არალეგიტიმური ხელისუფლება ჰყავსო“, „არჩევნების ჩატარებისთვის პირობები არ არსებობსო“.

თუ ევროპისკენ მივდივართ, როგორც ხელისუფლება ამტკიცებს, როცა ევროპა ბევრ რამეს გვსაყვედურობს, როგორც მინიმუმ, ადეკვატურები ხომ უნდა ვიყოთ?

- ხელისუფლებას ევროკავშირი რომ არ უნდა, ეს ცხადია. მთელი მათი მოქმედების ლოგიკა რა არის? ნებისმიერ ერთობას აქვს თავისი ცხოვრების წესები. რას ითხოვს ევროპა ჩვენგან?

თუ გინდათ ჩვენთან, და ეს ჩვენ კონსტიტუციაში გვაქვს გაწერილი, ჩვენ გვაქვს ჩვენი თამაშის წესები და თამაშის ეს წესები უნდა აღიაროთ. სხვანაირად ჩვენთან შენი ადგილი არ არის. ლოგიკურია და ეს მაგალითი თქვენთან ბევრჯერ მომიხმია - თუ თქვენ ჩვენს ბინაში გინდათ ცხოვრება უნდა იწოდეთ რომ ჩვენთან არ ეწევიან.

ჩვენი პასუხი არ უნდა იყოს - თქვენ ვინ გეკითხებათ მე ბინაში სიგარეტს მოვწევ თუ არა. ჩვენ მათი წესები ან უნდა ვაღიაროთ, ან თავი დავანებოთ იმის ძახილს რომ ჩვენ ევროკავშირში გვინდა. ჩვენ ვეუბნებით მიგვიღეთ ევროკავშირში ისეთები როგორიც ვართ, ეს კი სრული აბსურდია.

ამბობენ რომ თურმე ევროკავშირის დღევანდელი ბიუროკრატია ყოფილა თურმე პრობლემა. დიდი ბოდიში, მაგრამ თამაშის ეს წესები ევროკავშირში რამდენიმე ათწლეულია არსებობს და აქ ბიუროკრატია არაფერ შუაშია.

საქმე ისაა, რომ თავად ხელისუფლებაა გასული თავისივე მანდატის სფეროდან. თუ საქართველოში ვინმე რევოლუციას ახდენს, ეს ხელისუფლებაა. ისინი პერმანენტულად საბოტირებენ ევროკავშირისკენ მიმავალ გზას. ანუ გადიან თავისი მანდატის ფარგლებიდან, რისთვისაც ისინი დაიქირავა ხალხმა. ამას ჰქვია ძალაუფლების უზურპაცია

თუ ჩვენ თამაშის ამ წესებს არ ვაღიარებთ, მაშინ ვარღვევთ ჩვენივე კონსტიტუციას, რომელშიც გვიწერია რომ გვინდა ევროკავშირში გაწევრიანება. „ქართული ოცნების“ ხელისუფლება გასულია კონსტიტუციის ჩარჩოდან. დღეს თუ ვინმეა გასული კონსტიტუციის ჩარჩოდან, ეს „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებაა. ხელისუფლებაა პერმანენტულად სახელმწიფო გადატრიალების რეჟიმში.

რატომ? იმიტომ რომ მუდმივად და ყოველდღიურად არღვევს საქართველოს კონსტიტუციას.

მე ძალიან მიკვირს რატომ არ შეაქვს საკონსტიტუციო სასამართლოში პოლიტიკურ პარტიებს სარჩელი ხელისუფლების მხრიდან კონსტიტუციის ჩარჩოებიდან გასვლაზე

- ხელისუფლება ამტკიცებს რომ ოპოზიციამ 4 ჯერ თუ 5 ჯერ აღკვეთა რევოლუციის აღკვეთის მცდელობა.

ამას ხშირად კი აცხადებენ, მაგრამ, რაც უფრო ხშირად იმეორებენ, მით ნაკლებად სჯერა საზოგადოების საკმაოდ დიდ ნაწილს...

- საქმე ისაა, რომ თავად ხელისუფლებაა გასული თავისივე მანდატის სფეროდან. თუ საქართველოში ვინმე რევოლუციას ახდენს, ეს ხელისუფლებაა. ისინი პერმანენტულად საბოტირებენ ევროკავშირისკენ მიმავალ გზას. ანუ გადიან თავისი მანდატის ფარგლებიდან, რისთვისაც ისინი დაიქირავა ხალხმა. ამას ჰქვია ძალაუფლების უზურპაცია.

ეს ის შემთხვევაა, როცა ხალხს აქვს უფლება ძალაუფლებას ჩამოაშოროს ხელისუფლება. სხვათა შორის, ეს კონსტიტუციით გარანტირებული უფლებაა.

ამბობენ რომ თურმე ევროკავშირის დღევანდელი ბიუროკრატია ყოფილა თურმე პრობლემა. დიდი ბოდიში, მაგრამ თამაშის ეს წესები ევროკავშირში რამდენიმე ათწლეულია არსებობს და აქ ბიუროკრატია არაფერ შუაშია

ხელისუფლება თავად აყენებს თავის თავს კანონგარეშე. ეს პოლიტიკური შეფასება კი აღარაა, ეს ფაქტია და მას აქვს სამართლებრივი საფუძველი. მე ძალიან მიკვირს რატომ არ შეაქვს საკონსტიტუციო სასამართლოში პოლიტიკურ პარტიებს სარჩელი ხელისუფლების მხრიდან კონსტიტუციის ჩარჩოებიდან გასვლაზე.

სხვა საკითხია რომ შესაძლოა, საკონსტიტუციო სასამართლომ წარმოებაში არ მიიღოს ეს სარჩელი. გასაგებია, რომ საკონსტიტუციო სასამართლო ხელისუფლებაზეა დამოკიდებული. მაგრამ, ეს ხომ პოლიტიკური პროცესის ნაწილი იქნებოდა.

როცა იმპერიას ენის მოჩლექით ელაპარაკები, ის ამას კარგ ტონად კი არ აღიქვამს, არამედ აღიქვამს შენს სისუსტედ და კიდევ უფრო მაგრად გაჯდება თავზე. მოყვარეს, ანუ ევროპას და ამერიკას მუდმივად ლანძღავენ. ის მეგობარია და იციან, ის ხელს არ დაგარტყამს

- ცხინვალის რეგიონთან დაკავშირებით განვითარებულ პროცესებზე ხელისუფლების დუმილზე უნდა გკითხოთ. ბევრის მტკიცებით, კრემლი ცხინვალის რეგიონის ანექსიისთვის ემზადება. ჩვენს საგარეო უწყებას ამ თემაზე განცხადება არ გაუკეთებია.

პრემიერმა კი პარლამენტში განაცხადა - „ჩვენ გვაქვს ძალიან მკაფიო პოლიტიკა, ვერ შევურიგდებით ვერც ანექსიის ვერანაირ მცდელობას, ვერც ე.წ. აღიარების მცდელობას. ჩვენ გავქვს არაღიარების პოლიტიკა, მომავალშიც ძალიან პრინციპული პოლიტიკით გაგრძელდება მუშაობა“.

ვინც არაღიარების პოლიტიკის გატარებაში გვეხმარება დღე არ გავა რომ არ ვლანძღოთ, ვინც გვედავება ჩვენსავე ტერიტორიებს, მათზე პრაქტიკულად, არც არაფერს ვამბობთ.

საგარეო უწყებას რომ განცხადება გაეკეთებინა, კიდევ ჰო, მაგრამ, პრემიერის ეს განცხადება ისტორიას ნაკლებად შემორჩება...

- ყველაფერი, რასაც ამ მიმართულებით ხელისუფლება აკეთებს, მხედველობაში მაქვს რუსებთან ენის მოჩლექით საუბარს, ცდილობს არ გააღიზიანოს, და ფრთხილად ყოფნას არჩევს.

რუსებთან ასეთ პოლიტიკას პერსპექტივა არ აქვს. ჩვენს ხელისუფლებას უსაფრთხოების კონცეფცია აგებული აქვს ასეთ მარაზმზე. მტერთან ენის მოჩლექით საუბარი კონცეფცია არ არის. როცა ამას აკეთებ, ილუზიაა და მე არ მესმის.

როცა იმპერიას ენის მოჩლექით ელაპარაკები, ის ამას კარგ ტონად კი არ აღიქვამს, არამედ აღიქვამს შენს სისუსტედ და კიდევ უფრო მაგრად გაჯდება თავზე. მოყვარეს, ანუ ევროპას და ამერიკას მუდმივად ლანძღავენ. ის მეგობარია და იციან, ის ხელს არ დაგარტყამს.

ასეთ სამარცხვინო და უღირს კონცეფციაზეა აგებული ქვეყნის მთელი უსაფრთხოების სისტემა. რაც აბსოლუტურად უპერსპექტივო და სახელმწიფოსთვის დამანგრეველია. რეალურად, უსაფრთხოების კონცეფცია მიმართულია იქითკენ რომ ჩვენ ნელ-ნელა ვკარგავთ საერთაშორისო ურთიერთობებში სუბიექტურობას. რაღაც პროქსი წარმონაქმნს ვემსგავსებით. ასეთი ტერიტორია კი საბოლოო ჯამში მტრის ლუკმა ხდება.

„ინტერპრესნიუსი“

კობა ბენდელიანი